Opnametechniek
Hoofdstuk 1 – Het 10-20 systeem
Hans Berger registreerde als eerst met 2 elektroden.
Jasper H. 1958 bracht het 10-20 systeem rapport uit aan de internationale federatie van KNF.
Het 10-20 systeem beschrijft de plaatsing van de elektrodes.
Belangrijke punten voor het 10-20 systeem zijn:
Nasion: Neuswortel
Inion: Achterhoofdsknobbel, wordt ook de Protuberantia occipitalis externa genoemd.
Prèauriculaire impressies: De holtes die je kunt voelen bij de jukboog, direct voor de tragus: het
klepje van de voor rand van de oorschelp.
Bij het 10-20 systeem ga je uit van punten op de schedel. De elektrodeposities zijn over alle delen
van het hoofd geplaatst. De aanduiding van de elektrodeposities komen overeen met die van de
hersengebieden.
Frontopolair FP1-PF2
Frontaal Fz-F3-F4
Fronto-lateraal F7-F8
Centraal Cz-C3-C4
Temporaal midden T3-T4
Temporaal achter T5-T6
Pariëtaal Pz-P3-P4
Occipitaal O1-O2
Nasofaryngeaal Pg1-Pg2
Auriculair A1-A2
De letters zijn afgeleid van de namen van de hersengebieden.
Elektroden: rechts hebben even cijfers, links oneven cijfers, midden wordt met Z aangeduid Z=zero.
Wil je een duidelijker beeld hebben van een bepaald gebied dan plak je er elektroden via het 10%
systeem bij. Je hoeft niets te verplaatsen, je plakt de elektroden op het kruispunt van de huidige
elektroden.
Plak nooit elektroden op littekenweefsel of op wonden. Je kan een elektrode 1cm verplaatsen,
maar dan ontstaan er amplitude –asymetrieën. Overleg dus altijd met de hoofd laborant en
rapporteer dit nauwkeurig.
, Hoofdstuk 2 – Elektroden
De elektrische activiteit van de hersenen manifesteert ( vertoond zich) aan de hoofdhuid in de vorm
van oppervlaktepotentialen. Deze potentialen worden met elektroden gemeten.
Elektroden moeten aan verschillende eisen voldoen: De elektrode…
“ mag geen chemische reactie aangaan met de huid en het metaal mag geen giftige stoffen afgeven.
Signalen mogen niet vervormd worden. “ mag niet te veel eigen potentiaalschommeling (ruis)
hebben.
“ moeten van hetzelfde materiaal zijn, stevig en licht zijn, makkelijk aangebracht verwijdert gereinigd
en onderhouden kunnen worden.
Bij de EEG wordt gebruikt gemaakt van oppervlakte elektroden. Hierbij krijg je te maken met:
- 1- De elektroden potentiaal.
- 2- De elektroden impedantie / elektroden weerstand.
- 3- De polarisatie van de elektroden.
1- Elektroden potentiaal.
Als een elektrode in een elektrode oplossing wordt geplaatst, ontstaat er potentiaalverschil tussen de
elektrode en de oplossing. (pasta – huid – onderhuids weefsel)
Dit potentiaalverschil wordt elektrodenpotentiaal genoemd.
Oorzaak: ionen (elektrische lading) gaan van het metaal naar de oplossing en omgekeerd.
Hierdoor ontstaat er een overvloed van ionen wat een zogenoemde elektrische dubbel laag is.
Tussen 2 elektroden kan het verschil van de elektroden potentiaal gemeten worden.
Tussen 2 elektroden van verschillend materiaal zal het verschil groot zijn.
Ook tussen elektroden van hetzelfde materiaal heb je licht verschil. Dit heeft te maken met dat de
elektroproces niet 100% hetzelfde is, de oppervlaktes niet even schoon zijn / het meteen niet 100%
zuiver is.
Deze verschillen worden niet geregistreerd, veranderingen in het potentiaalverschil wel.
