Arresten goederenrecht blok 6 jaar 2
Week 1;
Portcabin
De feiten : Op het terein van Buys was een portacabin geplaatst naast een bedrijfsgebouw op
hetzelfde perceel. De portacabin was door middel van leidingen aangesloten op het gas-, water- en
elektriciteitsnet, de riolering en het telefoonnet. De portacabin werd in 1990 als bedrijfsgebouw in
gebruik genomen.
Eind 1990 verstrekt de Rabobank kredieten aan Buys waarbij een recht van hypotheek op het
bedrijfsterrein en een bij notariële akte gevestigd pandrecht als onderpand dient.
In 1992 heeft de Ontvanger executoriaal beslag doen leggen op de roerende zaken die zich in het
pand van Buys bevonden, waarbij mede beslag werd gelegd op de portacabin als ware het een
roerende zaak.
Buys heeft toen vóór de datum van de openbare verkoop, met toestemming van de Ontvanger, de
portacabin aan een derde verkocht. De Rabobank was hiervan niet op de hoogte en constateerd later
dat de portacabin gedemonteerd en afgegeven was aan de derde.
De Rabobank heeft in het geding gevorderd dat voor recht zal worden verklaard dat de portacabin
onder haar recht van hypotheek valt wat zij op het bedrijfsperceel heeft.
De Ontvanger stelt zich op het standpunt dat de portacabin roerend is omdat zij niet in de zin van art.
3:3 BW duurzaam met de grond verenigd was.
Rechtsvraag : Is de portacabin door natrekking onderdeel van de grond en dus onroerend geworden?
Overweging : De Rechtbank oordeelde dat uit de feiten en omstandigheden voortvloeit dat de
portacabin was verenigd met de grond waarop zij was geplaatst. Het Hof bevestigt het oordeel van
de rechtbank, want heeft aan de feiten en omstandigheden de gevolgtrekking verbonden dat de
portacabin naar aard en inrichting bestemd was om als bedrijfsgebouw te worden gebruikt en om
duurzaam ter plaatse te blijven, en deze bedoeling van Buys ook naar buiten kenbaar was zodat aan
de wettelijke maatstaf van art. 3:3 BW is voldaan.
De Hoge Raad geeft vervolgens de volgende criteria die van belang zijn om te bepalen of een gebouw
duurzaam met de grond is verenigd:
a. Een gebouw kan duurzaam met de grond verenigd zijn in de zin van art. 3:3 BW, doordat het naar
aard en inrichting bestemd is om duurzaam ter plaatse te blijven. Niet van belang is dan meer dat
technisch de mogelijkheid bestaat om het bouwsel te verplaatsen.
b. Bij de beantwoording van de vraag of een gebouw of een werk bestemd is om duurzaam ter
plaatse te blijven moet worden gelet op de bedoeling van de bouwer voor zover deze naar buiten
kenbaar is. Onder bouwer moet ook worden verstaan degene in wiens opdracht het bouwwerk
wordt gebouwd.
c. De bestemming van een gebouw of een werk om duurzaam ter plaatse te blijven dient naar buiten
kenbaar te zijn.
d. De verkeersopvattingen kunnen niet worden gebruikt als een zelfstandige maatstaf voor de
beoordeling van de vraag of een zaak roerend of onroerend is. Zij kunnen wel in aanmerking worden
genomen voor invulling van bovenstaande criteria.
De Hoge Raad acht het oordeel van het Hof dat de portacabin onroerend was juist.
