Probleem 6 REM
1a. Waarom schaffen mensen een verzekering aan?
Verzekeringsovereenkomst: Het arrangement waarbij een individu, die een afkeer van risico
heeft, risico tegen betaling overdraagt aan een rechtspersoon die hetzij neutraal is
tegenover risico, hetzij slechts een geringe afkeer van risico heeft.
Is voor verzekeringsmaatschappij aantrekkelijk om zo economisch nut te maximaliseren. Ze
kunnen winst maken op premie. Voor risico-avers persoon ook fijn; die heeft geen risico
meer. Verzekerde krijgt als het risico zich verwezenlijkt, geld waarmee hij de negatieve
gevolgen kan verkleinen of opheffen. Als het risico niet intreedt is de premie achteraf voor
niks betaald. Toch doen mensen dit.
Risicoaversie: mensen lopen liever niet het risico om een groot verlies in geld te lijden; ze
hebben een afkeur van risico. Een risicoavers persoon loopt liever een grotere kans op een
kleinere schade, dan een kleinere kans op een grotere schade, bij een gelijkblijvende
verwachte schade. Dit kan via verzekering. Je verkiest zekerheid boven een kans met een
gelijke economische waarde vanwege afkeer van een risico.
Er zijn drie houdingen mogelijk t.a.v. risico:
- Volledig neutraal t.o.v. risico;
- Men kan een afkeer van risico hebben;
- Iemand heeft een voorkeur voor risico.
De houding die men aanneemt t.o.v. risico is afhankelijk van de welstand die men geniet.
Uitgangspunt economische analyse: iedereen die aan het economisch verkeer deelneemt wil
zijn nut maximaliseren. Bij toenemend vermogen is het beetje extra geld steeds minder
waard.
Voor de meeste individuen kan ervan worden uitgegaan dat de marginale opbrengst aan nut
van meer vermogen afneemt.
Een persoon met een afnemende meeropbrengst van toenemend vermogen heeft een
afkeer van risico. Dit is voor de meeste individuen het geval.
Toch gokken mensen ook. Uitleg hierbij; individuen kunnen risico-avers zijn voor bepaalde
risico’s, maar niet voor andere. Ook denken mensen bij gokken vaak dan kans op winst hoger
ligt dan in de werkelijkheid zo is.
Verschuiven of verspreiden van risico
Onzekerheid en risico vormen een kostenfactor.
Voor de meeste individuen is het verwachte nut bij zekerheid groter dan bij onzekerheid.
Individuen zullen daarom vaak activiteiten ontwikkelen om de kosten van onzekerheid te
minimaliseren. Voorzorgsmaatregelen verminderen het risico, maar het blijft bestaan.
Het verschuiven of spreiden van een risico is een efficiëntieverhogende maatregel.
Verschuiving van risico van risico-avers persoon naar risico-neutraal persoon verhoogt de
maatschappelijke welvaart en is Pareto-efficiënt.
Naast het verhogen van de maatschappelijke welvaart zijn er uiteraard nog andere
economische voordelen verbonden aan de risicospreiding. Door de spreiding kan risico
worden weggenomen van personen die een afkeer hebben van risico. Daardoor geeft men
hen een stimulans tot het verrichten van maatschappelijk nuttige, ofschoon risicovolle
activiteiten. Ook daardoor zal, op onrechtstreekse wijze, de maatschappelijke welvaart
stijgen. Zo geeft risicospreiding aan mogelijke investeerders de nodige prikkels om risicovolle
, projecten niet volledig te schuwen. Een risico-averse investeerder kan door risicospreiding
(investeren in verschillende projecten) relatief ongevoelig worden ten aanzien van risico. Dit
gunstig effect op de maatschappelijke welvaart bij risicospreiding is moeilijker meetbaar,
maar wel reëel aanwezig.
Economische analyse van verzekering
Handel in risico is ook mogelijk, door bijvoorbeeld dure diamanten in kluis bij bank te doen.
De bank kan betere voorzorgsmaatregelen nemen.
Wanneer degene die het risico overneemt, beter in staat is het risico te dragen dan de
persoon die een afkeer van risico heeft, verhoogt een dergelijk arrangement de
maatschappelijke welvaart.
