Hoorcollege 1C – Casuscollege week 1
Merchandise BV, een vennootschap gespecialiseerd in de vervaardiging van onder meer
sport merchandise, is opgericht naar Nederlands recht en houdt hoofdkantoor in Rotterdam.
Zij heeft een fabriek in Hongarije, waar de productie plaatsvindt. Een van de afnemers is
Festiva SA, die haar statutaire zetel en hoofdvestiging in Cancún (Mexico) en een
nevenvestiging in Lissabon (Portugal) heeft. Op 1 mei 2015 bestelt Festiva voor € 23.000
een partij voetbalshirts bij Merchandise, die op grond van de overeenkomst uiterlijk op 15
juni 2015 moeten worden geleverd bij de vestiging in Lissabon. Het bedrag van € 23.000
moet binnen vier weken na levering worden voldaan, bij gebreke waarvan 1,5% rente per
maand is verschuldigd. Voorts is in de overeenkomst opgenomen dat buitengerechtelijke
kosten (10 % van de hoofdsom) zijn verschuldigd zodra Festiva SA in verzuim is met
betaling. In de schriftelijke overeenkomst is de volgende bepaling opgenomen: ‘The District
Court in Mexico-city will have exclusive jurisdiction for disputes arising out of or in connection
with this agreement’. Merchandise BV levert de voetbalshirts volgens afspraak, maar Festiva
SA weigert te betalen, omdat de shirts niet aan de kwaliteitseisen zouden voldoen. Na
diverse aanmaningen en pogingen tot een minnelijke schikking, bezint Merchandise BV zich
op een mogelijke juridische procedure
Gegeven: ten tijde van de contractsluiting waren Nederland en Mexico partij bij het Weens
Koopverdrag 1980, Portugal was dit niet
1. Merchandise BV zou graag willen procederen voor de Nederlandse rechter. Zal de
Nederlandse rechter zich bevoegd (kunnen) achten om van een vordering van Merchandise
BV jegens Festiva SA tot betaling van de koopprijs kennis te nemen?
Eerst kijken of Brussel I-bis van toepassing is. Artikel 4 EEX gaat niet op, omdat de
verweerder geen statutaire zetel heeft in een EU-land.
Het is wel nodig dat een rechter van een EU-lidstaat is gekozen. Als forumkeuze is gemaakt
voor een gerecht in Mexico-stad dan is Brussel I-bis niet van toepassing.
Je moet kijken naar artikel 1-14 Rv om te bepalen of de Nederlandse rechter bevoegd is.
Volgens artikel 8 lid 2 Rv heeft de Nederlandse rechter geen rechtsmacht. De partijen
hebben gekozen, de Nederlandse rechter is in beginsel onbevoegd.
Alleen via artikel 9 Rv is het nog eventueel mogelijk als het onmogelijk is om in het
buitenland te procederen of het ter vrije bepaling van partijen staat (zie artikel).
Mexico bepaalt bevoegdheid op basis van zijn eigen regels. Het zou kunnen zijn dat de
Mexicaanse rechter zegt dat er geen geldige forumkeuze is gemaakt.
Haags Forumkeuzeverdrag is niet van toepassing omdat deze pas na de sluiting van het
contract in werking is getreden. Je kunt het noemen op tentamen is niet relevant.
Brussel I-bis is hier niet van toepassing. Bij vraag 2 ook niet, maar nu geldt het Haags
Forumkeuze verdrag:
2. Hoe beoordeelt u deze vraag als de overeenkomst na 1 oktober 2015 was gesloten?
Haags Forumkeuzeverdrag is nu wel van toepassing.
Eerst kijk je naar artikel 1: het materiele toepassingsgebied: exclusieve forumkeuzebeding in
burgerlijk of handelszaken
Artikel 2: geen uitsluitingen
, Artikel 3: internationaliteit en forumkeuze gemaakt voor gerecht van een HFV-staat.
Hoofdregel artikel 5: Het gerecht of de gerechten van een Verdragsluitende Staat die in een
exclusief forumkeuzebeding zijn aangewezen, zijn bevoegd kennis te nemen van een geschil
waarop het beding van toepassing is, tenzij het beding volgens het recht van die Staat nietig
is.
Met andere woorden: de forumkeuze gaat nu voor/is leidend.
Artikel 6: Nederlandse rechter moet zich onbevoegd verklaren
Stel voor het vervolg van de casus dat Festiva SA niet in Mexico-stad was gevestigd, maar
statutair was gezeteld in Spanje met hoofvestiging in Madrid en dat Merchandise en Festiva
in hun overeenkomst de ‘Tribunal de Commerce in Paris’ als exclusief bevoegde rechter
hadden aangewezen.
