Gespreksvaardigheden
De gezindheid van de hulpverlener
Als problemen besproken wordt met naasten (vrienden en ouders) geven zij vaak een advies
wat in hun eigenbelang is. (VB. vader: belang dat zoon goed studeert en iets bereikt).
Daarnaast speelt de grote nabijheid, vriendschap, liefde tot dusdanige grote belangen bij het
gedrag van de ander dat ze een handicap zijn bij het helpen bij problemen.
Er is een dilemma tussen verantwoordelijkheid nemen voor en vrijheid laten aan het individu.
(VB: vader: het is je eigen keuze. Maar hou maar een jaartje vol).
Het diagnose-receptgesprek is een vorm van hulpverlening. Hierbij wordt er onderzoek
uitgevoerd bij de cliënt en daaruit volgt een advies. Dit gebeurd aan de hand van gesloten
werkwijze. Het gevaar van deze methode is dat het belang van de psychologe om deskundig
te lijken leidt tot een te doelgerichte en eenvoudig aanpak van problemen. Daarnaast worden
adviezen vaak niet opgevolgd.
Het samenwerkingsmodel is een andere vorm van hulpverlening. Hier is een belangrijk
aspect om beter inzicht te krijgen in de gevoels-, denk- en leefwereld van de cliënt. De
psychologe en cliënt werken samen aan de verheldering, nuancering en behandeling van zijn
vragen. De cliënt wordt actief betrokken bij het proces.
De cliëntgerichte benadering (Rogers)
In deze theorie staat de cliënt centraal, als uniek individu, met zijn kenmerkende
eigenschappen en eigen wijze van denken en voelen. De hulpverlener richt zich primair op de
persoonlijke kant van de cliënt. De nadruk ligt op het groeien en niet op het leren.
Belangrijke begrippen:
- Zelfactualisering
- Onvoorwaardelijke acceptatie
- Conditional regard
Hoe moet hulpverlener omgaan met cliënt:
- Onvoorwaardelijke positieve waardering
- Echtheid
- Empathie
Kritiek op Rogers:
- Te optimistisch
- Te vaag
Een cognitieve theorie over het beleven. Het is van belang om anders te leren denken. Wexler
probeert een beeld te geven over het proces tussen de hulpverlener en cliënt:
- Het beleven als actief proces
- De plaats van gevoelens
- Het belang van gevoelens
De sociaal-leertheoretische benadering (Bandura)
De theorie van het sociaal-leren levert vooral nuttige info op over de leerprocessen bij het
veranderen van het denken en het doen. De persoon is een levend wezen dat door zijn
omgeving wordt beïnvloed, maar ook zelf zijn omgeving vormgeeft.
De gezindheid van de hulpverlener
Als problemen besproken wordt met naasten (vrienden en ouders) geven zij vaak een advies
wat in hun eigenbelang is. (VB. vader: belang dat zoon goed studeert en iets bereikt).
Daarnaast speelt de grote nabijheid, vriendschap, liefde tot dusdanige grote belangen bij het
gedrag van de ander dat ze een handicap zijn bij het helpen bij problemen.
Er is een dilemma tussen verantwoordelijkheid nemen voor en vrijheid laten aan het individu.
(VB: vader: het is je eigen keuze. Maar hou maar een jaartje vol).
Het diagnose-receptgesprek is een vorm van hulpverlening. Hierbij wordt er onderzoek
uitgevoerd bij de cliënt en daaruit volgt een advies. Dit gebeurd aan de hand van gesloten
werkwijze. Het gevaar van deze methode is dat het belang van de psychologe om deskundig
te lijken leidt tot een te doelgerichte en eenvoudig aanpak van problemen. Daarnaast worden
adviezen vaak niet opgevolgd.
Het samenwerkingsmodel is een andere vorm van hulpverlening. Hier is een belangrijk
aspect om beter inzicht te krijgen in de gevoels-, denk- en leefwereld van de cliënt. De
psychologe en cliënt werken samen aan de verheldering, nuancering en behandeling van zijn
vragen. De cliënt wordt actief betrokken bij het proces.
De cliëntgerichte benadering (Rogers)
In deze theorie staat de cliënt centraal, als uniek individu, met zijn kenmerkende
eigenschappen en eigen wijze van denken en voelen. De hulpverlener richt zich primair op de
persoonlijke kant van de cliënt. De nadruk ligt op het groeien en niet op het leren.
Belangrijke begrippen:
- Zelfactualisering
- Onvoorwaardelijke acceptatie
- Conditional regard
Hoe moet hulpverlener omgaan met cliënt:
- Onvoorwaardelijke positieve waardering
- Echtheid
- Empathie
Kritiek op Rogers:
- Te optimistisch
- Te vaag
Een cognitieve theorie over het beleven. Het is van belang om anders te leren denken. Wexler
probeert een beeld te geven over het proces tussen de hulpverlener en cliënt:
- Het beleven als actief proces
- De plaats van gevoelens
- Het belang van gevoelens
De sociaal-leertheoretische benadering (Bandura)
De theorie van het sociaal-leren levert vooral nuttige info op over de leerprocessen bij het
veranderen van het denken en het doen. De persoon is een levend wezen dat door zijn
omgeving wordt beïnvloed, maar ook zelf zijn omgeving vormgeeft.
