Samenvatting NIP - Hoorcollege 2A (Beslag en executie)

HC 2A – Beslag en executie
De route naar de executie van een rechterlijke uitspraak
- De rechterlijke – veroordelende uitspraak
o De basis voor het dictum is het petitum. Het petitum is van belang omdat dit
de speelruimte van de rechter bepaalt.
o Het dictum is de basis voor de executie: het geeft de beslaglegger een titel om
beslag te leggen en dus te executeren
o Het executiemiddel is daarnaast afhankelijk van het dictum:
 Beslag,
 Afgifte
 Ontruiming
 Machtiging
 Dwangsom

- Belang: uitvoerbaar bij voorraadverklaring (artikel 233 lid 1 Rv)
Dit moet je vooral zien als een middel om de schorsende werking van een
rechtsmiddel te voorkomen. Dit is primair het doel van de uitvoerbaarheid bij
voorraad. Bij het beslag komt nog een ander voordeel naar voren: kracht van gewijsde tenzij
uitvoerbaar bij voorraad verklaard?

o Met zekerheidstelling, artikel 233 lid 3 Rv.
De rechter wil als voorwaarde voor de uitvoerbaarheid bij voorraad verklaring
dat de beslaglegger zekerheid stelt.
o Belang geëxecuteerde: proberen om de uitvoerbaarheid bij voorraad
ongedaan te maken omdat dit jou tegenwerkt.
o De uitvoerbaarheid bij voorraad wordt pas ‘actueel’ als een rechtsmiddel is
ingesteld.
Hoe kun je een vonnis executeren?
1. Je begint met de betekening (en daarmee de executie). Dit geschiedt door de
deurwaarder, deze is belast met de executie. Je stuurt naar de deurwaarder een grosse van
het vonnis (een in executoriale vorm opgemaakte brief, waarboven staat in naam der
Koning). Het grosse van het vonnis (dit is de executoriale titel omdat dit hetgene is wat ten
uitvoer kan worden gelegd) wordt betekend aan de wederpartij. Hierbij zal de wederpartij
gesommeerd worden om binnen een aantal dagen te betalen.
Artikel 439 Rv: een bevel om aan de veroordeling te voldoen.
Gebeurt dit niet, dan kom je aan het actief tenuitvoerleggen:
2. Artikel 3:276 BW: verhaalsrecht op alle goederen.
Je gaat kijken waaruit het vermogen bestaat van de wederpartij. Dit kan van allerlei aard zijn,
bijvoorbeeld aandelen in dochtervennootschappen die hier zijn gevestigd, bankrekeningen
die in Nederland worden aangehouden etc. Je gaat dus zoeken (in beginsel) naar
vermogensbestanddelen die gesitueerd zijn in de Nederlandse omgeving (van Festiva).
Vermogensbestanddelen:
- Roerende zaken
- Onroerende zaken
- Bankrekeningen

, Alles wat een zaak of een goed is, is een vermogensbestanddeel. Voor ieder van deze
vermogensbestanddelen geeft de wet bijzondere executieregels.
Artikel 439 Rv: executoriaal beslag op roerende zaken die geen registergoederen zijn
Artikel 475 Rv: van executoriaal beslag onder derden
Artikel 474bb Rv: rechten waarvan de executie niet elders is geregeld, kunnen met
overeenkomstige toepassing van de eerste afdeling worden geëxecuteerd, tenzij uit de wet
of de aard van het recht anders volgt.
--
Soms kan het niet reëel zijn om al te executeren. De rechtvaardiging voor de executie
(daarom wordt het een executoriale titel genoemd) is het vonnis.
Andere rechtvaardigingen voor een executie kunnen zijn een notariële akte waarin de
schuldenaar zich schuldig verklaard aan de schuldeiser voor een bedrag van €X. Hierin
tekent de schuldenaar zijn eigen vonnis.
Het kan echter zo zijn dat er een ‘blooper’ zit in het vonnis. ‘Kennelijke misslagen’ in een
vonnis:
Stel er wordt op de voet van artikel 7:671a BW (ontbinding van een arbeidsovereenkomst)
een arbeidsovereenkomst ontbonden. Er staat in de beschikking, in het dictum: ‘veroordeelt
de werknemer om aan de werkgever een vergoeding van X te betalen’
De rechter heeft dus per ongelijk de zin omgekeerd op laten schrijven. Dit is een kennelijke
verschrijving en kan rechtgezet worden door artikel 31 Rv. (438 Rv?)
Echter, de werkgever zou op grond van dit vonnis wel kunnen beginnen aan de executie. De
werknemer heeft zeer beperkte mogelijkheden om de executie tegen te houden, artikel 438
Rv executiegeschil.
Alleen, dit artikel mag geen verkapt hoger beroep worden! Arrest Ritsen/Hoekstra.
Stel dat je niet voldoet aan de voorwaarde om als de executie stop te zetten dan zul je in
hoger beroep moeten vragen om de uitvoerbaarheid bij voorraad eraf te krijgen. (?)
Het executeren van een vonnis dat nog niet in kracht van gewijsde is gegaan is wel riskant.
Stel dat het vonnis in eerste aanleg wordt vernietigd, dan heb je dus geen recht gehad om te
executeren. De titel is er niet meer en de tenuitvoerlegging is onrechtmatig. Er moet dan
gerestitueerd worden hetgeen op grond van de executie is ontvangen. Het restitutie risico: je
geld is allang weggemaakt tegen de tijd dat het vonnis vernietigd wordt!
Beslag speelt hierin een bijzondere rol: indien namelijk beslag is gelegd, heeft dat hiervoor
ook consequenties. Het beslag is dan namelijk onrechtmatig.
Stel dat er conservatoir beslag is gelegd op de rekening van Festiva en Festiva heeft
daardoor geen salarisbetalingen kunnen doen. De wet geeft daarvoor een recht op
schadevergoeding voor de schade van de werknemers. Je zou dan door het onrechtmatige
beslag aansprakelijk kunnen zijn voor die schade.
Als je de executie en rechtsmiddelen dus samenneemt, dan kun je als executant niet denken
dat je na ronde 1 (rechtbank in eerste aanleg) veilig bent. Andersom kan de gedaagde ook
niet denken dat hij na een afwijzend vonnis veilig is!
Arrest Ontvanger Bos, Arrest Hoda International/Mondi Foods