Rechtsregel : De volgende vier criteria zijn van belang bij de bepaling of een gebouw duurzaam met
de grond is verenigd:
a. Een gebouw kan duurzaam met de grond verenigd zijn in de zin van art. 3:3 BW, doordat het naar
aard en inrichting bestemd is om duurzaam ter plaatse te blijven. Niet van belang is dan meer dat
technisch de mogelijkheid bestaat om het bouwsel te verplaatsen.
b. Bij de beantwoording van de vraag of een gebouw of een werk bestemd is om duurzaam ter
plaatse te blijven moet worden gelet op de bedoeling van de bouwer voor zover deze naar buiten
, kenbaar is. Onder bouwer moet ook worden verstaan degene in wiens opdracht het bouwwerk
wordt gebouwd.
c. De bestemming van een gebouw of een werk om duurzaam ter plaatse te blijven dient naar buiten
kenbaar te zijn.
d. De verkeersopvattingen kunnen niet worden gebruikt als een zelfstandige maatstaf voor de
beoordeling van de vraag of een zaak roerend of onroerend is. Zij kunnen wel in aanmerking worden
genomen voor invulling van bovenstaande criteria.
Relevante artikelen
Art. 3:3 BW:
Lid 1: Onroerend zijn de grond, de nog niet gewonnen delfstoffen, de met de grond
verenigde beplantingen, alsmede de gebouwen en werken die duurzaam met de grond zijn
verenigd, hetzij rechtstreeks, hetzij door vereniging met andere gebouwen of werken.
Depex/Curatoren
De feiten : Depex levert onder eigendomsvoorbehoud een destillatieinstallatie aan Bergel. De
apparatuur wordt geplaatst in de fabriek van Bergel, echter wordt de rekening niet voldaan. Na
faillissement van Bergel vordert Depex afgifte van de installatie op grond van haar
eigendomsvoorbehoud. De curatoren van Bergel menen echter dat de installatie is nagetrokken en
nu bestanddeel is van het onroerend goed van Bergel.
Rechtsvraag : Wordt het eigendomsvoorbehoud van Depex doorbroken door natrekking van de
installatie door het fabrieksgebouw?
Overweging : In kort geding overwoog de rechter: “Voorhands is op grond van het voorgaande
voldoende aannemelijk geworden dat de waterdistillatie-inrichting in zijn geheel een zo essentieel
gedeelte van de farmaceutische fabriek van Bergel vormt dat deze fabriek zonder waterdistillatie-
apparatuur niet meer aan haar bestemming kan beantwoorden, hetgeen met zich meebrengt dat de
in dit geding opgevorderde goederen door natrekking eigendom zijn geworden van Bergel.”
Het Hof ging daar in mee, en vond dat bij de beoordeling meegenomen moest worden dat het niet
zomaar een fabriek was, maar een farmaceutische fabriek voor infusievloeistoffen. “Alsdan zou deze
fabriek zonder die apparatuur incompleet zijn, en niet meer aan haar doel kunnen beantwoorden. De
apparatuur behoort dan bepaaldelijk tot het wezen van de fabriek, in de zin van art. 3:563 BW”.
De HR overwoog dat het Hof niet duidelijk was met wat nou met ‘fabriek’ werd bedoeld: als gebouw
of als productieinrichting? Volgens de HR dient als hoofdzaak het gebouw te worden genomen.
Rechtsregel : Als het gebouw en de apparatuur in constructief opzicht specifiek op elkaar zijn
afgestemd, is dat een aanwijzing dat naar verkeersopvattingen natrekking heeft plaatsgevonden.
Hetzelfde geldt wanneer het gebouw uit een oogpunt van geschiktheid als fabrieksgebouw – gebouw
dienende tot het huisvesten van een produktie-inrichting – bij ontbreken van de apparatuur als
onvoltooid moet worden beschouwd. De functie van de installatie in het productieproces is niet van
belang.
Relevante artikelen
Artikel 3:4 BW
Lid 1. Al hetgeen volgens verkeersopvatting onderdeel van een zaak uitmaakt, is bestanddeel van die
zaak.
Lid 2. Een zaak die met een hoofdzaak zodanig verbonden wordt dat zij daarvan niet kan worden
afgescheiden zonder dat beschadiging van betekenis wordt toegebracht aan een der zaken, wordt
bestanddeel van de hoofdzaak.
