Week 1 – Introductie forensische taalkunde
Wat is forensische linguïstiek?
Forensische linguïstiek is het toepassen van taalkundige kennis en methoden op juridische teksten en
vraagstukken. Er zijn drie deelgebieden:
1) Juridisch taalgebruik
o Hoe begrijpelijk is de taal van juridische documenten?
o Hoe verhoudt de taal van politie/justitie zich tot de taal van leken deelnemers
2) Taal in de rechtsgang
o Hoe verhoudt een proces-verbaal zich tot het politieverhoor zelf?
o Hoe verhoor je kinderen en kwetsbare deelnemers in het juridisch systeem?
3) Taal als bewijs
o Wie heeft een bepaalde tekst (niet) geschreven?
o Is dit een oorspronkelijke tekst of is de tekst geplagieerd en waar ligt de grens?
Doelen van forensische linguïstiek:
1) Vergroten fundamentele kennis taalwetenschap
o Processen/taalgebruik in het rechtssysteem beter begrijpen en beschrijven
2.) Inzicht/scholing bieden
o Bijvoorbeeld rechters, advocaten, politie
3) Bijdragen leveren aan de bewijsvoering in een zaak
o Naar aanleiding van adviesrapport
Wat is taal, taalkunde en wat bestuderen taalkundigen?
Niveau Bestudeert Eenheid Voorbeeld
Fonetiek Productie en Klanken: Zegt de verdachte in
perceptie van Segmenteel: (mede)klinkers gesprek ‘door’ of ‘voor’?
spraakklanken Suprasegmenteel: intonatie,
toonhoogte, klemtoon,
intensiteit
Fonologie Klanksysteem Combinaties van klanken Zegt de verdachte in
van een taal; Uitspraakregels: heb p gesprek ‘Ernie’ of
uitspraakregels Combinatieregels: inpakken m ‘Ronnie’?
Verschil fonetiek ]
en fonologie
Morfologi Woordvorming; Woorden Boom + MV = Bomen
, e grammaticale en Regels bij woordvorming Stam + t
spellingsregels Werkwoordvervoegingen
Lexicologie Woordkeuze (Combinaties van) woorden Danya is vermist, laatste
Exacte woorden bericht was ‘He zus’,
Soorten woorden normaal ‘zussie’
Syntaxis Zinsopbouw; Zinnen, zinsdelen ‘Ik weet wat je aan het
grammaticale Zinsstructuur: congruentie, doen bent. Politie zijn je
regels woordvolgorde, weglatingen al op het spoor’
Discourse Taal in context Overkoepelend (tekstgesprek als Verdachte staat onder de
geheel) tap. Gesprek is zakelijk,
Wat doet/bedoelt de spreker? maar bevat dansstijlen
Taalvariatie
Prescriptief: zo MOET het, regels voorschrijven
Descriptief: zo gebeurt het, beschrijven
Soorten variatie: accent/dialect, straattaal, idiolect (taal van individu)
Individueel niveau: variatie tussen sprekers (ervaring) en binnen sprekers (situatie/context)
Groepsniveau: identiteit (laten zien waar je vandaan komt) en stereotypen (kakker, limburgs)
Taalkundig profileren
Demografische kenmerken: gender, opleidingsniveau
Taalkundige achtergrond: spreekt diegene zijn moedertaal?
Leeftijd: kunnen we niet schatten, maar wel of iemand jong of oud is
Juridisch versus dagelijks taalgebruik
Kenmerken van juridisch taalgebruik
Fonetiek: interactie is schriftelijke weergave, als linguïst wil je ook de audio horen (kwaliteit)
Lexicologie: onpersoonlijk (de verdachte), formeel (‘verwerven’), opsommen
Syntaxis: passieve constructies (wordt verweten), complexe zinopbouw
Discourse: beleefdheidsvormen (u, mevrouw), zegt iets over context
Tentamenvraag: wat maakt dit juridisch taalgebruik?
Discussiepunten juridisch taalgebruik
Kunnen verdachten de tenlastelegging begrijpen zonder hulp van een advocaat?
Maakt dat uit?
Meer algemeen: welk opleidingsniveau moet iemand hebben om te kunnen begrijpen?
Is het mogelijk teksten zo op te stellen dat ze leesbaar zijn zonder noodzakelijke specificiteit
te verliezen?
Van wie is taal? Kun je taal bezitten?
Een trademark ® is een symbool, zin of naam dat gebruikt wordt door de maker of verstrekker van
een product of dienst, om het te onderscheiden van andere producten/diensten. Ook
internetdomeinen bijvoorbeeld vallen hieronder.
Trademarks gaan over goederen/diensten
Copyright (auteursrecht) gaat over plagiaat
Soorten trademark zaken waarbij forensisch taalkundige advies geven
Advies over het eigendom van het merk (gebeurt zelden) propriety of the mark
Advies over verdunning/verwatering (gebeurt zelden) dilution
Advies over verwarring/vergelijkbaarheid likelihood of confusion
Wat is forensische linguïstiek?
