Bestuur, politiek en beleid
Samenvatting
Inhoud
Hoofdstuk 1..................................................................................................5
1.2 2 definities van Politiek....................................................................5
1.4 Politiek en collectieve actieproblemen............................................6
1.5 Kenmerken van politiek...................................................................6
1.6 Politicologie......................................................................................7
1.7 Wetenschappelijke benaderingen....................................................7
Hoofdstuk 2..................................................................................................9
2.1 Het systeemmodel..............................................................................9
2.2 Het beleidsprocesmodel...................................................................10
Beleidsuitvoering/ implementatie........................................................12
Beleidsevaluatie..................................................................................12
Kritiek op het beleidsprocesmodel.......................................................12
2.3 Het barrièremodel.............................................................................13
Hoofdstuk 3................................................................................................15
3.1 Staat en overheid..............................................................................15
3.2 Nationale staat, rechtsstaat en verzorgingsstaat.............................15
3.3 Gedecentraliseerde eenheidsstaat...................................................16
3.4 Gemeenten.......................................................................................16
3.5 Provincies en waterschappen...........................................................17
3.6 Nationale overheid............................................................................17
3.7 Bureaucratie.....................................................................................18
3.8 Overheid en markt............................................................................18
3.9 Prisoners’ dilemma..........................................................................19
3.10 nationale overheid en internationale politiek..................................19
3.11 Overheid onder druk?.....................................................................20
Hoofdstuk 4................................................................................................21
4.1 Globalisering en ‘governance’..........................................................21
4.2 Relatie tussen nationale en internationale politiek...........................21
1
, 4.3 Karakter van internationale samenwerking......................................21
4.4 Leer der internationale betrekkingen................................................22
4.4.1 Neorealisme................................................................................22
4.4.2 Neoliberalisme............................................................................22
4.4.3: Alternatieve IB-stromingen........................................................23
4.5 Internationaal economisch systeem.................................................23
4.6 Nederland en Europa........................................................................24
4.7 Europese Unie...................................................................................24
4.7.1 Geschiedenis van de EU.............................................................24
4.7.2 De euro.......................................................................................25
4.7.3 Instellingen van de Europese Unie..............................................25
4.8 Besluitvorming in de EU....................................................................26
4.9 Integratietheorieën...........................................................................27
4.10 Nederland en de wereld..................................................................27
4.11 Internationale organisaties zonder Nederland................................28
Hoofdstuk 5................................................................................................29
5.1 politieke opvattingen en politieke cultuur.........................................29
5.2 Politieke socialisatie..........................................................................29
5.3 Dimensies van politieke oriëntaties..................................................29
5.4 Denken over ideologie......................................................................30
5.5 Kenmerken van ideologiën................................................................30
5.6 Ideologische tradities........................................................................31
5.7 Opkomst van populisme...................................................................32
5.8 Het einde der ideologiën...................................................................32
Hoofdstuk 6................................................................................................33
6.1 en 6.2 Politieke stroming, partij en belangengroep..........................33
6.3 De partij in het politieke proces........................................................33
6.4 De belangengroep in het politieke proces........................................34
6.5 Partijen en belangengroepen: concurrentie en coalitie.....................34
6.6 Partijen- en belangengroependemocratie.........................................35
6.7 Politieke partijen; toen en nu............................................................35
6.7.1 CDA en de kleine christelijke partijen........................................35
6.7.2 PvdA, SP en GroenLinks..............................................................36
2
, 6.7.3 VVD en D66................................................................................36
6.7.4 LPF, PVV en FvD..........................................................................36
6.7.5 Lokale partijen............................................................................37
6.8 Functieverlies van partijen................................................................37
Hoofdstuk 7................................................................................................38
7.1 kenmerken en vormen van politieke participatie..............................38
7.2 Participatietheorieën.........................................................................39
7.3 Ongelijkheid in politieke participatie.................................................39
7.4 Stemmen..........................................................................................39
7.4.1 redenen om te stemmen............................................................39
7.4.2 redenen om op een bepaalde partij te stemmen........................40
7.5 Lobbyen............................................................................................40
7.5.1 Lobbyen en belangengroepen....................................................40
7.5.2 Lobbyen en democratie..............................................................41
7.5.3 Voorwaarden voor succesvol lobbyen.........................................41
Hoofdstuk 8................................................................................................42
8.1 Macht in invloed gedefinieerd...........................................................42
8.2 Legitimiteit, dwang en geweld..........................................................42
8.3 Macht, waarden en belangen............................................................43
8.4 Soorten en aspecten van macht.......................................................43
8.5 Analyseren van macht en invloed.....................................................43
8.6 Meten van macht en invloed.............................................................43
8.7 Elitisme en pluralisme.......................................................................44
8.8 Macht van de media.........................................................................44
8.9 Machtsonderzoek..............................................................................44
8.9.1 Van lokaal tot nationaal niveau...................................................44
8.9.2 Europees niveau.........................................................................45
8.9.3 Internationaal niveau..................................................................45
Hoofdstuk 9................................................................................................46
9.1 Moderne democratie.........................................................................46
9.2 Directe en representatieve democratie............................................46
9.3 Theorieën over democratie...............................................................46
9.4 Theorieën over politieke representatie.............................................47
3
, 9.5 Stabiliteit van de democratie............................................................47
9.6 Relativistische of weerbare democratie............................................48
9.7 Evenredige vertegenwoordiging en districtenstelsel........................49
9.8 Soorten kabinetten...........................................................................49
9.9 Theorieën over coalitievorming........................................................49
9.10 Politieke, bestuurlijke en sociale vernieuwing.................................50
9.11 democratisering van de EU.............................................................51