Week 1;
Portcabin
De feiten : Op het terein van Buys was een portacabin geplaatst naast een bedrijfsgebouw op
hetzelfde perceel. De portacabin was door middel van leidingen aangesloten op het gas-, water- en
elektriciteitsnet, de riolering en het telefoonnet. De portacabin werd in 1990 als bedrijfsgebouw in
gebruik genomen.
Eind 1990 verstrekt de Rabobank kredieten aan Buys waarbij een recht van hypotheek op het
bedrijfsterrein en een bij notariële akte gevestigd pandrecht als onderpand dient.
In 1992 heeft de Ontvanger executoriaal beslag doen leggen op de roerende zaken die zich in het
pand van Buys bevonden, waarbij mede beslag werd gelegd op de portacabin als ware het een
roerende zaak.
Buys heeft toen vóór de datum van de openbare verkoop, met toestemming van de Ontvanger, de
portacabin aan een derde verkocht. De Rabobank was hiervan niet op de hoogte en constateerd later
dat de portacabin gedemonteerd en afgegeven was aan de derde.
De Rabobank heeft in het geding gevorderd dat voor recht zal worden verklaard dat de portacabin
onder haar recht van hypotheek valt wat zij op het bedrijfsperceel heeft.
De Ontvanger stelt zich op het standpunt dat de portacabin roerend is omdat zij niet in de zin van art.
3:3 BW duurzaam met de grond verenigd was.
Rechtsvraag : Is de portacabin door natrekking onderdeel van de grond en dus onroerend geworden?
Overweging : De Rechtbank oordeelde dat uit de feiten en omstandigheden voortvloeit dat de
portacabin was verenigd met de grond waarop zij was geplaatst. Het Hof bevestigt het oordeel van
de rechtbank, want heeft aan de feiten en omstandigheden de gevolgtrekking verbonden dat de
portacabin naar aard en inrichting bestemd was om als bedrijfsgebouw te worden gebruikt en om
duurzaam ter plaatse te blijven, en deze bedoeling van Buys ook naar buiten kenbaar was zodat aan
de wettelijke maatstaf van art. 3:3 BW is voldaan.
De Hoge Raad geeft vervolgens de volgende criteria die van belang zijn om te bepalen of een gebouw
duurzaam met de grond is verenigd:
a. Een gebouw kan duurzaam met de grond verenigd zijn in de zin van art. 3:3 BW, doordat het naar
aard en inrichting bestemd is om duurzaam ter plaatse te blijven. Niet van belang is dan meer dat
technisch de mogelijkheid bestaat om het bouwsel te verplaatsen.
b. Bij de beantwoording van de vraag of een gebouw of een werk bestemd is om duurzaam ter
plaatse te blijven moet worden gelet op de bedoeling van de bouwer voor zover deze naar buiten
kenbaar is. Onder bouwer moet ook worden verstaan degene in wiens opdracht het bouwwerk
wordt gebouwd.
c. De bestemming van een gebouw of een werk om duurzaam ter plaatse te blijven dient naar buiten
kenbaar te zijn.
d. De verkeersopvattingen kunnen niet worden gebruikt als een zelfstandige maatstaf voor de
beoordeling van de vraag of een zaak roerend of onroerend is. Zij kunnen wel in aanmerking worden
genomen voor invulling van bovenstaande criteria.
De Hoge Raad acht het oordeel van het Hof dat de portacabin onroerend was juist.
