VOORKENNIS ALS MODERERENDE FACTOR OP HET SEDUCTIVE DETAIL EFFECT
Voorkennis als modererende factor op het seductive detail effect
Onderwijswetenschappen
Universiteit Utrecht
,DE INVLOED VAN VOORKENNIS OP HET SEDUCTIVE DETAIL EFFECT
Abstract
Seductive details zijn verleidelijke toevoegingen aan het leermateriaal (zoals animaties of
bepaalde lettertypen) waar leerlingen continu mee geconfronteerd worden. Het doel van dit
onderzoek is om uit te zoeken wat de invloed is van veel versus weinig voorkennis op het
seductive detail effect. Door middel van literatuuronderzoek is er een interessante correlatie
gevonden tussen de hoeveelheid voorkennis en de invloed hiervan op het seductive details effect.
Daaruit is de volgende onderzoeksvraag ontstaan: ‘In hoeverre heeft voorkennis van leerlingen
(veel versus weinig voorkennis) invloed op de leerprestaties van leerlingen wanneer zij
geconfronteerd worden met seductive details bij het bestuderen van leermateriaal?’.
Keywords: seductive details, leerprestaties, voorkennis, seductive details effect
2
, DE INVLOED VAN VOORKENNIS OP HET SEDUCTIVE DETAIL EFFECT
Introductie
Er is al jaren discussie over het effect van seductive details op leerprestaties.
Toevoegen van seductive details (interessante maar irrelevante informatie aan lesmateriaal) heeft
als doel het wekken van interesse bij de lerende. Mayer & Fiorella (2014) en Rey (2012)
noemen dit situational interest: het creëren van interesse door middel van seductive details.
Algemene overtuiging en empirische data laten zien dat interesse een belangrijke motiverende
factor kan zijn en invloed heeft op studentenbetrokkenheid met als resultaat het leren (Ainley,
Hidi, & Berndorff, 2002).
Tekstboekschrijvers en instructieverantwoordelijken zijn vaak op zoek naar verschillende
manieren om seductive details toe te voegen aan lesmateriaal, zodat er interesse gewekt wordt bij
de studenten/lerenden. Echter is deze benadering problematisch, omdat het toevoegen van
seductive details aan lesmateriaal het leren kan verminderen, in plaats van verhogen (Wang, Z.,
Ardasheva, Y., Carbonneau, K. & Liu, Q. 2021).
Meerdere studies beschrijven hoe seductive details een negatief effect kunnen hebben op
leren, en dus leerprestaties. Zo concludeerden Harp en Mayer (1998) dat de afname van
leerprestaties door seductive details waarschijnlijk komt doordat de lerende afgeleid wordt van
de belangrijke en relevante kernstof. Er zijn echter ook studies die een positief effect meten op
leerprestaties bij het toepassen van seductive details aan lesmateriaal, afhankelijk op welke
manier de seductive details zijn toegevoegd (Yue & Bjork, 2017).
Er is een interessante correlatie tussen het toevoegen van seductive details aan
lesmateriaal en leerprestaties. De mogelijke variabelen die kunnen zorgen voor een positief effect
zijn minder onderzocht, en in dit onderzoek is het doel om het effect van één van deze variabelen
3
Voorkennis als modererende factor op het seductive detail effect
Onderwijswetenschappen
Universiteit Utrecht
,DE INVLOED VAN VOORKENNIS OP HET SEDUCTIVE DETAIL EFFECT
Abstract
Seductive details zijn verleidelijke toevoegingen aan het leermateriaal (zoals animaties of
bepaalde lettertypen) waar leerlingen continu mee geconfronteerd worden. Het doel van dit
onderzoek is om uit te zoeken wat de invloed is van veel versus weinig voorkennis op het
seductive detail effect. Door middel van literatuuronderzoek is er een interessante correlatie
gevonden tussen de hoeveelheid voorkennis en de invloed hiervan op het seductive details effect.
Daaruit is de volgende onderzoeksvraag ontstaan: ‘In hoeverre heeft voorkennis van leerlingen
(veel versus weinig voorkennis) invloed op de leerprestaties van leerlingen wanneer zij
geconfronteerd worden met seductive details bij het bestuderen van leermateriaal?’.
Keywords: seductive details, leerprestaties, voorkennis, seductive details effect
2
, DE INVLOED VAN VOORKENNIS OP HET SEDUCTIVE DETAIL EFFECT
Introductie
Er is al jaren discussie over het effect van seductive details op leerprestaties.
Toevoegen van seductive details (interessante maar irrelevante informatie aan lesmateriaal) heeft
als doel het wekken van interesse bij de lerende. Mayer & Fiorella (2014) en Rey (2012)
noemen dit situational interest: het creëren van interesse door middel van seductive details.
Algemene overtuiging en empirische data laten zien dat interesse een belangrijke motiverende
factor kan zijn en invloed heeft op studentenbetrokkenheid met als resultaat het leren (Ainley,
Hidi, & Berndorff, 2002).
Tekstboekschrijvers en instructieverantwoordelijken zijn vaak op zoek naar verschillende
manieren om seductive details toe te voegen aan lesmateriaal, zodat er interesse gewekt wordt bij
de studenten/lerenden. Echter is deze benadering problematisch, omdat het toevoegen van
seductive details aan lesmateriaal het leren kan verminderen, in plaats van verhogen (Wang, Z.,
Ardasheva, Y., Carbonneau, K. & Liu, Q. 2021).
Meerdere studies beschrijven hoe seductive details een negatief effect kunnen hebben op
leren, en dus leerprestaties. Zo concludeerden Harp en Mayer (1998) dat de afname van
leerprestaties door seductive details waarschijnlijk komt doordat de lerende afgeleid wordt van
de belangrijke en relevante kernstof. Er zijn echter ook studies die een positief effect meten op
leerprestaties bij het toepassen van seductive details aan lesmateriaal, afhankelijk op welke
manier de seductive details zijn toegevoegd (Yue & Bjork, 2017).
Er is een interessante correlatie tussen het toevoegen van seductive details aan
lesmateriaal en leerprestaties. De mogelijke variabelen die kunnen zorgen voor een positief effect
zijn minder onderzocht, en in dit onderzoek is het doel om het effect van één van deze variabelen
3
