NIP Hoorcollege 1A – Inleidend college
College week 1 – Inleiding internationaal procederen – internationale bevoegdheid
Internationale conflicten:
- Handelsovereenkomsten
- Consumentenovereenkomsten
- Inbreuk op octrooirecht: denk aan Apple, veel aspecten, veel internationale aspecten
en procedures; procesrechtelijke vragen, jurisdictie, erkenning en tenuitvoerlegging,
toepasselijk recht etc.
- Vervoersovereenkomst
Internationaal privaatrecht
IPR: = coördinerend recht: het wijst aan wat er moet gebeuren in een internationaal geval:
bijvoorbeeld welke rechter bevoegd is te oordelen over het geschil, of aanwijzen welk
materieel recht van toepasselijk is, of coördineren welke vonnissen tenuitvoergelegd kunnen
worden in welk land, welke beperkingen gelden, hoe je dit doet etc.
Wat is IPR?
Het IPR is een systeem van regels waarin privaatrechtelijke houden tussen private partijen
worden geregeld voor zover het om internationale gevallen gaat.
Meest klassieke geval: één van de partijen komt uit een ander land dan Nederland.
Andere gevallen: een schadeveroorzakend feit vindt plaats in een ander land dan Nederland.
I: Internationale rechtsverhouding: relevant rechtsfeit vindt plaats in het buitenland.
De nationaliteit van partijen is eigenlijk alleen van belang wanneer het gaat om personen- en
familierecht. In dit vak komt dat niet aan de orde en dus wordt gewerkt met de woonplaats
van partijen (bedrijven).
P: Privaatrechtelijke rechtsverhouding. Staten kunnen op de achtergrond wel een rol spelen,
bijvoorbeeld bij de erkenning en tenuitvoerlegging (verschillende rechtsordes en
soevereiniteit van een ander land spelt wel een rol), maar in beginsel gaat het om private
partijen en hun verhoudingen onderling.
R: Recht. Er zijn drie levels van wetgeving in het IPR: De internationale verdragen
(Afkomstig van de Haage Conferentie voor Internationaal Privaatrecht), EU-verordeningen
(rechtstreeks bindend in NL) en nationaal recht. Nationaal recht zie je steeds minder omdat
er meer internationale regelgeving wordt gecreëerd. Het materiele recht staat in boek 10 BW,
behoudens de toepasselijkheid van internationale verdragen en EU-regelingen.
Waarom is IPR van belang?
Globalisering
In elk land geldt ander recht; verschillende regels
Het IPR vormt een brug tussen de verschillende rechtssystemen
Procesrecht in internationaal perspectief
Op het gebied van burgerlijk procesrecht is een enorme verscheidenheid aan regels in de
verschillende landen, nog meer dan op het gebied van het materiele recht. Landen houden
namelijk graag vast aan hun eigen procesrechtelijke regels. Denk aan Common Law in
Engeland in vergelijking tot het Nederlandse burgerlijk procesrecht.
1
, IPR: Lex fori processus regel:
Als de Nederlandse rechter bevoegd is dan wordt het Nederlandse burgerlijk procesrecht
toegepast. Wat wel kan, is dat de Nederlandse rechter buitenlands materieel recht toepast.
Bijvoorbeeld Belgisch Octrooirecht of Engels Contract Law. (Maar nooit buitenlands
procesrecht!).
Maar, de Europese procesrechtelijke regels blijven van belang!
Daarnaast kan ook Europees materieel recht belangrijk blijven, denk bijvoorbeeld aan de
ambtshalve toepassing van Europees Consumentenrecht.
Hoofdvragen in het IPR:
1. Welk toepasselijk recht?
2. Internationale bevoegdheid
3. Erkenning en tenuitvoerlegging
Andere onderwerpen:
4. Betekening stukken: is een saai stuk, maar dit hangt samen met de kern van het
burgerlijk recht: het garanderen van een eerlijke procedure: 6 EVRM (fair trial) iemand moet
op de hoogte zijn van het feit dat een procedure wordt gestart en van de inhoud van
bijvoorbeeld de dagvaarding!
5. Bewijsopneming
6. Rechtsbijstand
7. Overige internationale samenwerking
De internationale procedure
1. betekening van de stukken: daarna bewijs bijvoegen bij stukken aan de rechtbank dat de
dagvaarding is betekend aan de wederpartij
2. vaststellen bevoegdheid: rechter
3. bepalen toepasselijk recht: rechter
4. bewijsopneming: In contractenrechtzaken zal dit niet moeilijk zijn aangezien het contract
dan als bewijsstuk dient. Maar, lastiger is het in complexere zaken, waarbij getuigen zich in
het buiteland bevinden = bewijsstukken zijn in het buitenland = internationale
bewijsopneming. De Nederlandse rechter kan niet een buitenlandse getuige dwingen om
hierheen te komen om te getuigen. Dat moet namelijk via de rechterlijke instanties van dat
land.
5. erkenning en tenuitvoerlegging
Een voorbeeld
Partij 1 Nederlands Partij 2 Frans
1) Welke rechter is bevoegd? NL, Frans, forumkeuze?
2) Welk recht zal de rechter toepassen? NL, Frans of eenvorming recht (Weens
Koopverdrag), rechtskeuze?
Kunnen partijen bijv. zelf kiezen welk recht zij van toepassing willen hebben?
