Biologie Thema 2 Cellen
2.1
Tumor: medische naam voor een gezwel. Deze zijn niet altijd kwaadaardig,
bijvoorbeeld steenpuisten en wratten.
Biopsie: om een tumor te zoeken, d.m.v. het verzamelen van weefsel. Dit wordt
meestal gedaan door met een naald een klein beetje weefsel weg te halen.
2.2
Elektronenmicroscopen: 1. Transmissie-elektronenmicroscoop (TEM) 2D
2. Scanning elektronenmicroscoop (SEM) 3D
2.3
DIER PLANT FUNCTIE
Celmembraan Ja Ja scheidt het inwendige van de
cel af van zijn omgeving. Via
het celmembraan vindt
selectieve opname en afgifte
van stoffen plaats.
Cytoplasma Ja Ja bestaat uit water met daarin
organellen en een grote
hoeveelheid opgeloste stoffen.
Celkern Ja Ja hierin bevinden zich de
chromosomen
Bladgroenkorrels Nee Ja hebben eigen specifieke
eigenschappen
Celwand Nee Ja liggen tussen de cellen
Grote vacuole Nee Ja bevat vacuolevocht en zorgt
voor de stevigheid van
plantaarde cellen
Plastiden: 1. Chloroplasten (bladgroenkorrels)
2. chromo plasten (kleurstofkorrels)
3. leukoplasten (hiertoe behoren zetmeelkorrels)
Plastiden kunnen overgaan in andere bijvoorbeeld bij het rijpen van fruit
Chloroplasten chromo plasten
2.4
Stamcellen: cellen die zich nog niet hebben ontwikkeld tot een bepaald type cel en
nog geen specifieke functie hebben. Afhankelijk van de omstandigheden vormen ze
bepaalde cel soorten, weefsels en organen.
Embryonale stamcellen: stamcellen van een embryo die kunnen uitgroeien tot
allerlei verschillende type cellen.
Adulte stamcellen: (volwassen stamcellen) stamcellen die in een orgaan zitten. Zo
bevat beenmerg stamcellen die kunnen uitgroeien tot verschillende bloedcellen.
, Weefsel: groep cellen met dezelfde vorm en functie.
Dekweefsel: omsluit delen van een organisme of het hele organisme, zoals de
huid bij de mens. De cellen zijn vaak rechthoekig en sluiten nauw aan.
(andere spierweefsel, zenuwweefsel, beenweefsel, kraakbeenweefsel.)
tussencelstof: cellen liggen niet direct tegen elkaar aan, hiertussen bevind zich
tussencelstof. Tussen botten bevindt zich kraakbeen.
Organenstelstels: een groep organen die samen werken, zoals bijvoorbeeld het
bloedvatenstelsel en het verteringstelsel. Een dermatoloog is gespecialiseerd
in de huid.
2.5
DNA: bevat erfelijke informatie
Kern poriën: regelen het transport van stoffen in en uit de kern
Endoplasmatisch reticulum: ingewikkeld netwerk van dubbele membranen, waaruit
ook het kernmembraan bestaat. Het vervult een functie bij het transport van
moleculen in de cel. Op de membranen van het endoplasmatisch reticulum bevindt
zich ribosomen.
Ribosomen: bolvormige organellen en ontstaan bij eukaryoten in een gedeelte van
de kern dat de nucleolus heet. Ook komen ze vrij in het cytoplasma.
Golgisysteem: bestaat uit opeengestapelde platte blaasjes. Hierin krijgen de
eiwitmoleculen hun uiteindelijke vorm.
1. blaasjes versmelten met het celmembraan en geven de eiwitten buiten de
cel af. (secretie)
2. blijven in de cel (lysosomen) deze bevatten enzymen die stoffen afbreken.
Mitochondrien: bolvormige organellen. Ze bezitten een buitenembraan en een sterk
geplooid binnenmembraan. Hierin bevindt met behulp van O2 reacties plaats waarbij
energie vrijkomt. De vrijgemaakte energie wordt tijdelijk opgeslagen in de stof ATP.
Deze kan later weer gebruikt worden. De enzymen dit mogelijk maken liggen in het
binnenmembraan.
Fosfolipiden: vetachtige stoffen en zijn te vergelijken met zeepmoleculen
Hydrofiel: water oplosbaar
Hydrofoob: waterstotend
Membranen zijn ondoordringbaar voor stoffen. Alleen sommige vetten en een aantal
kleine moleculen zoals O2, stikstof en CO2 kunnen ongehinderd passeren. Water
gaat relatief traag.