Forensische linguïstiek is het toepassen van taalkundige kennis en methoden op juridische teksten en
vraagstukken. Er zijn drie deelgebieden:
1) Juridisch taalgebruik
o Hoe begrijpelijk is de taal van juridische documenten?
o Hoe verhoudt de taal van politie/justitie zich tot de taal van leken deelnemers
2) Taal in de rechtsgang
o Hoe verhoudt een proces-verbaal zich tot het politieverhoor zelf?
o Hoe verhoor je kinderen en kwetsbare deelnemers in het juridisch systeem?
3) Taal als bewijs
o Wie heeft een bepaalde tekst (niet) geschreven?
o Is dit een oorspronkelijke tekst of is de tekst geplagieerd en waar ligt de grens?
Doelen van forensische linguïstiek:
1) Vergroten fundamentele kennis taalwetenschap
o Processen/taalgebruik in het rechtssysteem beter begrijpen en beschrijven
2.) Inzicht/scholing bieden
o Bijvoorbeeld rechters, advocaten, politie
3) Bijdragen leveren aan de bewijsvoering in een zaak
o Naar aanleiding van adviesrapport
Wat is taal, taalkunde en wat bestuderen taalkundigen?
Niveau Bestudeert Eenheid Voorbeeld
Fonetiek Productie en Klanken: Zegt de verdachte in
perceptie van Segmenteel: (mede)klinkers gesprek ‘door’ of ‘voor’?
spraakklanken Suprasegmenteel: intonatie,
toonhoogte, klemtoon,
intensiteit
Fonologie Klanksysteem Combinaties van klanken Zegt de verdachte in
van een taal; Uitspraakregels: heb p gesprek ‘Ernie’ of
uitspraakregels Combinatieregels: inpakken m ‘Ronnie’?
Verschil fonetiek ]
en fonologie
Morfologi Woordvorming; Woorden Boom + MV = Bomen
, e grammaticale en Regels bij woordvorming Stam + t
spellingsregels Werkwoordvervoegingen
Lexicologie Woordkeuze (Combinaties van) woorden Danya is vermist, laatste
Exacte woorden bericht was ‘He zus’,
Soorten woorden normaal ‘zussie’
Syntaxis Zinsopbouw; Zinnen, zinsdelen ‘Ik weet wat je aan het
grammaticale Zinsstructuur: congruentie, doen bent. Politie zijn je
regels woordvolgorde, weglatingen al op het spoor’
Discourse Taal in context Overkoepelend (tekstgesprek als Verdachte staat onder de
geheel) tap. Gesprek is zakelijk,
Wat doet/bedoelt de spreker? maar bevat dansstijlen
Taalvariatie
Prescriptief: zo MOET het, regels voorschrijven
Descriptief: zo gebeurt het, beschrijven
Soorten variatie: accent/dialect, straattaal, idiolect (taal van individu)
Individueel niveau: variatie tussen sprekers (ervaring) en binnen sprekers (situatie/context)
Groepsniveau: identiteit (laten zien waar je vandaan komt) en stereotypen (kakker, limburgs)
Taalkundig profileren
Demografische kenmerken: gender, opleidingsniveau
Taalkundige achtergrond: spreekt diegene zijn moedertaal?
Leeftijd: kunnen we niet schatten, maar wel of iemand jong of oud is
Juridisch versus dagelijks taalgebruik
Kenmerken van juridisch taalgebruik
Fonetiek: interactie is schriftelijke weergave, als linguïst wil je ook de audio horen (kwaliteit)
Lexicologie: onpersoonlijk (de verdachte), formeel (‘verwerven’), opsommen
Syntaxis: passieve constructies (wordt verweten), complexe zinopbouw
Discourse: beleefdheidsvormen (u, mevrouw), zegt iets over context
Tentamenvraag: wat maakt dit juridisch taalgebruik?
Discussiepunten juridisch taalgebruik
Kunnen verdachten de tenlastelegging begrijpen zonder hulp van een advocaat?
Maakt dat uit?
Meer algemeen: welk opleidingsniveau moet iemand hebben om te kunnen begrijpen?
Is het mogelijk teksten zo op te stellen dat ze leesbaar zijn zonder noodzakelijke specificiteit
te verliezen?
Van wie is taal? Kun je taal bezitten?
Een trademark ® is een symbool, zin of naam dat gebruikt wordt door de maker of verstrekker van
een product of dienst, om het te onderscheiden van andere producten/diensten. Ook
internetdomeinen bijvoorbeeld vallen hieronder.
Trademarks gaan over goederen/diensten
Copyright (auteursrecht) gaat over plagiaat
Soorten trademark zaken waarbij forensisch taalkundige advies geven
Advies over het eigendom van het merk (gebeurt zelden) propriety of the mark
Advies over verdunning/verwatering (gebeurt zelden) dilution
Advies over verwarring/vergelijkbaarheid likelihood of confusion