Rechtsregel : De volgende vier criteria zijn van belang bij de bepaling of een gebouw duurzaam met
de grond is verenigd:
a. Een gebouw kan duurzaam met de grond verenigd zijn in de zin van art. 3:3 BW, doordat het naar
aard en inrichting bestemd is om duurzaam ter plaatse te blijven. Niet van belang is dan meer dat
technisch de mogelijkheid bestaat om het bouwsel te verplaatsen.
b. Bij de beantwoording van de vraag of een gebouw of een werk bestemd is om duurzaam ter
plaatse te blijven moet worden gelet op de bedoeling van de bouwer voor zover deze naar buiten
, kenbaar is. Onder bouwer moet ook worden verstaan degene in wiens opdracht het bouwwerk
wordt gebouwd.
c. De bestemming van een gebouw of een werk om duurzaam ter plaatse te blijven dient naar buiten
kenbaar te zijn.
d. De verkeersopvattingen kunnen niet worden gebruikt als een zelfstandige maatstaf voor de
beoordeling van de vraag of een zaak roerend of onroerend is. Zij kunnen wel in aanmerking worden
genomen voor invulling van bovenstaande criteria.
Relevante artikelen
Art. 3:3 BW:
Lid 1: Onroerend zijn de grond, de nog niet gewonnen delfstoffen, de met de grond
verenigde beplantingen, alsmede de gebouwen en werken die duurzaam met de grond zijn
verenigd, hetzij rechtstreeks, hetzij door vereniging met andere gebouwen of werken.
Depex/Curatoren
De feiten : Depex levert onder eigendomsvoorbehoud een destillatieinstallatie aan Bergel. De
apparatuur wordt geplaatst in de fabriek van Bergel, echter wordt de rekening niet voldaan. Na
faillissement van Bergel vordert Depex afgifte van de installatie op grond van haar
eigendomsvoorbehoud. De curatoren van Bergel menen echter dat de installatie is nagetrokken en
nu bestanddeel is van het onroerend goed van Bergel.
Rechtsvraag : Wordt het eigendomsvoorbehoud van Depex doorbroken door natrekking van de
installatie door het fabrieksgebouw?
Overweging : In kort geding overwoog de rechter: “Voorhands is op grond van het voorgaande
voldoende aannemelijk geworden dat de waterdistillatie-inrichting in zijn geheel een zo essentieel
gedeelte van de farmaceutische fabriek van Bergel vormt dat deze fabriek zonder waterdistillatie-
apparatuur niet meer aan haar bestemming kan beantwoorden, hetgeen met zich meebrengt dat de
in dit geding opgevorderde goederen door natrekking eigendom zijn geworden van Bergel.”
Het Hof ging daar in mee, en vond dat bij de beoordeling meegenomen moest worden dat het niet
zomaar een fabriek was, maar een farmaceutische fabriek voor infusievloeistoffen. “Alsdan zou deze
fabriek zonder die apparatuur incompleet zijn, en niet meer aan haar doel kunnen beantwoorden. De
apparatuur behoort dan bepaaldelijk tot het wezen van de fabriek, in de zin van art. 3:563 BW”.
De HR overwoog dat het Hof niet duidelijk was met wat nou met ‘fabriek’ werd bedoeld: als gebouw
of als productieinrichting? Volgens de HR dient als hoofdzaak het gebouw te worden genomen.
Rechtsregel : Als het gebouw en de apparatuur in constructief opzicht specifiek op elkaar zijn
afgestemd, is dat een aanwijzing dat naar verkeersopvattingen natrekking heeft plaatsgevonden.
Hetzelfde geldt wanneer het gebouw uit een oogpunt van geschiktheid als fabrieksgebouw – gebouw
dienende tot het huisvesten van een produktie-inrichting – bij ontbreken van de apparatuur als
onvoltooid moet worden beschouwd. De functie van de installatie in het productieproces is niet van
belang.
Relevante artikelen
Artikel 3:4 BW
Lid 1. Al hetgeen volgens verkeersopvatting onderdeel van een zaak uitmaakt, is bestanddeel van die
zaak.
Lid 2. Een zaak die met een hoofdzaak zodanig verbonden wordt dat zij daarvan niet kan worden
afgescheiden zonder dat beschadiging van betekenis wordt toegebracht aan een der zaken, wordt
bestanddeel van de hoofdzaak.
