Health and medical psychology
Hoofdstuk 1: Wat is gezondheid?
Gezondheid kan een andere betekenis hebben voor andere mensen.
Vroegere perspectieven
In het Stenen Tijdperk werden boze geesten die ziekten veroorzaakten naar buiten
gelaten door schedelboring
Grieken zagen lichaam en geest als geheel. Hippocrates sprak over balans tussen de
vier lichaamssappen slijm, bloed, gele gal en zwarte gal. Als de sappen in balans zijn is
de persoon gezond. Ook legde hij een link tussen (gezond) eten en gezondheid, en
dat lichamelijke factoren van invloed kunnen zijn op de geest.
Galen: fysieke basis van ziekten. Lichaamssappen niet alleen invloed op ons karakter,
maar ook verantwoordelijk voor bepaalde ziekten. Geest speelt geen rol in het
ontstaan van een ziekte.
Middeleeuwen: gezondheid als functie van spiritualiteit – Gods straf voor wangedrag
of door boze geesten. Individuen hebben weinig tot geen controle over gezondheid.
Dualisme (Descartes, 17e eeuw): Artsen waren er om materiële lichaam te
beschermen en te genezen, spirituele geleerden om de niet materiële geest te
beschermen.
Gedrag is te reduceren tot het fysiek functioneren van het lichaam basis voor
biomedische model, wat er van uitgaat dat ziektesymptomen een pathologie als
oorzaak hebben en verholpen kunnen worden door behandeling (reductionisme).
Geen ruimte voor het feit dat mensen anders kunnen reageren op dezelfde ziekten.
Biopsychosociaal model
Gebaseerd op de aanname dat er een type materie bestaat die je op twee manieren kunt
benaderen. Eén type materie kan op een subjectieve en objectieve manier worden
benaderd. Iemand die ziek is heeft symptomen die bij die ziekte horen, maar reageert daar
op een unieke manier op.
Biopsychosociale model houdt rekening met fysieke, sociale, psychologische en culturele
aspecten wanneer een ziekte of symptomen worden verklaard.
Monisten: feit dat er 1 soort materie is, lichaam en geest zijn dus van dezelfde materie.
Dualisten: lichaam is fysisch maar de geest niet.
Door de bidirectionele relatie (relatie in twee richtingen) tussen lichaam en geest meer
begrip krijgt, is de spanning tussen monisten en dualisten afgenomen.
Freud: bewust of onbewust. Onbewuste conflicten veroorzaakten volgens hem fysieke
problemen (psychosomatisch).
Gezondheid is meer dan alleen de afwezigheid van ziekte, het individuele gedrag speelt ook
een rol in gezondheid.
Levensverwachting flink omhoog in westerse landen medicijnen, vaccinaties,
ontwikkelingen in het onderwijs en in de agricultuur.
Hoofdstuk 1: Wat is gezondheid?
Gezondheid kan een andere betekenis hebben voor andere mensen.
Vroegere perspectieven
In het Stenen Tijdperk werden boze geesten die ziekten veroorzaakten naar buiten
gelaten door schedelboring
Grieken zagen lichaam en geest als geheel. Hippocrates sprak over balans tussen de
vier lichaamssappen slijm, bloed, gele gal en zwarte gal. Als de sappen in balans zijn is
de persoon gezond. Ook legde hij een link tussen (gezond) eten en gezondheid, en
dat lichamelijke factoren van invloed kunnen zijn op de geest.
Galen: fysieke basis van ziekten. Lichaamssappen niet alleen invloed op ons karakter,
maar ook verantwoordelijk voor bepaalde ziekten. Geest speelt geen rol in het
ontstaan van een ziekte.
Middeleeuwen: gezondheid als functie van spiritualiteit – Gods straf voor wangedrag
of door boze geesten. Individuen hebben weinig tot geen controle over gezondheid.
Dualisme (Descartes, 17e eeuw): Artsen waren er om materiële lichaam te
beschermen en te genezen, spirituele geleerden om de niet materiële geest te
beschermen.
Gedrag is te reduceren tot het fysiek functioneren van het lichaam basis voor
biomedische model, wat er van uitgaat dat ziektesymptomen een pathologie als
oorzaak hebben en verholpen kunnen worden door behandeling (reductionisme).
Geen ruimte voor het feit dat mensen anders kunnen reageren op dezelfde ziekten.
Biopsychosociaal model
Gebaseerd op de aanname dat er een type materie bestaat die je op twee manieren kunt
benaderen. Eén type materie kan op een subjectieve en objectieve manier worden
benaderd. Iemand die ziek is heeft symptomen die bij die ziekte horen, maar reageert daar
op een unieke manier op.
Biopsychosociale model houdt rekening met fysieke, sociale, psychologische en culturele
aspecten wanneer een ziekte of symptomen worden verklaard.
Monisten: feit dat er 1 soort materie is, lichaam en geest zijn dus van dezelfde materie.
Dualisten: lichaam is fysisch maar de geest niet.
Door de bidirectionele relatie (relatie in twee richtingen) tussen lichaam en geest meer
begrip krijgt, is de spanning tussen monisten en dualisten afgenomen.
Freud: bewust of onbewust. Onbewuste conflicten veroorzaakten volgens hem fysieke
problemen (psychosomatisch).
Gezondheid is meer dan alleen de afwezigheid van ziekte, het individuele gedrag speelt ook
een rol in gezondheid.
Levensverwachting flink omhoog in westerse landen medicijnen, vaccinaties,
ontwikkelingen in het onderwijs en in de agricultuur.