Elektroden potentialen veranderen constant. Er ontstaan veranderingen in de potentiaal verschillen
tussen de elektroden. Dit wordt geregistreerd en weergeven als onregelmatige
potentiaalschommelingen van enkele millivolt. Dit wordt elektrodenruis genoemd.
2- de elektroden impedantie / elektroden weerstand.
Bewegingsartefacten worden veroorzaakt door beweging. Door contactpasta te gebruiken tussen de
elektroden probeer je dit te voorkomen.
Elektroden worden door de huid afgeschermd van lichaamsvloeistof die een bepaalde weerstand
vormt. Deze weerstand houd je zo laag mogelijk door de huid te ontvetten, schuren en door
elektroden paste te gebruiken.
De dubbel laag geeft de elektrode een elektrodenpotentiaal maar ook een capaciteit, omdat 2
gescheiden lagen met tegengestelde lading als een condensator ( = elektrische component die
elektrische lading opslaat zoals een batterij) beschouwd mogen worden.
Deze capaciteit + ingangsimpedantie van de versterker vormt samen een hoog doorlatend filter.
De eigenschappen van dit filter bepalen welke frequenties van de signalen onverzwakt worden
weergeven.
3- Polarisatie van de elektroden.
Polarisatie is als de elektrodenpotentiaal met enkele millivolt toeneemt wanneer er stroom in de
keten loopt. (huid onder de elektrode – verbinding met de eerste trap van de versterker)
Een gepolariseerde elektrode verhindert een betrouwbare EEG.
Polarisatie houd je zo klein mogelijk door:
- Metaal te kiezen wat weinig ionen afgeeft / weinig oplosbaar metaal.
- Geringe / minimale stroomdichtheid, door grote elektroden te gebruiken.
- Beperking van stroom in het meetcircuit, door een versterker met hoge ingangsimpedantie
te gebruiken.
- Elektrode gebruiken die een laagje van zijn eigen zout heeft (Ag/Agcl).
Hoofdstuk 1 – Het 10-20 systeem
Hans Berger registreerde als eerst met 2 elektroden.
Jasper H. 1958 bracht het 10-20 systeem rapport uit aan de internationale federatie van KNF.
Het 10-20 systeem beschrijft de plaatsing van de elektrodes.
Belangrijke punten voor het 10-20 systeem zijn:
Nasion: Neuswortel
Inion: Achterhoofdsknobbel, wordt ook de Protuberantia occipitalis externa genoemd.
Prèauriculaire impressies: De holtes die je kunt voelen bij de jukboog, direct voor de tragus: het
klepje van de voor rand van de oorschelp.
Bij het 10-20 systeem ga je uit van punten op de schedel. De elektrodeposities zijn over alle delen
van het hoofd geplaatst. De aanduiding van de elektrodeposities komen overeen met die van de
hersengebieden.
Frontopolair FP1-PF2
Frontaal Fz-F3-F4
Fronto-lateraal F7-F8
Centraal Cz-C3-C4
Temporaal midden T3-T4
Temporaal achter T5-T6
Pariëtaal Pz-P3-P4
Occipitaal O1-O2
Nasofaryngeaal Pg1-Pg2
Auriculair A1-A2
De letters zijn afgeleid van de namen van de hersengebieden.
Elektroden: rechts hebben even cijfers, links oneven cijfers, midden wordt met Z aangeduid Z=zero.
Wil je een duidelijker beeld hebben van een bepaald gebied dan plak je er elektroden via het 10%
systeem bij. Je hoeft niets te verplaatsen, je plakt de elektroden op het kruispunt van de huidige
elektroden.
Plak nooit elektroden op littekenweefsel of op wonden. Je kan een elektrode 1cm verplaatsen,
maar dan ontstaan er amplitude –asymetrieën. Overleg dus altijd met de hoofd laborant en
rapporteer dit nauwkeurig.