3. Hoe beoordeelt u de geldigheid van deze clausule in de overeenkomst?
Brussel I-bis is van toepassing (zie vraag 1).
Stap 1: materiele toepassingsgebied, artikel 1 EEX
Stap 2: Artikel 4 jo. 63 EEX
Stap 3: Artikel 25 EEX: forumkeuze.
Brussel I-bis is nu wel van toepassing omdat er een forumkeuze gemaakt voor een EU-
rechter. Daarom is Brussel I-bis nu wel formeel van toepassing. Hierom kun je nu wel op
grond van Brussel I-bis beoordelen of de clausule geldig is.
Vorm van het beding:
Artikel 25 lid 1 sub a, b, of c EEX
In dit geval is het een schriftelijke overeenkomst dus de vorm van het beding is geldig.
--
Stel dat partijen geen (geldige) forumkeuze in hun overeenkomst hadden opgenomen.
4. Welk(e) gerecht(en) is (zijn) internationaal bevoegd zijn om van de vordering van
Merchandise jegens Festiva kennis te nemen?
Stappenplan weer nalopen: Brussel I-bis is nu wel van toepassing omdat Festiva statutair
gevestigd Spanje, dus een EU-land.
1. Welke regeling is van toepassing? Kijken of Brussel I-bis Vo van toepassing is
toepassingsgebied toetsen:
i. Materieel toepassingsgebied (art. 1 EEX-Vo II): burgerlijke en handelszaken,
maar ook uitzonderingen geformuleerd in art. 1 lid 1 en art. 1 lid 2 EEX-Vo II.
In dit geval is sprake van een koopovereenkomst en deze valt op grond van
art. 1 EEX-Vo II binnen het materiële toepassingsgebied.
ii. Formeeltoepassingsgebied (art. 4 t/m 6 EEX-Vo II): alleen van toepassing op
internationale zaken ten eerste. Van dit internationale karakter is sprake nu
het gaat om twee ondernemingen uit verschillende landen.
- Hoofdregel van art. 4 EEX-Vo II: verordening is van toepassing als
verweerder woonplaats heeft in een EU lidstaat. Ook twee andere
Merchandise BV, een vennootschap gespecialiseerd in de vervaardiging van onder meer
sport merchandise, is opgericht naar Nederlands recht en houdt hoofdkantoor in Rotterdam.
Zij heeft een fabriek in Hongarije, waar de productie plaatsvindt. Een van de afnemers is
Festiva SA, die haar statutaire zetel en hoofdvestiging in Cancún (Mexico) en een
nevenvestiging in Lissabon (Portugal) heeft. Op 1 mei 2015 bestelt Festiva voor € 23.000
een partij voetbalshirts bij Merchandise, die op grond van de overeenkomst uiterlijk op 15
juni 2015 moeten worden geleverd bij de vestiging in Lissabon. Het bedrag van € 23.000
moet binnen vier weken na levering worden voldaan, bij gebreke waarvan 1,5% rente per
maand is verschuldigd. Voorts is in de overeenkomst opgenomen dat buitengerechtelijke
kosten (10 % van de hoofdsom) zijn verschuldigd zodra Festiva SA in verzuim is met
betaling. In de schriftelijke overeenkomst is de volgende bepaling opgenomen: ‘The District
Court in Mexico-city will have exclusive jurisdiction for disputes arising out of or in connection
with this agreement’. Merchandise BV levert de voetbalshirts volgens afspraak, maar Festiva
SA weigert te betalen, omdat de shirts niet aan de kwaliteitseisen zouden voldoen. Na
diverse aanmaningen en pogingen tot een minnelijke schikking, bezint Merchandise BV zich
op een mogelijke juridische procedure
Gegeven: ten tijde van de contractsluiting waren Nederland en Mexico partij bij het Weens
Koopverdrag 1980, Portugal was dit niet
1. Merchandise BV zou graag willen procederen voor de Nederlandse rechter. Zal de
Nederlandse rechter zich bevoegd (kunnen) achten om van een vordering van Merchandise
BV jegens Festiva SA tot betaling van de koopprijs kennis te nemen?
Eerst kijken of Brussel I-bis van toepassing is. Artikel 4 EEX gaat niet op, omdat de
verweerder geen statutaire zetel heeft in een EU-land.