Er zijn ook regelingen die het risico spreiden tussen partijen die allemaal een afkeer van
risico hebben onderlinge verzekering (mutual insurance).
Verwachte schade: kans op schade ×omvang schade
Actuariële premie: gedeelte van de verzekeringspremie dat overeenkomt met het
verwachte risico.
Verzekerde is bereid om meer dan deze premie te betalen, om risico te voorkomen dat hij
belangrijke behoeften niet meer kan bevredigen.
Door deze betalingsbereidheid kan de verzekeraar de administratieve kosten dekken en
winst maken.
Sociale functie van verzekeringen: verzekering biedt zekerheid doordat de verzekerde de
risico’s die hij in het maatschappelijk verkeer loopt en zelf niet kan dragen, afwentelt op een
collectiviteit.
Economisch optimale verzekeringsmarkt; er wordt volledige dekking gegeven tegen een
premie die gelijk is aan de verwachte ongevalskosten. Dus volledige informatie bij
verzekeraar over gedekte risico en volkomen mededinging.
In werkelijkheid wordt eerlijke premie verhoogd met administratieve kosten (loading costs).
Deze kosten moeten niet zo hoog worden dat voordeel dat samenhangt met de
risicoverschuiving kleiner wordt dan de transactiekosten, dan zou verzekering geen efficiënte
oplossing meer zijn.
In praktijk is er geen perfect concurrentiële verzekeringsmarkt. Op reële
verzekeringsmarkten bestaande concurrentiebeperkingen kunnen dan ook een afwijking
tussen de werkelijke premie en de actuariële premie vergroten. Komen nog
administratiekosten, belasting en winst bij.
In beginsel is volledige dekking efficiënt als de administratieve kosten beperkt zijn en het
verschil tussen werkelijke en actuariële premie klein is.
Volledige verzekeringsdekking doet de maatschappelijke welvaart toenemen en is in de
ideale verzekeringssituatie optimaal.
Dit verandert wanneer verzekerde het ontstaan van het risico kan beïnvloeden.
1a. Waarom schaffen mensen een verzekering aan?
Verzekeringsovereenkomst: Het arrangement waarbij een individu, die een afkeer van risico
heeft, risico tegen betaling overdraagt aan een rechtspersoon die hetzij neutraal is
tegenover risico, hetzij slechts een geringe afkeer van risico heeft.
Is voor verzekeringsmaatschappij aantrekkelijk om zo economisch nut te maximaliseren. Ze
kunnen winst maken op premie. Voor risico-avers persoon ook fijn; die heeft geen risico
meer. Verzekerde krijgt als het risico zich verwezenlijkt, geld waarmee hij de negatieve
gevolgen kan verkleinen of opheffen. Als het risico niet intreedt is de premie achteraf voor
niks betaald. Toch doen mensen dit.
Risicoaversie: mensen lopen liever niet het risico om een groot verlies in geld te lijden; ze
hebben een afkeur van risico. Een risicoavers persoon loopt liever een grotere kans op een
kleinere schade, dan een kleinere kans op een grotere schade, bij een gelijkblijvende
verwachte schade. Dit kan via verzekering. Je verkiest zekerheid boven een kans met een
gelijke economische waarde vanwege afkeer van een risico.
Er zijn drie houdingen mogelijk t.a.v. risico:
- Volledig neutraal t.o.v. risico;
- Men kan een afkeer van risico hebben;
- Iemand heeft een voorkeur voor risico.
De houding die men aanneemt t.o.v. risico is afhankelijk van de welstand die men geniet.
Uitgangspunt economische analyse: iedereen die aan het economisch verkeer deelneemt wil
zijn nut maximaliseren. Bij toenemend vermogen is het beetje extra geld steeds minder
waard.
Voor de meeste individuen kan ervan worden uitgegaan dat de marginale opbrengst aan nut
van meer vermogen afneemt.
Een persoon met een afnemende meeropbrengst van toenemend vermogen heeft een
afkeer van risico. Dit is voor de meeste individuen het geval.