, Hoofdstuk 2 – Elektroden
De elektrische activiteit van de hersenen manifesteert ( vertoond zich) aan de hoofdhuid in de vorm
van oppervlaktepotentialen. Deze potentialen worden met elektroden gemeten.
Elektroden moeten aan verschillende eisen voldoen: De elektrode…
“ mag geen chemische reactie aangaan met de huid en het metaal mag geen giftige stoffen afgeven.
Signalen mogen niet vervormd worden. “ mag niet te veel eigen potentiaalschommeling (ruis)
hebben.
“ moeten van hetzelfde materiaal zijn, stevig en licht zijn, makkelijk aangebracht verwijdert gereinigd
en onderhouden kunnen worden.
Bij de EEG wordt gebruikt gemaakt van oppervlakte elektroden. Hierbij krijg je te maken met:
- 1- De elektroden potentiaal.
- 2- De elektroden impedantie / elektroden weerstand.
- 3- De polarisatie van de elektroden.
1- Elektroden potentiaal.
Als een elektrode in een elektrode oplossing wordt geplaatst, ontstaat er potentiaalverschil tussen de
elektrode en de oplossing. (pasta – huid – onderhuids weefsel)
Dit potentiaalverschil wordt elektrodenpotentiaal genoemd.
Oorzaak: ionen (elektrische lading) gaan van het metaal naar de oplossing en omgekeerd.
Hierdoor ontstaat er een overvloed van ionen wat een zogenoemde elektrische dubbel laag is.
Tussen 2 elektroden kan het verschil van de elektroden potentiaal gemeten worden.
Tussen 2 elektroden van verschillend materiaal zal het verschil groot zijn.
Ook tussen elektroden van hetzelfde materiaal heb je licht verschil. Dit heeft te maken met dat de
elektroproces niet 100% hetzelfde is, de oppervlaktes niet even schoon zijn / het meteen niet 100%
zuiver is.
Deze verschillen worden niet geregistreerd, veranderingen in het potentiaalverschil wel.
Elektroden potentialen veranderen constant. Er ontstaan veranderingen in de potentiaal verschillen
tussen de elektroden. Dit wordt geregistreerd en weergeven als onregelmatige
potentiaalschommelingen van enkele millivolt. Dit wordt elektrodenruis genoemd.
2- de elektroden impedantie / elektroden weerstand.
Bewegingsartefacten worden veroorzaakt door beweging. Door contactpasta te gebruiken tussen de
elektroden probeer je dit te voorkomen.
Elektroden worden door de huid afgeschermd van lichaamsvloeistof die een bepaalde weerstand
vormt. Deze weerstand houd je zo laag mogelijk door de huid te ontvetten, schuren en door
elektroden paste te gebruiken.
De dubbel laag geeft de elektrode een elektrodenpotentiaal maar ook een capaciteit, omdat 2
gescheiden lagen met tegengestelde lading als een condensator ( = elektrische component die
elektrische lading opslaat zoals een batterij) beschouwd mogen worden.
Deze capaciteit + ingangsimpedantie van de versterker vormt samen een hoog doorlatend filter.
De eigenschappen van dit filter bepalen welke frequenties van de signalen onverzwakt worden
weergeven.
3- Polarisatie van de elektroden.
Polarisatie is als de elektrodenpotentiaal met enkele millivolt toeneemt wanneer er stroom in de
keten loopt. (huid onder de elektrode – verbinding met de eerste trap van de versterker)
Een gepolariseerde elektrode verhindert een betrouwbare EEG.
Polarisatie houd je zo klein mogelijk door:
- Metaal te kiezen wat weinig ionen afgeeft / weinig oplosbaar metaal.
- Geringe / minimale stroomdichtheid, door grote elektroden te gebruiken.
- Beperking van stroom in het meetcircuit, door een versterker met hoge ingangsimpedantie
te gebruiken.
- Elektrode gebruiken die een laagje van zijn eigen zout heeft (Ag/Agcl).
