Probleem 5 (club Barstro)
Begrippen
-
Probleemstelling:
Heeft de gemeente of brandweercommandant verkeerd gehandeld?
Wie is er verantwoordelijk voor de extra kosten?
Houdt de gemeente zicht aan de beginselen?
Brainstorm & discussie
Literatuur:
- Recht in context, Hoofdstuk 10, paragraaf 1 tot en met 3
- P. Westerman, ‘De valse tegenstelling tussen uniform en maatpak’, AA 2022, p. 274-
277.
- F.J. van Ommeren, ‘Het legaliteitsbeginsel als hoeksteen van het staats- en
bestuursrecht’, Ars Aequi2010, p. 645-647.
- Rb. Utrecht 11 oktober 2004, SBR 2002/723 (Markthuys).
Leerdoelen:
1. Welke rol spelen beginselen in het bestuursrecht?
2. Hoe verhouden de taken van het bestuur en de rechter zich tot elkaar?
3. Biedt een gang naar de rechter een oplossing voor het probleem?
, Leerdoelen probleem 5
1. Welke rol spelen beginselen in het bestuursrecht? (RIC 10.3)
Rechtsbeginselen spelen belangrijke rol in bestuur, vooral algemene beginselen van
behoorlijk bestuur. Andere beginselen die de rechter gebruiken kan voor de controle op
bestuurlijke besluitvorming zijn: legaliteitsbeginsel, gelijkheidsbeginsel en het beginsel van
rechtszekerheid. De beginselen spelen een rol in de verhouding tussen bestuur en burger en
worden door de rechter gebruikt om de norm te bepalen bij het handelen van het bestuur.
De wetgever wil rechtszekerheid waarborgen en de rechtsontwikkeling bevorderen doordat
de rechter bij gegrondverklaring moet aangeven welke regel/beginsel geschonden is. (art.
8:77 lid 2 Awb).
- Algemene rechtsbeginselen: mede rechtsbeginselen die rechtsgebiedoverschrijdend
zijn.
o Evenredigheidsbeginsel (ne bis in idem)
Wiarda onderscheidde in zijn preadvies voor de Nederlandse Vereniging voor Administratief
Recht ook een aantal kernbeginselen, beginsel van Fair play; Zorgvuldigheid;
Evenwichtigheid; Zuiverheid van oogmerk; Rechtzekerheid, waaronder: motiveringsplicht,
gelijkheidsbeginsel en vertrouwensbeginsel.
Algemene beginselen van behoorlijk bestuur in de rechtspraktijk
De systematisering en de opname van algemene beginselen in de Awb dragen bij tot
analyse, afbakening en betekenisverlenging daarvan.
De ongeschreven normen, niet opgenomen in de Awb zijn van even groot belang voor de
rechtspraktijk.
Algemene beginselen van behoorlijk bestuur in praktijk:
1. Zien toe op de behoorlijkheid van de bestuursrechtelijke bevoegdheidsuitoefening.
Normen die komen uit beginselen zijn van toepassing op bevoegdheidsuitoefening,
ze vormen normen waaraan overheidsorgaan eigen handelen kan afspiegelen.
2. Zijn van betekenis in het rechtstreekse verkeer dat tussen bestuur en burgers
bestaat, ook los van een situatie van concrete bestuursbevoegdheidsuitoefening. Ze
hebben dan betrekking op de contacten en relaties die de verhouding tussen bestuur
en burger in algemene zin betreffen.
3. Burger kan zich op deze beginselen beroepen in een geschil tegen overheidsorgaan.
Algemene beginselen van behoorlijk bestuur zijn daarom als rechtsnorm op drie niveaus van
rechtsvorming en -vinding van invloed:
1. Bij de interpretatie van wettelijke bepalingen;
2. Bij de vorming van het bestuursbeleid daar waar de wettelijke regelingen daartoe
ruimte bieden, of ontbreekt.
3. Bij de uitvoering van het beleid in individuele gevallen.
Aandachtspunten bij toetsing beleid en uitvoering:
1. Vaststellen wat specifieke normatieve kader en het toepasselijke beleidskader is.
2. Van beide kaders nagaan of zij rechtmatig zijn.
3. Het betrokken besluit toetsen aan beide kaders en vervolgens aan de ‘algemene’
normen van relevante algemene wettelijke regelingen en de Algemene wet
bestuursrecht, en bovendien aan de (ongeschreven) beginselen van behoorlijk
bestuur.
