Artikelen; lees alleen het laatste deel -> daar gaan de vragen over
College 1 - 6 januari 2020
Structurele machtsrelaties tussen politieke actoren en media(bedrijven)
“Media zorgt voor het publiek”
“Als je niet bestaat in de media, besta je politiek gezien niet” - Wolfsfeld
5 principes in politieke communicatie
1. Politieke macht kan je meestal vertalen in macht over de media
2. Als autoriteiten controle verliezen over de politieke omgeving, dan verliezen ze ook controle
over het nieuws. Andere actoren krijgen de kans om hun zegje te doen.
3. Objectief nieuws en objectieve journalisten bestaat niet.
4. De media zijn uit op het vertellen van een goed verhaal. Het liefst met een good en bad guy
en drama.
5. De effecten van nieuws zijn niet altijd intentioneel en vaak wordt het niet opgemerkt dat je
als lezer/kijker beïnvloed wordt. Nieuws kan ook vermeden worden.
Competitieve symbiose
Wederzijdse afhankelijkheid. Elke partij heeft troeven die de andere partij nodig heeft om in haar rol
te slagen. Politici hebben publiek nodig, die krijgen ze door journalisten. Journalisten hebben
informatie nodig, toegang tot politici.
-> publiciteit versus info - mediabedrijven en politici hebben wederzijdse afhankelijkheid
De meest machtige mensen krijgen de meeste aandacht in het nieuws
Is dat tegenwoordig nog wel zo? Of is het nu dat de meest extremen het meest in het nieuws
komen?
Obsessie met de elite beperkt de reikwijdte van het politieke discours, want als je alleen op
elite focust, komen niet alle standpunten (van niet-elite) niet aan bod
Politieke power = media power:
Als je belangrijk bent, kom je door de voordeur naar binnen. De journalisten staan voor je open. Als
je minder belangrijk bent, moet je hard werken om in de media te komen, iets bijzonders hebben.
Front door: the powerful get more/automatic media access
Back door: ‘powerless’ mensen moeten meer moeite doen om in het nieuws te komen
Waarom is deze ongelijkheid er? Wolfsfeld bespreekt dit niet in zijn boek. Ongelijkheid is structureel.
Vrouwen en getinte mensen ondervinden ongelijkheid nog steeds.
De politieke economie van de massamedia (wordt ook niet besproken door Wolfsfeld)
Chomsky en Herman ontwikkelden het 'propagandamodel'. Media is eigenlijk propaganda,
dus heeft enorme gevolgen voor het nieuws. Zij beweren dat nieuws alleen hetgeen is
waarvan de machtigen willen dat het publiek moet weten. Mediabedrijven zullen zelfcensuur
toepassen omdat ze geen inkomsten willen verliezen (advertenties etc.). Herman en
Chomsky beschrijven de Amerikaanse media als bedrijven die een product verkopen (publiek
= consumenten) aan andere bedrijven.
Herman en Chomsky: De Amerikaanse media voeren geen democratische taak uit en zijn in
feite verwant aan propagandasystemen in totalitaire staten
Naïeve liberale model (democratie) slaat volgens Chomsky en Herman nergens op
1
, Justice: eerlijke behandeling van individuen en groepen
Equity: individuen en groepen hebben dezelfde kansen in het leven
Freedoms: mensen hebben het recht om te denken en te spreken zoals ze willen.
Representation: gekozen vertegenwoordigers handelen namens de burgers
Een goed functionerende media is van het grootste belang voor democratische samenlevingen:
Objectieve gebeurtenissen melden wanneer ze zich voordoen, zodat de burgers
geïnformeerde politieke keuzes kunnen maken.
Beheersing van machtsposities en machtsmisbruik door middel van kritische pers
Herman en Chomsky
De Amerikaanse media voeren geen democratische taken uit en zijn in principe vergelijkbaar met
propagandasystemen in totalitaire staten. Chomsky en Herman zijn van mening dat de media vaak
betrokken zijn bij verkeerde informatie en stellen dat de media de Koude Oorlog hebben 'uitgebreid'.
Chomsky stelt zelfs dat de media in wezen tegen de democratie zijn.
