Samenvatting Groepsdynamica (hoorcolleges en tentamenstof)

Groepsdynamica
Samenvatting van de hoorcolleges en Forsyth

,Inhoudsopgave

Samenvattingen van de papers 3

College 1 – Introductie 4

College 2 – Sociale invloed 10

College 3 – Norms, roles and power 15

College 4 – Taakuitvoer alléén vs in een groep/team 20

College 5 – Besluitvorming in groepen & Leiderschap 25

College 6 – Intragroepsconflict en intergroepsconflict 32

College 7 – Gedrag in groepen onder invloed van fysieke en sociale context 36

College 8 – Eigenaardigheden van groepsdynamisch onderzoek 43




2

,Samenvatting papers

Opdracht 1: Beloningsmacht en bestraffingsmacht
In het verhaal van Lord of the Flies krijgt Ralph steeds minder beloningsmacht, terwijl Jack steeds
meer beloningsmacht krijgt. Ralph verkrijgt in het begin van het verhaal beloningsmacht door het
bezit van de schelp (positief, geloofwaardig en afhankelijkheid). In de loop van het verhaal kreeg de
schelp steeds minder waarde, omdat de groep merkte dat zij niet afhankelijk waren van de schelp.
Jack is een jager en kon dat inzetten om de beloningsmacht voor zich te winnen. Eten is een beloning
die voldoet aan alle eisen.
Ralph heeft in het verhaal weinig bestraffingsmacht gehad. Jack kreeg in de loop van het verhaal
bestraffingsmacht, omdat hij kinderen strafte die niet bij zijn stam wilden aansluiten. Hij stal Piggy’s
bril en martelde Sam en Eric. Deze manier van bestraffen voldoet aan alle eisen.
Voordeel van het eerst herwinnen van de beloningsmacht = geloofwaardig, want past bij het karakter
van Ralph. Voordeel van het eerst herwinnen van de bestraffingsmacht = andere kant van Ralph laten
zien én Ralph is de oudste van de groep.


Opdracht 2: Productieverliezen
Productieverliezen ten gevolge van gebrekkige coördinatie, kan te wijten zijn aan verschillende
werktempo’s en werkwijzen. Productieverliezen ten gevolge van gebrekkige motivatie kan ontstaan
wanneer individuen in de groep gaan leunen op hun groepsleden (zoals bij social loafing).
Advies: de individuele prestaties meer zichtbaar en evalueerbaar maken. Dit kan door kleinere teams
te maken en duidelijke doelen te stellen. Hierdoor ontstaat er meer ruimte voor feedback op elkaars
prestaties.

Opdracht 3: Symptomen van groepsdenken
De symptomen van groepsdenken zijn het overschatten van de groep, closed-mindedness en druk
naar uniformiteit. De oorzaken van groepsdenken:
 Cohesie – het samenwerken van de groepsleden naar het gezamenlijke doel; groepsdruk.
 Structurele fouten van de groep – gebrek aan interactie met andere groepen; gebrek aan
nuttige kennis; autoritaire of traditionele leiderschapsstijl.
 Provocatieve situationele factoren – stress bij het nemen van beslissingen.

Opdracht 4: Intergroepsconflicten
Intergroepsconflicten kunnen ontstaan bij de strijd om bijvoorbeeld schaarse goederen, eten en
macht. In Lord of the Flies ontstaat er zo’n situatie. Doordat Jack een jager is en de groep kan
voorzien van eten, stappen de kinderen over naar de stam van Jack. Een ander symptoom is
intergroep exploitatie. Jack verzet zich tegen de regels en de macht van Ralph, om op die manier
bevestiging te krijgen van zijn macht over de kinderen.
Oplossingen voor intergroepsconflicten:
 Gelijkwaardigheid
 Samenwerken aan hetzelfde doel
 Persoonlijk contact
 Ondersteunende normen (vriendelijk contact, behulpzaam zijn)




3

, College 1 – Introductie

De definitie van een groep:
1. Twee of meer individuen
Wanneer binnen grote groepen vaak kleine groepjes ontstaan, is er vaak sprake van een
dyade of triade (= twee of drie mensen die meer met elkaar opschieten dan de rest).

2. Verbonden met elkaar
Hoe groter een groep is, hoe meer banden er nodig zijn om groepsleden aan elkaar te
verbinden. Het maximum aantal banden dat nodig is berekenen we met de formule n(n-1)/2.

3. Door en binnen sociale relaties
Lidmaatschap = mensen in een groep zijn met elkaar verbonden door het feit dat ze allemaal
lid zijn van de groep. Een sociaal netwerk is een verzameling interpersoonlijk verbonden
individuen of groepen. Om lid te worden van een sociaal netwerk, hoeft het individu alleen
maar een band te creëren met een ander individu dat al lid is van een sociaal netwerk.

Een online groep (of e-group) is een groep met twee of meer individuen die uitsluitend via
bijvoorbeeld de e-mail, instant messaging of sociale netwerkwebsites met elkaar
interacteren. Dit in tegenstelling tot een offline groep, waarbij twee of meer individuen
uitsluitend face-to-face met elkaar interacteren, en niet via de technologie.

Kenmerken van een groep:
1. Interactie
 Taakinteractie = interactie om projecten, taken en doelen te verwezenlijken.
 Relatie-interactie (ofwel socio-emotionele interactie) = interactie om de aard
en sterkte van de band binnen de groep te beïnvloeden.
2. Doelen
 Genereren van ideeën/plannen/oplossingen
 Kiezen tussen de opties
 Onderhandelen bij een conflict
 Uitvoeren van de taken
3. Onderlinge afhankelijkheid
Onderscheid tussen:
 Symmetrische (wederkerige of wederzijdse) onderlinge afhankelijkheid: twee
of meer leden beïnvloeden elkaar.
 Hiërarchische onderlinge afhankelijkheid: bijvoorbeeld een baas en zijn
ondergeschikten.
 Onderlinge afhankelijkheid op meerdere niveaus: de werknemers kunnen de
baas in zekere mate wel beïnvloeden, maar de baas beïnvloedt de
werknemers meer.
 Sequentiële onderlinge afhankelijkheid: een lid beïnvloedt een tweede lid, die
op zijn beurt een derde lid beïnvloedt, enz.
4. Groepsstructuur
= de rollen, normen en stabiele relatiepatronen tussen de leden van een groep.



4