Jurisprudentie Gezondheidsrecht
HC Medische aansprakelijkheid
Timmer/Deutman
De stelling dat in geval van een medische fout de bewijslast niet op de patiënt maar op
de arts rust, kan in haar algemeenheid niet als juist worden aanvaard.
Wel kan van de arts worden verlangd dat hij aan de patiënt voldoende feitelijke
gegevens verstrekt ter motivering van zijn betwisting van de stellingen van de patiënt
ten einde deze aanknopingspunten voor eventuele bewijslevering te verschaffen.
Coitus na buikoperatie
Hof: de arts heeft zijn stelling onvoldoende onderbouwd.
HR: Het oordeel van het hof geeft geen blijk van een onjuiste rechtsopvatting en is niet
onbegrijpelijk in het licht van de omstandigheid dat de arts in zijn hiervoor […]
geciteerde brief zelf zijn stelling dat hij het advies wèl heeft gegeven, in wezen slechts
grondt op de ervaringsregel dat dit altijd gebeurt en nooit vergeten wordt, omdat dit
advies zo stringent is.
Mislukte sterilisatie
Toegespitst op de controle door de gynaecoloog op de plaatsing van de Filshie clips,
heeft het hof de door het ziekenhuis verschafte gegevens in de vorm van de verklaring
van de gynaecoloog kennelijk voldoende terzake dienend en concreet geoordeeld, omdat
in die verklaring verslag werd gedaan van de wijze waarop de gynaecoloog de plaatsing
van de clips zou hebben gecontroleerd.
HR 23 november 2001 (informed consent)
De op de arts rustende verplichting zijn patiënt vóór een medische behandeling in te
lichten over de risico’s van de voorgestelde behandeling, strekt niet ertoe de patiënt te
beschermen tegen deze risico’s doch om de patiënt in staat te stellen goed geïnformeerd
te beslissen of hij toestemming voor deze behandeling zal geven.
Het optreden van schade doordat bedoelde risico’s optreden kan dan ook niet worden
aangemerkt als verwezenlijking van het risico dat door het tekortschieten door de arts
in nakoming van zijn informatieplicht in het leven is geroepen: de omkeringsregel is niet
van toepassing zodat niet met het tekortschieten van de arts het causaal verband tussen
dit tekortschieten en de ontstane schade is gegeven. Patient moet stellen en bewijzen
dat hij indien hij voldoende was ingelicht, als redelijk handelende patient en of om reden
van persoonlijke aard niet voor deze behandeling zou hebben gekozen; de arts dient
voldoende gegevens te verstrekken ter motivering van de betwisting van de stelling van
de patient teneinde hem aanknopingspunten voor bewijslevering te verschaffen.
, Chester v. Afshar
The function of the law is to protect the patient’s right to choose. If it is to fulfil that
function it must ensure that the duty to inform is respected by the doctor. It will fail to
do this if an appropriate remedy cannot be given if the duty is breached and the very
risk that the patient should have been told about occurs and she suffers injury.
Hof ‘s-Gravenhage 29 sept 2009, ECLI:NL:GHSGR:2009:BK1574
Een vrouw is zonder toestemming gesteriliseerd. Het hof oordeelde dat dit een ernstige
inbreuk is op het zelfbeschikkingsrecht. Man en vrouw vorderen beiden smartengeld.
Het hof heeft de vrouw 10.000 euro smartengeld toegediend. De man heeft geen
geslaagde vordering ex. Art. 7:462 BW (bepaling die kan worden gebruikt bij
tekortkoming van een ziekenhuis ter uitvoering van een behandelingsovereenkomst).
Man had geen vordering ingesteld die ziet op inbreuk zelfbeschikkingsrecht. Docent
denkt dat die wel zou slagen, zonde en slordigheidsfoutje advocaat.
Hof Arnhem-Leeuwarden 23 jan 2018, ECLI:NL:GHARL:2018:695
Een zwangere vrouw heeft een paniekstoornis. De psychiater schrijft voor die stoornis
een aantal medicijnen voor: rivotril en anafranil. Haar geboren kind heeft een
psychomotore retardatie. Hof oordeelde dat er geen hard bewijs is dat de oorzaak
daarvan in het medicijngebruik lag.
Wat betreft de schending van de informatieplicht:
- Tekortkoming informatieplicht -> aanwezig
- Schade -> psychomotore retardatie
- Causaal verband -> conditio sine qua non
- Vergoeding -> geen
Wat betreft de schending van het zelfbeschikkingsrecht:
- Tekortkoming informatieplicht -> ernstig
- Schade -> onzekerheid over effect medicatie
- Causaal verband -> verwezenlijking risico
- Vergoeding -> € 2.268,- voor elk van de ouders
Rb. A’dam 29 oktober 2020, ECLI:NL:RBAMS:2020:5297
(behandelingsdelay)
5 oktober voelde een zwangere vrouw dat haar ongeboren kind minder bewoog. Zij
belde de verloskundige, die haar vervolgens gerust stelde.
6 en 7 oktober had ze een harde buik en bloedverlies en heeft ze tweemaal telefonisch
contact gehad met de verloskundige.
9 en 10 oktober beviel zij van een overleden baby.
De rechtbank oordeelde dat de verloskundige de vrouw 5 oktober had moeten
doorverwijzen. Had de baby dan 6 en 7 oktober nog geleefd? En is de omkeringsregel
van toepassing?
De deskundige die is ingeschakeld stelde dat de verloskundige op 5 oktober de vrouw
moest doorverwijzen naar gynaecoloog. Het is een kwestie van puur speculeren of de
baby dan had kunnen worden gered. Uit een Iers onderzoek over 275 gevallen van
verminderde kindsbewegingen blijkt het volgende:
HC Medische aansprakelijkheid
Timmer/Deutman
De stelling dat in geval van een medische fout de bewijslast niet op de patiënt maar op
de arts rust, kan in haar algemeenheid niet als juist worden aanvaard.