4
Samenvatting
Inhoud
Hoofdstuk 1..................................................................................................5
1.2 2 definities van Politiek....................................................................5
1.4 Politiek en collectieve actieproblemen............................................6
1.5 Kenmerken van politiek...................................................................6
1.6 Politicologie......................................................................................7
1.7 Wetenschappelijke benaderingen....................................................7
Hoofdstuk 2..................................................................................................9
2.1 Het systeemmodel..............................................................................9
2.2 Het beleidsprocesmodel...................................................................10
Beleidsuitvoering/ implementatie........................................................12
Beleidsevaluatie..................................................................................12
Kritiek op het beleidsprocesmodel.......................................................12
2.3 Het barrièremodel.............................................................................13
Hoofdstuk 3................................................................................................15
3.1 Staat en overheid..............................................................................15
3.2 Nationale staat, rechtsstaat en verzorgingsstaat.............................15
3.3 Gedecentraliseerde eenheidsstaat...................................................16
3.4 Gemeenten.......................................................................................16
3.5 Provincies en waterschappen...........................................................17
3.6 Nationale overheid............................................................................17
3.7 Bureaucratie.....................................................................................18
3.8 Overheid en markt............................................................................18
3.9 Prisoners’ dilemma..........................................................................19
3.10 nationale overheid en internationale politiek..................................19
3.11 Overheid onder druk?.....................................................................20
Hoofdstuk 4................................................................................................21
4.1 Globalisering en ‘governance’..........................................................21
4.2 Relatie tussen nationale en internationale politiek...........................21
1
, 4.3 Karakter van internationale samenwerking......................................21
4.4 Leer der internationale betrekkingen................................................22
4.4.1 Neorealisme................................................................................22
4.4.2 Neoliberalisme............................................................................22
4.4.3: Alternatieve IB-stromingen........................................................23
4.5 Internationaal economisch systeem.................................................23
4.6 Nederland en Europa........................................................................24
4.7 Europese Unie...................................................................................24
4.7.1 Geschiedenis van de EU.............................................................24
4.7.2 De euro.......................................................................................25
4.7.3 Instellingen van de Europese Unie..............................................25
4.8 Besluitvorming in de EU....................................................................26
4.9 Integratietheorieën...........................................................................27
4.10 Nederland en de wereld..................................................................27
4.11 Internationale organisaties zonder Nederland................................28
Hoofdstuk 5................................................................................................29
5.1 politieke opvattingen en politieke cultuur.........................................29
5.2 Politieke socialisatie..........................................................................29
5.3 Dimensies van politieke oriëntaties..................................................29
5.4 Denken over ideologie......................................................................30
5.5 Kenmerken van ideologiën................................................................30
5.6 Ideologische tradities........................................................................31
5.7 Opkomst van populisme...................................................................32
5.8 Het einde der ideologiën...................................................................32
Hoofdstuk 6................................................................................................33
6.1 en 6.2 Politieke stroming, partij en belangengroep..........................33
6.3 De partij in het politieke proces........................................................33
6.4 De belangengroep in het politieke proces........................................34
6.5 Partijen en belangengroepen: concurrentie en coalitie.....................34
6.6 Partijen- en belangengroependemocratie.........................................35
6.7 Politieke partijen; toen en nu............................................................35
6.7.1 CDA en de kleine christelijke partijen........................................35
6.7.2 PvdA, SP en GroenLinks..............................................................36
2
, 6.7.3 VVD en D66................................................................................36
6.7.4 LPF, PVV en FvD..........................................................................36
6.7.5 Lokale partijen............................................................................37
6.8 Functieverlies van partijen................................................................37
Hoofdstuk 7................................................................................................38
7.1 kenmerken en vormen van politieke participatie..............................38
7.2 Participatietheorieën.........................................................................39
7.3 Ongelijkheid in politieke participatie.................................................39
7.4 Stemmen..........................................................................................39
7.4.1 redenen om te stemmen............................................................39
7.4.2 redenen om op een bepaalde partij te stemmen........................40
7.5 Lobbyen............................................................................................40
7.5.1 Lobbyen en belangengroepen....................................................40
7.5.2 Lobbyen en democratie..............................................................41
7.5.3 Voorwaarden voor succesvol lobbyen.........................................41
Hoofdstuk 8................................................................................................42
8.1 Macht in invloed gedefinieerd...........................................................42
8.2 Legitimiteit, dwang en geweld..........................................................42
8.3 Macht, waarden en belangen............................................................43
8.4 Soorten en aspecten van macht.......................................................43
8.5 Analyseren van macht en invloed.....................................................43
8.6 Meten van macht en invloed.............................................................43
8.7 Elitisme en pluralisme.......................................................................44
8.8 Macht van de media.........................................................................44
8.9 Machtsonderzoek..............................................................................44
8.9.1 Van lokaal tot nationaal niveau...................................................44
8.9.2 Europees niveau.........................................................................45
8.9.3 Internationaal niveau..................................................................45
Hoofdstuk 9................................................................................................46
9.1 Moderne democratie.........................................................................46
9.2 Directe en representatieve democratie............................................46
9.3 Theorieën over democratie...............................................................46
9.4 Theorieën over politieke representatie.............................................47
3
, 9.5 Stabiliteit van de democratie............................................................47
9.6 Relativistische of weerbare democratie............................................48
9.7 Evenredige vertegenwoordiging en districtenstelsel........................49
9.8 Soorten kabinetten...........................................................................49
9.9 Theorieën over coalitievorming........................................................49
9.10 Politieke, bestuurlijke en sociale vernieuwing.................................50
9.11 democratisering van de EU.............................................................51
4