Het is wel nodig dat een rechter van een EU-lidstaat is gekozen. Als forumkeuze is gemaakt
voor een gerecht in Mexico-stad dan is Brussel I-bis niet van toepassing.
Je moet kijken naar artikel 1-14 Rv om te bepalen of de Nederlandse rechter bevoegd is.
Volgens artikel 8 lid 2 Rv heeft de Nederlandse rechter geen rechtsmacht. De partijen
hebben gekozen, de Nederlandse rechter is in beginsel onbevoegd.
Alleen via artikel 9 Rv is het nog eventueel mogelijk als het onmogelijk is om in het
buitenland te procederen of het ter vrije bepaling van partijen staat (zie artikel).
Mexico bepaalt bevoegdheid op basis van zijn eigen regels. Het zou kunnen zijn dat de
Mexicaanse rechter zegt dat er geen geldige forumkeuze is gemaakt.
Haags Forumkeuzeverdrag is niet van toepassing omdat deze pas na de sluiting van het
contract in werking is getreden. Je kunt het noemen op tentamen is niet relevant.
Brussel I-bis is hier niet van toepassing. Bij vraag 2 ook niet, maar nu geldt het Haags
Forumkeuze verdrag:
2. Hoe beoordeelt u deze vraag als de overeenkomst na 1 oktober 2015 was gesloten?
Haags Forumkeuzeverdrag is nu wel van toepassing.
Eerst kijk je naar artikel 1: het materiele toepassingsgebied: exclusieve forumkeuzebeding in
burgerlijk of handelszaken
Artikel 2: geen uitsluitingen
, Artikel 3: internationaliteit en forumkeuze gemaakt voor gerecht van een HFV-staat.
Hoofdregel artikel 5: Het gerecht of de gerechten van een Verdragsluitende Staat die in een
exclusief forumkeuzebeding zijn aangewezen, zijn bevoegd kennis te nemen van een geschil
waarop het beding van toepassing is, tenzij het beding volgens het recht van die Staat nietig
is.
Met andere woorden: de forumkeuze gaat nu voor/is leidend.
Artikel 6: Nederlandse rechter moet zich onbevoegd verklaren
Stel voor het vervolg van de casus dat Festiva SA niet in Mexico-stad was gevestigd, maar
statutair was gezeteld in Spanje met hoofvestiging in Madrid en dat Merchandise en Festiva
in hun overeenkomst de ‘Tribunal de Commerce in Paris’ als exclusief bevoegde rechter
hadden aangewezen.
3. Hoe beoordeelt u de geldigheid van deze clausule in de overeenkomst?
Brussel I-bis is van toepassing (zie vraag 1).
Stap 1: materiele toepassingsgebied, artikel 1 EEX
Stap 2: Artikel 4 jo. 63 EEX
Stap 3: Artikel 25 EEX: forumkeuze.
Brussel I-bis is nu wel van toepassing omdat er een forumkeuze gemaakt voor een EU-
rechter. Daarom is Brussel I-bis nu wel formeel van toepassing. Hierom kun je nu wel op
grond van Brussel I-bis beoordelen of de clausule geldig is.
Vorm van het beding:
Artikel 25 lid 1 sub a, b, of c EEX
In dit geval is het een schriftelijke overeenkomst dus de vorm van het beding is geldig.
--
Stel dat partijen geen (geldige) forumkeuze in hun overeenkomst hadden opgenomen.
4. Welk(e) gerecht(en) is (zijn) internationaal bevoegd zijn om van de vordering van
Merchandise jegens Festiva kennis te nemen?
Stappenplan weer nalopen: Brussel I-bis is nu wel van toepassing omdat Festiva statutair
gevestigd Spanje, dus een EU-land.
1. Welke regeling is van toepassing? Kijken of Brussel I-bis Vo van toepassing is
toepassingsgebied toetsen:
i. Materieel toepassingsgebied (art. 1 EEX-Vo II): burgerlijke en handelszaken,
maar ook uitzonderingen geformuleerd in art. 1 lid 1 en art. 1 lid 2 EEX-Vo II.
In dit geval is sprake van een koopovereenkomst en deze valt op grond van
art. 1 EEX-Vo II binnen het materiële toepassingsgebied.
ii. Formeeltoepassingsgebied (art. 4 t/m 6 EEX-Vo II): alleen van toepassing op
internationale zaken ten eerste. Van dit internationale karakter is sprake nu
het gaat om twee ondernemingen uit verschillende landen.
- Hoofdregel van art. 4 EEX-Vo II: verordening is van toepassing als
verweerder woonplaats heeft in een EU lidstaat. Ook twee andere
