WAARNEMEN EN BEWEGEN
HC 1 – introductie van perceptie
The perceptron: doorbraak, basis van AI.
- Het idee was dat het de eerste machine was met menselijke eigenschappen
Perception: ons doel is om het menselijke model te begrijpen beginnend met detectoren (ogen, oren,
huid, receptoren). Vervolgens komt het brein.
Perceptie hangt af van de proportie van de sensorische receptoren. Alles wat je ziet, hoort, proeft,
voelt of ruikt is het resultaat van de activiteit van het zenuwstelsel en de kennis die is opgedaan in het
verleden.
The perceptual process
Het principe van representatie: alles wat een persoon waarneemt is niet gebaseerd op direct
contact met stimuli, maar op representaties van stimuli die worden gevormd op de receptoren en de
resulterende activiteit in het zenuwstelsel van de persoon.
→ niet gebaseerd op direct contact met de stimuli
Perceptie is opgebouwd uit animatie. Het combineren van alle prikkels tot iets bruikbaars.
Kennis: alle informatie die de waarnemer naar de situatie brengt.
Perceptie: bewust besef van object
Recognition : een object in een categorie plaatsen
Top-down: bestaande kennis
Bottom-up: inkomende data
→ kennis/waarnemen is een combinatie van beide processen
,HC 2 – the machinery of perception
Stimulus: gaat over hoe het op de receptoren uit kwam.
Gaat naar de hersenen en worden uiteindelijk gedrag.
Relatie tussen de 3 hokjes kan je meten en begrijpen om
te weten wat perceptie is.
Oblique effect: betere detail zichtbaar in horizontale en verticale lijnen vergeleken met schuine
lijnen. Bepaalde lijn diktes spelen ook een rol.
Bij een experiment bij een fret is er meer hersenactiviteit voor horizontaal en verticaal dan voor de
schuine lijnen. Er is gekeken naar de relatie tussen de stimulus en fysiologie.
Ander experiment bij een mevrouw die een
hogere gevoeligheid heeft voor de rasters
van horizontaal en verticaal. Hierbij is ook
een hogere hersenactiviteit te zien. Hierbij is
ook de relatie tussen fysiologie en gedrag
gemeten.
Het meten van perceptie
•Drempels
- absolute drempel
- verschildrempel
• grootte (magnitude)
• herkenningstesten
• reactietijd
• fenomenologische beschrijving
• fysieke taken en oordelen
Absolute drempel: minimale stimulus intensiteit wat je kunt detecteren
Verschil drempel: minimale verschil tussen 2 stimuli intensiteiten die kunnen worden gedetecteerd
Schatting van de omvang (grootte): relatie tussen stimulus intensiteit en de subjectieve omvang van
de stimulus
Herkenningstesten: de vraag is wat zie je en daarop bepalen hoe een persoon waarneemt.
Reactie tijd: geeft aan waar de mensen hun aandacht op focussen.
Fenomenologische beschrijvingen: het zien van een vaas of 2 gezichten. Bij de zwarte vlakken zie je
op de kruisingen grijze vlakken. Dat komt door laterale inhibitie.
Fysieke taken en oordelen: hoe mensen ballen vangen, hoe mensen eten vinden, uit de hand van de
jagers blijven.
, Absolute drempel meten: 3 methodes – Gustav Fechner
1. Method of Limits
Meten bij welke intensiteit mensen het geluid nog kunnen horen en wanneer niet meer.
De volgende serie begin je wanneer iemand het niet meer kan horen tot wanneer die het wel
weer kan horen. Uiteindelijk heb je de crossover values en bepaal je aan de hand van het
gemiddelde de drempelwaarde.
Onderzoeker past de intensiteit aan.
2. Method of Adjustment
Proefpersoon past zelf de intensiteit aan. Op basis daarvan via het gemiddelde van de
crossover values de drempelwaarde bepalen.
3. Method of Constant Stimuli
Alle intensiteiten random aanbieden en bij elke poging ja of nee noteren. Kan je een S-
vormige curve door de punten trekken. Door het midden trek je een lijn en dat is de
drempelwaarde. Meest nauwkeurige methode maar ook meest tijdrovend. Er worden hier
alle intensiteiten gemeten wat niet wordt gedaan bij de andere 2 methoden.
→ Te maken met inschattingen en proefpersonen.
Moeten aangeven bij een bepaalde lichtintensiteit of ze licht
zien of niet. Er ontstaan bij 2 proefpersonen 2 verschillende
curves.
Het kan zijn dat ze met 2 verschillende instellingen naar het lab
zijn gekomen. Bijvoorbeeld het zeker willen weten en dan pas
‘ja’ zeggen of bij een vermoeden al ‘ja’ zeggen.
Via signal detection theory kan je hiervoor corrigeren. Die zou in
dit geval tot de conclusie komen dat ze een zelfde gevoeligheid
hebben alleen een andere responsie criterium.
Signal detection theory: of wel een signaal of geen signaal.
- Aan de hand van de percentages kan je de gevoeligheid van
iemand kunnen bepalen. Daarna kan je Julie en Regina ook
gaan vergelijken.
- Je kunt ook geld bieden aan de ‘conservatieve’ proefpersoon
(Regina). Als zij een hit heeft krijgt ze geld. Daardoor gaat ze
vaker ja zeggen. Aan de sensitiviteit is niks veranderd, ze is
alleen anders in het experiment terecht gekomen.
→ Er kan nu een receiver operating characteristic (ROC) curve gemaakt worden.
Aan de hand van de vorm van de curve kan je de sensitiviteit bepalen.
Julie en Regina komen nu uiteindelijk op dezelfde curve uit. Iemand met een hogere sensitiviteit ligt
op een andere curve.