Begrippen
-
Probleemstelling:
Heeft de gemeente of brandweercommandant verkeerd gehandeld?
Wie is er verantwoordelijk voor de extra kosten?
Houdt de gemeente zicht aan de beginselen?
Brainstorm & discussie
Literatuur:
- Recht in context, Hoofdstuk 10, paragraaf 1 tot en met 3
- P. Westerman, ‘De valse tegenstelling tussen uniform en maatpak’, AA 2022, p. 274-
277.
- F.J. van Ommeren, ‘Het legaliteitsbeginsel als hoeksteen van het staats- en
bestuursrecht’, Ars Aequi2010, p. 645-647.
- Rb. Utrecht 11 oktober 2004, SBR 2002/723 (Markthuys).
Leerdoelen:
1. Welke rol spelen beginselen in het bestuursrecht?
2. Hoe verhouden de taken van het bestuur en de rechter zich tot elkaar?
3. Biedt een gang naar de rechter een oplossing voor het probleem?
, Leerdoelen probleem 5
1. Welke rol spelen beginselen in het bestuursrecht? (RIC 10.3)
Rechtsbeginselen spelen belangrijke rol in bestuur, vooral algemene beginselen van
behoorlijk bestuur. Andere beginselen die de rechter gebruiken kan voor de controle op
bestuurlijke besluitvorming zijn: legaliteitsbeginsel, gelijkheidsbeginsel en het beginsel van
rechtszekerheid. De beginselen spelen een rol in de verhouding tussen bestuur en burger en
worden door de rechter gebruikt om de norm te bepalen bij het handelen van het bestuur.
De wetgever wil rechtszekerheid waarborgen en de rechtsontwikkeling bevorderen doordat
de rechter bij gegrondverklaring moet aangeven welke regel/beginsel geschonden is. (art.
8:77 lid 2 Awb).
- Algemene rechtsbeginselen: mede rechtsbeginselen die rechtsgebiedoverschrijdend
zijn.
o Evenredigheidsbeginsel (ne bis in idem)
Wiarda onderscheidde in zijn preadvies voor de Nederlandse Vereniging voor Administratief
Recht ook een aantal kernbeginselen, beginsel van Fair play; Zorgvuldigheid;
Evenwichtigheid; Zuiverheid van oogmerk; Rechtzekerheid, waaronder: motiveringsplicht,
gelijkheidsbeginsel en vertrouwensbeginsel.
Algemene beginselen van behoorlijk bestuur in de rechtspraktijk
De systematisering en de opname van algemene beginselen in de Awb dragen bij tot
analyse, afbakening en betekenisverlenging daarvan.
De ongeschreven normen, niet opgenomen in de Awb zijn van even groot belang voor de
rechtspraktijk.
Algemene beginselen van behoorlijk bestuur in praktijk:
1. Zien toe op de behoorlijkheid van de bestuursrechtelijke bevoegdheidsuitoefening.
Normen die komen uit beginselen zijn van toepassing op bevoegdheidsuitoefening,
ze vormen normen waaraan overheidsorgaan eigen handelen kan afspiegelen.
2. Zijn van betekenis in het rechtstreekse verkeer dat tussen bestuur en burgers
bestaat, ook los van een situatie van concrete bestuursbevoegdheidsuitoefening. Ze
hebben dan betrekking op de contacten en relaties die de verhouding tussen bestuur
en burger in algemene zin betreffen.
3. Burger kan zich op deze beginselen beroepen in een geschil tegen overheidsorgaan.
Algemene beginselen van behoorlijk bestuur zijn daarom als rechtsnorm op drie niveaus van
rechtsvorming en -vinding van invloed:
1. Bij de interpretatie van wettelijke bepalingen;
2. Bij de vorming van het bestuursbeleid daar waar de wettelijke regelingen daartoe
ruimte bieden, of ontbreekt.
3. Bij de uitvoering van het beleid in individuele gevallen.
Aandachtspunten bij toetsing beleid en uitvoering:
1. Vaststellen wat specifieke normatieve kader en het toepasselijke beleidskader is.
2. Van beide kaders nagaan of zij rechtmatig zijn.
3. Het betrokken besluit toetsen aan beide kaders en vervolgens aan de ‘algemene’
normen van relevante algemene wettelijke regelingen en de Algemene wet
bestuursrecht, en bovendien aan de (ongeschreven) beginselen van behoorlijk
bestuur.