Wel kan van de arts worden verlangd dat hij aan de patiënt voldoende feitelijke
gegevens verstrekt ter motivering van zijn betwisting van de stellingen van de patiënt
ten einde deze aanknopingspunten voor eventuele bewijslevering te verschaffen.
Coitus na buikoperatie
Hof: de arts heeft zijn stelling onvoldoende onderbouwd.
HR: Het oordeel van het hof geeft geen blijk van een onjuiste rechtsopvatting en is niet
onbegrijpelijk in het licht van de omstandigheid dat de arts in zijn hiervoor […]
geciteerde brief zelf zijn stelling dat hij het advies wèl heeft gegeven, in wezen slechts
grondt op de ervaringsregel dat dit altijd gebeurt en nooit vergeten wordt, omdat dit
advies zo stringent is.
Mislukte sterilisatie
Toegespitst op de controle door de gynaecoloog op de plaatsing van de Filshie clips,
heeft het hof de door het ziekenhuis verschafte gegevens in de vorm van de verklaring
van de gynaecoloog kennelijk voldoende terzake dienend en concreet geoordeeld, omdat
in die verklaring verslag werd gedaan van de wijze waarop de gynaecoloog de plaatsing
van de clips zou hebben gecontroleerd.
HR 23 november 2001 (informed consent)
De op de arts rustende verplichting zijn patiënt vóór een medische behandeling in te
lichten over de risico’s van de voorgestelde behandeling, strekt niet ertoe de patiënt te
beschermen tegen deze risico’s doch om de patiënt in staat te stellen goed geïnformeerd
te beslissen of hij toestemming voor deze behandeling zal geven.
Het optreden van schade doordat bedoelde risico’s optreden kan dan ook niet worden
aangemerkt als verwezenlijking van het risico dat door het tekortschieten door de arts
in nakoming van zijn informatieplicht in het leven is geroepen: de omkeringsregel is niet
van toepassing zodat niet met het tekortschieten van de arts het causaal verband tussen
dit tekortschieten en de ontstane schade is gegeven. Patient moet stellen en bewijzen
dat hij indien hij voldoende was ingelicht, als redelijk handelende patient en of om reden
van persoonlijke aard niet voor deze behandeling zou hebben gekozen; de arts dient
voldoende gegevens te verstrekken ter motivering van de betwisting van de stelling van
de patient teneinde hem aanknopingspunten voor bewijslevering te verschaffen.
, Chester v. Afshar
The function of the law is to protect the patient’s right to choose. If it is to fulfil that
function it must ensure that the duty to inform is respected by the doctor. It will fail to
do this if an appropriate remedy cannot be given if the duty is breached and the very
risk that the patient should have been told about occurs and she suffers injury.
Hof ‘s-Gravenhage 29 sept 2009, ECLI:NL:GHSGR:2009:BK1574
Een vrouw is zonder toestemming gesteriliseerd. Het hof oordeelde dat dit een ernstige
inbreuk is op het zelfbeschikkingsrecht. Man en vrouw vorderen beiden smartengeld.
Het hof heeft de vrouw 10.000 euro smartengeld toegediend. De man heeft geen
geslaagde vordering ex. Art. 7:462 BW (bepaling die kan worden gebruikt bij
tekortkoming van een ziekenhuis ter uitvoering van een behandelingsovereenkomst).
Man had geen vordering ingesteld die ziet op inbreuk zelfbeschikkingsrecht. Docent
denkt dat die wel zou slagen, zonde en slordigheidsfoutje advocaat.
Hof Arnhem-Leeuwarden 23 jan 2018, ECLI:NL:GHARL:2018:695
Een zwangere vrouw heeft een paniekstoornis. De psychiater schrijft voor die stoornis
een aantal medicijnen voor: rivotril en anafranil. Haar geboren kind heeft een
psychomotore retardatie. Hof oordeelde dat er geen hard bewijs is dat de oorzaak
daarvan in het medicijngebruik lag.
Wat betreft de schending van de informatieplicht:
- Tekortkoming informatieplicht -> aanwezig
- Schade -> psychomotore retardatie
- Causaal verband -> conditio sine qua non
- Vergoeding -> geen
Wat betreft de schending van het zelfbeschikkingsrecht:
- Tekortkoming informatieplicht -> ernstig
- Schade -> onzekerheid over effect medicatie
- Causaal verband -> verwezenlijking risico
- Vergoeding -> € 2.268,- voor elk van de ouders
Rb. A’dam 29 oktober 2020, ECLI:NL:RBAMS:2020:5297
(behandelingsdelay)
5 oktober voelde een zwangere vrouw dat haar ongeboren kind minder bewoog. Zij
belde de verloskundige, die haar vervolgens gerust stelde.
6 en 7 oktober had ze een harde buik en bloedverlies en heeft ze tweemaal telefonisch
contact gehad met de verloskundige.
9 en 10 oktober beviel zij van een overleden baby.
De rechtbank oordeelde dat de verloskundige de vrouw 5 oktober had moeten
doorverwijzen. Had de baby dan 6 en 7 oktober nog geleefd? En is de omkeringsregel
van toepassing?
De deskundige die is ingeschakeld stelde dat de verloskundige op 5 oktober de vrouw
moest doorverwijzen naar gynaecoloog. Het is een kwestie van puur speculeren of de
baby dan had kunnen worden gered. Uit een Iers onderzoek over 275 gevallen van
verminderde kindsbewegingen blijkt het volgende:
