Vascular Biology Evelien Floor
Risicofactoren voor cardiovasculaire ziekte
Risicofactoren zijn onder te verdelen in niet modificeerbare risicofactoren en modificeerbare
risicofactoren. Niet modificeerbare risicofactoren:
• Leeftijd
• Geslacht
• Genetische factoren
• Ras en etniciteit
Modificeerbare risicofactoren:
• Hoge bloeddruk
• Roken
• Diabetes mellitus
• Obesitas
• Hoog gehalte cholesterol in bloed
• Inactiviteit
• Stress
Diabetes type 2, obesitas en inactiviteit worden samen ook wel het metabool syndroom genoemd. Het
metabool syndroom in combinatie met hoge bloeddruk een chronische nierziekte worden vaak gezien
in het eindstadium van hart en vaatziekten.
Obesitas
Vet kan voor lange tijd opgeslagen worden in adipocyten. Vanuit daar kan
het in vele delen van het lichaam dienen als energie reserve. Er zijn twee
typen lichaamsvet: subcutaan vet en visceraal vet. Visceraal vet komt veel
bij mannen voor en is een belangrijke voorspeller voor het ontwikkelen
van hart en vaatziekten. Subcutaan vet komt vaker voor bij vrouwen.
Normaal vetweefsel bestaat uit adipocyten met bloedvaten en enkele
immuun cellen. Anti-inflammatoire adipokines zorgen ervoor dat er geen
ontsteking optreedt. Bij obesitas met een milde metabole disfunctie zijn
er grotere adipocyten aanwezig en meer immuun cellen. Er worden dan
ook meer pro-inflammatoire adipokines geproduceerd. Er ontstaat een
milde ontsteking. Bij obesitas met volledige metabole disfunctie zijn de
adipocyten nog groter en zijn er vele immuun cellen aanwezig. Er worden nog enkel pro-inflammatoire
adipokines geproduceerd door de immuun cellen en adipocyten waardoor een ernstige ontsteking
ontstaat.
1
, Vascular Biology Evelien Floor
Vetzucht, de overmatige ophoping van vet, kan systemisch en lokaal optreden. Vet kan zich
bijvoorbeeld ook ophopen in de spieren, rondom vaten, in het pericard en in de renale sinus.
Diabetes mellitus
Diabetes mellitus is een aandoening die wordt
gekenmerkt door verhoogde bloedglucosewaarden
(hyperglykemie). Het is een endocriene ziekte die wordt
gekarakteriseerd door de afwezigheid of resistentie van
insuline. Insuline wordt door de pancreas geproduceerd
in de b-cellen van de eilandjes van Langerhans. Bij
diabetes type 1 is er verminderde of helemaal geen
insuline productie door b-cellen. Bij diabetes type 2 is er
een verschil tussen insulinesecretie en gevoeligheid.
Insuline wordt in verschillende delen van het lichaam
gebruikt. Bij een hoog gehalte glucose in het bloed zorgt
de pancreas voor de productie van insuline. In de lever
wordt glucose dan omgezet in glycogeen. Dit zorgt voor
een verlaging van de bloedglucose. Insuline zorgt er
daarnaast voor dat vetcellen geproduceerd kunnen
worden. Tot slot wordt insuline in de spieren gebruikt om
aminozuren om te zetten in eiwitten.
Diabetes type 2 is de meest voorkomende vorm van
diabetes. Het is sterk gerelateerd aan overgewicht en aan
een inactieve levensstijl. Het heeft een complexe
pathogenese: door insuline resistentie treedt
compensatie op wat resulteert in hyperinsulinemie.
Symptomen van diabetes type 2 zijn:
• Veel naar het toilet
• Verandert zicht
• Verhoogd risico op infecties
• Honger
• Dorst
• Vermoeidheid
Complicaties bij diabetes type 2:
• Coronair vaatlijden
• Perifeer vaatlijden
• Herseninfarct
• Complicaties in de nieren
• Complicaties in de hersenen
80% van de diabetes patiënten overlijden aan hart en vaatziekten. Waarvan 75% aan coronaire
atherosclerose en 25% aan cerebraal of perifeer vaatlijden. Bij perifeer vaatlijden ontstaat claudicatio
intermittens (etalagebenen), de slagaders naar de benen zijn vernauwd waardoor te weinig zuurstof
naar de spieren wordt vervoerd. Een andere complicatie dat kan optreden is ischemie in de tenen. Dit
kan behandeld worden door middel van dotteren of een bypass. Bij veel patiënten is er echter geen
behandeling meer mogelijk.