Toch gokken mensen ook. Uitleg hierbij; individuen kunnen risico-avers zijn voor bepaalde
risico’s, maar niet voor andere. Ook denken mensen bij gokken vaak dan kans op winst hoger
ligt dan in de werkelijkheid zo is.
Verschuiven of verspreiden van risico
Onzekerheid en risico vormen een kostenfactor.
Voor de meeste individuen is het verwachte nut bij zekerheid groter dan bij onzekerheid.
Individuen zullen daarom vaak activiteiten ontwikkelen om de kosten van onzekerheid te
minimaliseren. Voorzorgsmaatregelen verminderen het risico, maar het blijft bestaan.
Het verschuiven of spreiden van een risico is een efficiëntieverhogende maatregel.
Verschuiving van risico van risico-avers persoon naar risico-neutraal persoon verhoogt de
maatschappelijke welvaart en is Pareto-efficiënt.
Naast het verhogen van de maatschappelijke welvaart zijn er uiteraard nog andere
economische voordelen verbonden aan de risicospreiding. Door de spreiding kan risico
worden weggenomen van personen die een afkeer hebben van risico. Daardoor geeft men
hen een stimulans tot het verrichten van maatschappelijk nuttige, ofschoon risicovolle
activiteiten. Ook daardoor zal, op onrechtstreekse wijze, de maatschappelijke welvaart
stijgen. Zo geeft risicospreiding aan mogelijke investeerders de nodige prikkels om risicovolle
, projecten niet volledig te schuwen. Een risico-averse investeerder kan door risicospreiding
(investeren in verschillende projecten) relatief ongevoelig worden ten aanzien van risico. Dit
gunstig effect op de maatschappelijke welvaart bij risicospreiding is moeilijker meetbaar,
maar wel reëel aanwezig.
Economische analyse van verzekering
Handel in risico is ook mogelijk, door bijvoorbeeld dure diamanten in kluis bij bank te doen.
De bank kan betere voorzorgsmaatregelen nemen.
Wanneer degene die het risico overneemt, beter in staat is het risico te dragen dan de
persoon die een afkeer van risico heeft, verhoogt een dergelijk arrangement de
maatschappelijke welvaart.
Er zijn ook regelingen die het risico spreiden tussen partijen die allemaal een afkeer van
risico hebben onderlinge verzekering (mutual insurance).
Verwachte schade: kans op schade ×omvang schade
Actuariële premie: gedeelte van de verzekeringspremie dat overeenkomt met het
verwachte risico.
Verzekerde is bereid om meer dan deze premie te betalen, om risico te voorkomen dat hij
belangrijke behoeften niet meer kan bevredigen.
Door deze betalingsbereidheid kan de verzekeraar de administratieve kosten dekken en
winst maken.
Sociale functie van verzekeringen: verzekering biedt zekerheid doordat de verzekerde de
risico’s die hij in het maatschappelijk verkeer loopt en zelf niet kan dragen, afwentelt op een
collectiviteit.
Economisch optimale verzekeringsmarkt; er wordt volledige dekking gegeven tegen een
premie die gelijk is aan de verwachte ongevalskosten. Dus volledige informatie bij
verzekeraar over gedekte risico en volkomen mededinging.
In werkelijkheid wordt eerlijke premie verhoogd met administratieve kosten (loading costs).
Deze kosten moeten niet zo hoog worden dat voordeel dat samenhangt met de
risicoverschuiving kleiner wordt dan de transactiekosten, dan zou verzekering geen efficiënte
oplossing meer zijn.
In praktijk is er geen perfect concurrentiële verzekeringsmarkt. Op reële
verzekeringsmarkten bestaande concurrentiebeperkingen kunnen dan ook een afwijking
tussen de werkelijke premie en de actuariële premie vergroten. Komen nog
administratiekosten, belasting en winst bij.
In beginsel is volledige dekking efficiënt als de administratieve kosten beperkt zijn en het
verschil tussen werkelijke en actuariële premie klein is.
Volledige verzekeringsdekking doet de maatschappelijke welvaart toenemen en is in de
ideale verzekeringssituatie optimaal.
Dit verandert wanneer verzekerde het ontstaan van het risico kan beïnvloeden.