HC 1 – introductie van perceptie
The perceptron: doorbraak, basis van AI.
- Het idee was dat het de eerste machine was met menselijke eigenschappen
Perception: ons doel is om het menselijke model te begrijpen beginnend met detectoren (ogen, oren,
huid, receptoren). Vervolgens komt het brein.
Perceptie hangt af van de proportie van de sensorische receptoren. Alles wat je ziet, hoort, proeft,
voelt of ruikt is het resultaat van de activiteit van het zenuwstelsel en de kennis die is opgedaan in het
verleden.
The perceptual process
Het principe van representatie: alles wat een persoon waarneemt is niet gebaseerd op direct
contact met stimuli, maar op representaties van stimuli die worden gevormd op de receptoren en de
resulterende activiteit in het zenuwstelsel van de persoon.
→ niet gebaseerd op direct contact met de stimuli
Perceptie is opgebouwd uit animatie. Het combineren van alle prikkels tot iets bruikbaars.
Kennis: alle informatie die de waarnemer naar de situatie brengt.
Perceptie: bewust besef van object
Recognition : een object in een categorie plaatsen
Top-down: bestaande kennis
Bottom-up: inkomende data
→ kennis/waarnemen is een combinatie van beide processen
,HC 2 – the machinery of perception
Stimulus: gaat over hoe het op de receptoren uit kwam.
Gaat naar de hersenen en worden uiteindelijk gedrag.
Relatie tussen de 3 hokjes kan je meten en begrijpen om
te weten wat perceptie is.
Oblique effect: betere detail zichtbaar in horizontale en verticale lijnen vergeleken met schuine
lijnen. Bepaalde lijn diktes spelen ook een rol.
Bij een experiment bij een fret is er meer hersenactiviteit voor horizontaal en verticaal dan voor de
schuine lijnen. Er is gekeken naar de relatie tussen de stimulus en fysiologie.
Ander experiment bij een mevrouw die een
hogere gevoeligheid heeft voor de rasters
van horizontaal en verticaal. Hierbij is ook
een hogere hersenactiviteit te zien. Hierbij is
ook de relatie tussen fysiologie en gedrag
gemeten.
Het meten van perceptie
•Drempels
- absolute drempel
- verschildrempel
• grootte (magnitude)
• herkenningstesten
• reactietijd
• fenomenologische beschrijving
• fysieke taken en oordelen
Absolute drempel: minimale stimulus intensiteit wat je kunt detecteren
Verschil drempel: minimale verschil tussen 2 stimuli intensiteiten die kunnen worden gedetecteerd
Schatting van de omvang (grootte): relatie tussen stimulus intensiteit en de subjectieve omvang van
de stimulus
Herkenningstesten: de vraag is wat zie je en daarop bepalen hoe een persoon waarneemt.
Reactie tijd: geeft aan waar de mensen hun aandacht op focussen.
Fenomenologische beschrijvingen: het zien van een vaas of 2 gezichten. Bij de zwarte vlakken zie je
op de kruisingen grijze vlakken. Dat komt door laterale inhibitie.
Fysieke taken en oordelen: hoe mensen ballen vangen, hoe mensen eten vinden, uit de hand van de
jagers blijven.
, Absolute drempel meten: 3 methodes – Gustav Fechner
1. Method of Limits
Meten bij welke intensiteit mensen het geluid nog kunnen horen en wanneer niet meer.
De volgende serie begin je wanneer iemand het niet meer kan horen tot wanneer die het wel
weer kan horen. Uiteindelijk heb je de crossover values en bepaal je aan de hand van het
gemiddelde de drempelwaarde.
Onderzoeker past de intensiteit aan.
2. Method of Adjustment
Proefpersoon past zelf de intensiteit aan. Op basis daarvan via het gemiddelde van de
crossover values de drempelwaarde bepalen.
3. Method of Constant Stimuli
Alle intensiteiten random aanbieden en bij elke poging ja of nee noteren. Kan je een S-
vormige curve door de punten trekken. Door het midden trek je een lijn en dat is de
drempelwaarde. Meest nauwkeurige methode maar ook meest tijdrovend. Er worden hier
alle intensiteiten gemeten wat niet wordt gedaan bij de andere 2 methoden.
→ Te maken met inschattingen en proefpersonen.
Moeten aangeven bij een bepaalde lichtintensiteit of ze licht
zien of niet. Er ontstaan bij 2 proefpersonen 2 verschillende
curves.
Het kan zijn dat ze met 2 verschillende instellingen naar het lab
zijn gekomen. Bijvoorbeeld het zeker willen weten en dan pas
‘ja’ zeggen of bij een vermoeden al ‘ja’ zeggen.
Via signal detection theory kan je hiervoor corrigeren. Die zou in
dit geval tot de conclusie komen dat ze een zelfde gevoeligheid
hebben alleen een andere responsie criterium.
Signal detection theory: of wel een signaal of geen signaal.
- Aan de hand van de percentages kan je de gevoeligheid van
iemand kunnen bepalen. Daarna kan je Julie en Regina ook
gaan vergelijken.
- Je kunt ook geld bieden aan de ‘conservatieve’ proefpersoon
(Regina). Als zij een hit heeft krijgt ze geld. Daardoor gaat ze
vaker ja zeggen. Aan de sensitiviteit is niks veranderd, ze is
alleen anders in het experiment terecht gekomen.
→ Er kan nu een receiver operating characteristic (ROC) curve gemaakt worden.
Aan de hand van de vorm van de curve kan je de sensitiviteit bepalen.
Julie en Regina komen nu uiteindelijk op dezelfde curve uit. Iemand met een hogere sensitiviteit ligt
op een andere curve.