2.1
Tumor: medische naam voor een gezwel. Deze zijn niet altijd kwaadaardig,
bijvoorbeeld steenpuisten en wratten.
Biopsie: om een tumor te zoeken, d.m.v. het verzamelen van weefsel. Dit wordt
meestal gedaan door met een naald een klein beetje weefsel weg te halen.
2.2
Elektronenmicroscopen: 1. Transmissie-elektronenmicroscoop (TEM) 2D
2. Scanning elektronenmicroscoop (SEM) 3D
2.3
DIER PLANT FUNCTIE
Celmembraan Ja Ja scheidt het inwendige van de
cel af van zijn omgeving. Via
het celmembraan vindt
selectieve opname en afgifte
van stoffen plaats.
Cytoplasma Ja Ja bestaat uit water met daarin
organellen en een grote
hoeveelheid opgeloste stoffen.
Celkern Ja Ja hierin bevinden zich de
chromosomen
Bladgroenkorrels Nee Ja hebben eigen specifieke
eigenschappen
Celwand Nee Ja liggen tussen de cellen
Grote vacuole Nee Ja bevat vacuolevocht en zorgt
voor de stevigheid van
plantaarde cellen
Plastiden: 1. Chloroplasten (bladgroenkorrels)
2. chromo plasten (kleurstofkorrels)
3. leukoplasten (hiertoe behoren zetmeelkorrels)
Plastiden kunnen overgaan in andere bijvoorbeeld bij het rijpen van fruit
Chloroplasten chromo plasten
2.4
Stamcellen: cellen die zich nog niet hebben ontwikkeld tot een bepaald type cel en
nog geen specifieke functie hebben. Afhankelijk van de omstandigheden vormen ze
bepaalde cel soorten, weefsels en organen.
Embryonale stamcellen: stamcellen van een embryo die kunnen uitgroeien tot
allerlei verschillende type cellen.
Adulte stamcellen: (volwassen stamcellen) stamcellen die in een orgaan zitten. Zo
bevat beenmerg stamcellen die kunnen uitgroeien tot verschillende bloedcellen.
, Weefsel: groep cellen met dezelfde vorm en functie.
Dekweefsel: omsluit delen van een organisme of het hele organisme, zoals de
huid bij de mens. De cellen zijn vaak rechthoekig en sluiten nauw aan.
(andere spierweefsel, zenuwweefsel, beenweefsel, kraakbeenweefsel.)
tussencelstof: cellen liggen niet direct tegen elkaar aan, hiertussen bevind zich
tussencelstof. Tussen botten bevindt zich kraakbeen.
Organenstelstels: een groep organen die samen werken, zoals bijvoorbeeld het
bloedvatenstelsel en het verteringstelsel. Een dermatoloog is gespecialiseerd
in de huid.
2.5
DNA: bevat erfelijke informatie
Kern poriën: regelen het transport van stoffen in en uit de kern
Endoplasmatisch reticulum: ingewikkeld netwerk van dubbele membranen, waaruit
ook het kernmembraan bestaat. Het vervult een functie bij het transport van
moleculen in de cel. Op de membranen van het endoplasmatisch reticulum bevindt
zich ribosomen.
Ribosomen: bolvormige organellen en ontstaan bij eukaryoten in een gedeelte van
de kern dat de nucleolus heet. Ook komen ze vrij in het cytoplasma.
Golgisysteem: bestaat uit opeengestapelde platte blaasjes. Hierin krijgen de
eiwitmoleculen hun uiteindelijke vorm.
1. blaasjes versmelten met het celmembraan en geven de eiwitten buiten de
cel af. (secretie)
2. blijven in de cel (lysosomen) deze bevatten enzymen die stoffen afbreken.
Mitochondrien: bolvormige organellen. Ze bezitten een buitenembraan en een sterk
geplooid binnenmembraan. Hierin bevindt met behulp van O2 reacties plaats waarbij
energie vrijkomt. De vrijgemaakte energie wordt tijdelijk opgeslagen in de stof ATP.
Deze kan later weer gebruikt worden. De enzymen dit mogelijk maken liggen in het
binnenmembraan.
Fosfolipiden: vetachtige stoffen en zijn te vergelijken met zeepmoleculen
Hydrofiel: water oplosbaar
Hydrofoob: waterstotend
Membranen zijn ondoordringbaar voor stoffen. Alleen sommige vetten en een aantal
kleine moleculen zoals O2, stikstof en CO2 kunnen ongehinderd passeren. Water
gaat relatief traag.
