Geschiedenis Hoofdstuk 6 De wereld in de tijd van regenten en vorsten
KA; 6.1 De ontwikkeling van handelskapitalisme
6.2 De bijzondere plaats en de bloei van de Nederlandse Republiek
6.3 Het streven van vorsten naar een absolute macht
6.4 De wetenschappelijke revolutie
6.1
VOC
- 1621 Jan Pieterszoon Coen gaat met oorlogsvloot naar de Banda-Eilanden om te
laten zien dat er niet met de VOC te spotten viel.
- op iniatief van de Staten-Generaal werd in 1602 de Verenigde Oost-Indische
Compagnie (VOC) opgericht omdat de concurrentie toenam en de winsten van de
schepen daardoor daalde. De VOC kreeg het monopolie op de handel in Azië, buiten
de VOC mocht geen andere Nederlander daar handelen.
VOC mocht: - verdragen sluiten met vorsten
- oorlog voeren
- gebieden veroveren
- multinational: onderneming met vestigingen in meerdere landen
- handelskapitalisme: economisch systeem waarbij koopman-ondernemers zich
met handel en nijverheid bezighielden en een deel van de winst in hun onderneming
investeerden.
- kapitalisme: economisch systeem waarbij de productiemiddelen privébezit zijn en
personen geld in een onderneming investeren met het doel winst te maken.
- VOC werd geleid door de Heren Zeventien; 17 bestuurders ut de Hollandse en
Zeeuwse steden.
- gouverneur-generaal: hoogste bestuurder van de VOC in Azië, later hoogste
bestuurder van Nederlands Indië.
- 1618 Coen laat de Javaanse stad Jakarta platbranden. Op de restanten bouwden
hij de nieuwe stad Batavia. Dit werd het hoofdkwartier van de gouverneur-generaal
en de verzamelplek van alle VOC-schepen.
- Factorijen: handelsnederzetting, vanuit deze handelsposten konden ze handelen
tussen verschillende delen in Azië. Zo kocht ze zilver uit Japan en textiel in India
waarmee vervolgens specerijen ut Java en Molukken werden betaald.
17e eeuw: VOC grootste bedrijf
18e eeuw: Britse East India Company grootste
WIC
- wereldeconomie: economie die bestaat uit verschillende werelddelen die door
handel met elkaar zijn verbonden
SP en PO Amerika
EN en FR Noord-Amerika en Caribisch gebied
EU West- Afrika
- 1621 oprichten van de West Indische Compagnie (WIC). De eerste tijd hield zich
vooral bezig met kaapvaart (piraterij met toestemming van de overheid)
- 1628 Piet Hein boekt succes met de verovering van een complete Spaanse
Zilvervloot
- De WIC verwierf kolonies in onder andere Brazilië. In Noord-Amerika stichtte ze
Nieuw Amsterdam. Maar later hielden ze alleen de 6 Antilliaanse eilanden en
Suriname. Erg winstgevend is de WIC nooit geworden, onder meer doordat de
Europese concurrentie in Amerika veel sterker was dan Azië.
KA; 6.1 De ontwikkeling van handelskapitalisme
6.2 De bijzondere plaats en de bloei van de Nederlandse Republiek
6.3 Het streven van vorsten naar een absolute macht
6.4 De wetenschappelijke revolutie
6.1
VOC
- 1621 Jan Pieterszoon Coen gaat met oorlogsvloot naar de Banda-Eilanden om te
laten zien dat er niet met de VOC te spotten viel.
- op iniatief van de Staten-Generaal werd in 1602 de Verenigde Oost-Indische
Compagnie (VOC) opgericht omdat de concurrentie toenam en de winsten van de
schepen daardoor daalde. De VOC kreeg het monopolie op de handel in Azië, buiten
de VOC mocht geen andere Nederlander daar handelen.
VOC mocht: - verdragen sluiten met vorsten
- oorlog voeren
- gebieden veroveren
- multinational: onderneming met vestigingen in meerdere landen
- handelskapitalisme: economisch systeem waarbij koopman-ondernemers zich
met handel en nijverheid bezighielden en een deel van de winst in hun onderneming
investeerden.
- kapitalisme: economisch systeem waarbij de productiemiddelen privébezit zijn en
personen geld in een onderneming investeren met het doel winst te maken.
- VOC werd geleid door de Heren Zeventien; 17 bestuurders ut de Hollandse en
Zeeuwse steden.
- gouverneur-generaal: hoogste bestuurder van de VOC in Azië, later hoogste
bestuurder van Nederlands Indië.
- 1618 Coen laat de Javaanse stad Jakarta platbranden. Op de restanten bouwden
hij de nieuwe stad Batavia. Dit werd het hoofdkwartier van de gouverneur-generaal
en de verzamelplek van alle VOC-schepen.
- Factorijen: handelsnederzetting, vanuit deze handelsposten konden ze handelen
tussen verschillende delen in Azië. Zo kocht ze zilver uit Japan en textiel in India
waarmee vervolgens specerijen ut Java en Molukken werden betaald.
17e eeuw: VOC grootste bedrijf
18e eeuw: Britse East India Company grootste
WIC
- wereldeconomie: economie die bestaat uit verschillende werelddelen die door
handel met elkaar zijn verbonden
SP en PO Amerika
EN en FR Noord-Amerika en Caribisch gebied
EU West- Afrika
- 1621 oprichten van de West Indische Compagnie (WIC). De eerste tijd hield zich
vooral bezig met kaapvaart (piraterij met toestemming van de overheid)
- 1628 Piet Hein boekt succes met de verovering van een complete Spaanse
Zilvervloot
- De WIC verwierf kolonies in onder andere Brazilië. In Noord-Amerika stichtte ze
Nieuw Amsterdam. Maar later hielden ze alleen de 6 Antilliaanse eilanden en
Suriname. Erg winstgevend is de WIC nooit geworden, onder meer doordat de
Europese concurrentie in Amerika veel sterker was dan Azië.