2
College week 1 – Inleiding internationaal procederen – internationale bevoegdheid
Internationale conflicten:
- Handelsovereenkomsten
- Consumentenovereenkomsten
- Inbreuk op octrooirecht: denk aan Apple, veel aspecten, veel internationale aspecten
en procedures; procesrechtelijke vragen, jurisdictie, erkenning en tenuitvoerlegging,
toepasselijk recht etc.
- Vervoersovereenkomst
Internationaal privaatrecht
IPR: = coördinerend recht: het wijst aan wat er moet gebeuren in een internationaal geval:
bijvoorbeeld welke rechter bevoegd is te oordelen over het geschil, of aanwijzen welk
materieel recht van toepasselijk is, of coördineren welke vonnissen tenuitvoergelegd kunnen
worden in welk land, welke beperkingen gelden, hoe je dit doet etc.
Wat is IPR?
Het IPR is een systeem van regels waarin privaatrechtelijke houden tussen private partijen
worden geregeld voor zover het om internationale gevallen gaat.
Meest klassieke geval: één van de partijen komt uit een ander land dan Nederland.
Andere gevallen: een schadeveroorzakend feit vindt plaats in een ander land dan Nederland.
I: Internationale rechtsverhouding: relevant rechtsfeit vindt plaats in het buitenland.
De nationaliteit van partijen is eigenlijk alleen van belang wanneer het gaat om personen- en
familierecht. In dit vak komt dat niet aan de orde en dus wordt gewerkt met de woonplaats
van partijen (bedrijven).
P: Privaatrechtelijke rechtsverhouding. Staten kunnen op de achtergrond wel een rol spelen,
bijvoorbeeld bij de erkenning en tenuitvoerlegging (verschillende rechtsordes en
soevereiniteit van een ander land spelt wel een rol), maar in beginsel gaat het om private
partijen en hun verhoudingen onderling.
R: Recht. Er zijn drie levels van wetgeving in het IPR: De internationale verdragen
(Afkomstig van de Haage Conferentie voor Internationaal Privaatrecht), EU-verordeningen
(rechtstreeks bindend in NL) en nationaal recht. Nationaal recht zie je steeds minder omdat
er meer internationale regelgeving wordt gecreëerd. Het materiele recht staat in boek 10 BW,
behoudens de toepasselijkheid van internationale verdragen en EU-regelingen.
Waarom is IPR van belang?
Globalisering
In elk land geldt ander recht; verschillende regels
Het IPR vormt een brug tussen de verschillende rechtssystemen
Procesrecht in internationaal perspectief
Op het gebied van burgerlijk procesrecht is een enorme verscheidenheid aan regels in de
verschillende landen, nog meer dan op het gebied van het materiele recht. Landen houden
namelijk graag vast aan hun eigen procesrechtelijke regels. Denk aan Common Law in
Engeland in vergelijking tot het Nederlandse burgerlijk procesrecht.
1
, IPR: Lex fori processus regel:
Als de Nederlandse rechter bevoegd is dan wordt het Nederlandse burgerlijk procesrecht
toegepast. Wat wel kan, is dat de Nederlandse rechter buitenlands materieel recht toepast.
Bijvoorbeeld Belgisch Octrooirecht of Engels Contract Law. (Maar nooit buitenlands
procesrecht!).
Maar, de Europese procesrechtelijke regels blijven van belang!
Daarnaast kan ook Europees materieel recht belangrijk blijven, denk bijvoorbeeld aan de
ambtshalve toepassing van Europees Consumentenrecht.
Hoofdvragen in het IPR:
1. Welk toepasselijk recht?
2. Internationale bevoegdheid
3. Erkenning en tenuitvoerlegging
Andere onderwerpen:
4. Betekening stukken: is een saai stuk, maar dit hangt samen met de kern van het
burgerlijk recht: het garanderen van een eerlijke procedure: 6 EVRM (fair trial) iemand moet
op de hoogte zijn van het feit dat een procedure wordt gestart en van de inhoud van
bijvoorbeeld de dagvaarding!
5. Bewijsopneming
6. Rechtsbijstand
7. Overige internationale samenwerking
De internationale procedure
1. betekening van de stukken: daarna bewijs bijvoegen bij stukken aan de rechtbank dat de
dagvaarding is betekend aan de wederpartij
2. vaststellen bevoegdheid: rechter
3. bepalen toepasselijk recht: rechter
4. bewijsopneming: In contractenrechtzaken zal dit niet moeilijk zijn aangezien het contract
dan als bewijsstuk dient. Maar, lastiger is het in complexere zaken, waarbij getuigen zich in
het buiteland bevinden = bewijsstukken zijn in het buitenland = internationale
bewijsopneming. De Nederlandse rechter kan niet een buitenlandse getuige dwingen om
hierheen te komen om te getuigen. Dat moet namelijk via de rechterlijke instanties van dat
land.
5. erkenning en tenuitvoerlegging
Een voorbeeld
Partij 1 Nederlands Partij 2 Frans
1) Welke rechter is bevoegd? NL, Frans, forumkeuze?
2) Welk recht zal de rechter toepassen? NL, Frans of eenvorming recht (Weens
Koopverdrag), rechtskeuze?
Kunnen partijen bijv. zelf kiezen welk recht zij van toepassing willen hebben?
2