Gevolgen van hyperglykemie:
• Activatie van het endotheel à inflammatoire cytokines, adhesiemolecuul expressie
• Proliferatie gladde spiercellen
2
Risicofactoren voor cardiovasculaire ziekte
Risicofactoren zijn onder te verdelen in niet modificeerbare risicofactoren en modificeerbare
risicofactoren. Niet modificeerbare risicofactoren:
• Leeftijd
• Geslacht
• Genetische factoren
• Ras en etniciteit
Modificeerbare risicofactoren:
• Hoge bloeddruk
• Roken
• Diabetes mellitus
• Obesitas
• Hoog gehalte cholesterol in bloed
• Inactiviteit
• Stress
Diabetes type 2, obesitas en inactiviteit worden samen ook wel het metabool syndroom genoemd. Het
metabool syndroom in combinatie met hoge bloeddruk een chronische nierziekte worden vaak gezien
in het eindstadium van hart en vaatziekten.
Obesitas
Vet kan voor lange tijd opgeslagen worden in adipocyten. Vanuit daar kan
het in vele delen van het lichaam dienen als energie reserve. Er zijn twee
typen lichaamsvet: subcutaan vet en visceraal vet. Visceraal vet komt veel
bij mannen voor en is een belangrijke voorspeller voor het ontwikkelen
van hart en vaatziekten. Subcutaan vet komt vaker voor bij vrouwen.
Normaal vetweefsel bestaat uit adipocyten met bloedvaten en enkele
immuun cellen. Anti-inflammatoire adipokines zorgen ervoor dat er geen
ontsteking optreedt. Bij obesitas met een milde metabole disfunctie zijn
er grotere adipocyten aanwezig en meer immuun cellen. Er worden dan
ook meer pro-inflammatoire adipokines geproduceerd. Er ontstaat een
milde ontsteking. Bij obesitas met volledige metabole disfunctie zijn de
adipocyten nog groter en zijn er vele immuun cellen aanwezig. Er worden nog enkel pro-inflammatoire
adipokines geproduceerd door de immuun cellen en adipocyten waardoor een ernstige ontsteking
ontstaat.
1
, Vascular Biology Evelien Floor
Vetzucht, de overmatige ophoping van vet, kan systemisch en lokaal optreden. Vet kan zich
bijvoorbeeld ook ophopen in de spieren, rondom vaten, in het pericard en in de renale sinus.
Diabetes mellitus
Diabetes mellitus is een aandoening die wordt
gekenmerkt door verhoogde bloedglucosewaarden
(hyperglykemie). Het is een endocriene ziekte die wordt
gekarakteriseerd door de afwezigheid of resistentie van
insuline. Insuline wordt door de pancreas geproduceerd
in de b-cellen van de eilandjes van Langerhans. Bij
diabetes type 1 is er verminderde of helemaal geen
insuline productie door b-cellen. Bij diabetes type 2 is er
een verschil tussen insulinesecretie en gevoeligheid.
Insuline wordt in verschillende delen van het lichaam
gebruikt. Bij een hoog gehalte glucose in het bloed zorgt
de pancreas voor de productie van insuline. In de lever
wordt glucose dan omgezet in glycogeen. Dit zorgt voor
een verlaging van de bloedglucose. Insuline zorgt er
daarnaast voor dat vetcellen geproduceerd kunnen
worden. Tot slot wordt insuline in de spieren gebruikt om
aminozuren om te zetten in eiwitten.
Diabetes type 2 is de meest voorkomende vorm van
diabetes. Het is sterk gerelateerd aan overgewicht en aan
een inactieve levensstijl. Het heeft een complexe
pathogenese: door insuline resistentie treedt
compensatie op wat resulteert in hyperinsulinemie.
Symptomen van diabetes type 2 zijn:
• Veel naar het toilet
• Verandert zicht
• Verhoogd risico op infecties
• Honger
• Dorst
• Vermoeidheid
Complicaties bij diabetes type 2:
• Coronair vaatlijden
• Perifeer vaatlijden
• Herseninfarct
• Complicaties in de nieren
• Complicaties in de hersenen
80% van de diabetes patiënten overlijden aan hart en vaatziekten. Waarvan 75% aan coronaire
atherosclerose en 25% aan cerebraal of perifeer vaatlijden. Bij perifeer vaatlijden ontstaat claudicatio
intermittens (etalagebenen), de slagaders naar de benen zijn vernauwd waardoor te weinig zuurstof
naar de spieren wordt vervoerd. Een andere complicatie dat kan optreden is ischemie in de tenen. Dit
kan behandeld worden door middel van dotteren of een bypass. Bij veel patiënten is er echter geen
behandeling meer mogelijk.
Gevolgen van hyperglykemie:
• Activatie van het endotheel à inflammatoire cytokines, adhesiemolecuul expressie
• Proliferatie gladde spiercellen
2
