H6 + 11
Leerdoel: de student kan de symptomen van de belangrijkste psychopathologische stoornissen
benoemen en herkennen in een casus
H6: Dissociatieve stoornissen, somatische-symptoomstoornis en verwante stoornissen, en
psychische factoren die somatische aandoeningen beïnvloeden
I. Dissociatieve stoornissen: groep psychische stoornissen die zich kenmerken door
veranderingen of verstoringen in de functies van het zelf (identiteit, geheugen, bewustzijn)
die de persoonlijkheid normaal tot een geheel horen te maken (het uiteenvallen/splitsen)
Dissociatieve Beschrijving KenmerkenKenmerken
stoornissen
Dissociatieve Bestaan van 2 of meer aparte Alters strijden om macht
identiteitsstoornis persoonlijkheden/ meervoudige Alters hebben verschillende
(DIS) identiteiten (alters) kenmerken
Alter neemt regie over iemands
gedrag
Vergeetachtigheid
Dissociatieve Betrokkene is niet in staat om Verloren info gaat gewoonlijk over
amnesie zich belangrijke persoonlijke info traumatische of stressvolle
te herinneren zonder dat daar gebeurtenissen
een medische oorzaak voor is 5 vormen van geheugenproblemen
Echt geheugenverlies
Dissociatieve fugue Amnesie ‘op de vlucht’: de Betrokkene kan verward zijn over zijn/
betrokkene reist naar een haar identiteit of een nieuwe
nieuwe locatie en kan zich zijn aannemen
verleden niet herinneren, of geeft Betrokkene kan een nieuw gezin
zonder dat iemand dat merkt stichten of een nieuw bedrijf starten
valse info over het verleden
Depersonalisatie/ Episodes waarin de betrokkene Betrokkene kan het gevoel hebben
depersonaliteits- zich losgekoppeld voelt van het dat hij in een droom leeft of als een
stoornis eigen lichaam of een gevoel van robot handelt en naar zichzelf kijkt
onwerkelijkheid ervaart over de Episodes van depersonalisatie zijn
omgeving (derealisatie; gevoel aanhoudend of terugkerend en
van onwerkelijkheid over de veroorzaken stress
omgeving) Men kan nog steeds de werkelijkheid
van de onwerkelijkheid onderscheiden
Oorzakelijke factoren
Biologisch - Verstoring van het slaap-waak ritme
Sociaal/omgeving - Seksueel misbruik of mishandeling in de kindertijd
- Andere traumatische ervaringen
Gedragsmatig - Mogelijke bekrachtiging voor het spelen van de sociale rol van multipele
identiteiten
Emotioneel/ - Verlichting van angst door in psychologisch opzicht afstand te nemen van
cognitief verontrustende emoties of herinneringen
Psychodynamisch - Gevolg van massieve verdringing waardoor onacceptabele impulsen en
pijnlijke herinneringen van het bewustzijn worden afgesneden. Het
beschermt zichzelf tegen angst en blokkeert het negatieve
Bij DIS komen deze impulsen juist wel naar buiten