In een vaak geciteerde opmerking stelt Chomsky dat “propaganda is to a democracy what the
bludgeon is to a totalitarian state.” In tegenstelling tot totalitaire systemen, waar fysieke kracht
gemakkelijk kan worden gebruikt om de algemene bevolking tot iets te dwingen, kunnen
democratische samenlevingen zoals de VS alleen niet-gewelddadige controlemiddelen gebruiken.
Michel Foucault
Macht is overal: verspreid in het discours, de kennis en de regimes van de waarheid
Normen zijn ingebed buiten onze perceptie om - waardoor we onszelf disciplineren zonder
enige moedwillige dwang van anderen.
Panopticum: het systematisch ordenen en controleren van de menselijke bevolking door
middel van subtiele en vaak onzichtbare krachten
Macht
Het vermogen om je eigen doelstellingen te bereiken.
Macht is ook het vermogen om de oppositie te overwinnen, om controle over de mensen uit
te oefenen
Macht is altijd hiërarchisch: A laat B iets doen wat B anders niet zou hebben gedaan
(Heywood)
Principle and subaltern
Machtsrelaties zijn hiërarchische relaties tussen een superieur (principe) en een
ondergeschikt (subaltern)
In machtsverhoudingen is er sprake van een opzettelijke actie van een bevelhebber. De
ondergeschikte heeft wat ruimte om te manoeuvreren, wat vrijheid en keuze om zich te
verzetten
4 vormen van macht
Corrigerende vormen (die van invloed zijn op de mogelijkheden voor acties)
2
, EERSTE TWEE ZIJN CORRECTIVE FORMS (affecting the OPTIONS for actions)
1. (Fysieke) kracht of dwang op beslissingen of naleving (zero-sum): letterlijk het beperken van
de mogelijkheden.
Fysieke dwang op basis van negatieve lichamelijke en emotionele sancties.
Gewelddadige acties gericht tegen het lichaam of de geest van de subaltern
(voorbeeld: marteling, afranseling en fysieke dreiging)
De opdrachtgever reduceert de mogelijkheden van de subaltern tot praktisch nul.
Geweldloosheid gericht op beperking van de vrijheid van de subaltern (voorbeeld:
vernedering)
2. Het vermogen om sociale relaties te veranderen of intact te laten, door middel van
manipulatie, agendabepaling en niet-beslissingen: het veranderen van de basis van keuzes,
zodat het 'rationeel' wordt om aan de eisen te voldoen.
De opdrachtgever verandert de basis waarop het subaltern de rationele grondslagen
van de actie waarneemt zonder dat het subaltern het merkt. Het subaltern kiest op
'rationele' gronden wat de opdrachtgever wil (bijvoorbeeld: propaganda, reclame en
politieke campagnes).
LAATSTE TWEE ZIJN PERSUASIVE FORMS (affecting the REASONS for actions)
3. Voorkeursvorming via instellingen: betekenisgeving of cognitieve symboliek: het vormgeven
van de betekenis en de betekenis van de dingen.
Framing: Het kernidee is dat frames vormgeven aan individueel begrip en de
publieke opinie over een kwestie door de nadruk te leggen op specifieke elementen
of kenmerken van de bredere context.
4. Waardenvorming (gedachtebeheersing): het spectrum aan handelingen van het subaltern
wordt beperkt door ideologische en discursieve hegemonie en disciplinering.
Ideologische hegemonie is een situatie waarin een bepaalde ideologie in alle
belangrijke sociale instellingen in een samenleving doordringt en doordringt tot
dominante culturele ideeën en de meeste sociale verhoudingen.
Propaganda-model: 5 filters determinerende media-content
Deze vijf filters geven een zeer beperkte kijk op de wereld. De media laten zien waarvan ze willen dat
de burgers het zien. Er zijn bepaalde belangen die voorrang krijgen, waar altijd over wordt
gesproken. Het propagandamodel probeert te achterhalen hoe geld en macht van de mediabedrijven
invloed hebben op het nieuws dat wordt gepubliceerd.
1. Filter 1: Size & ownership
Chomsky en Herman stellen dat media in handen in van bedrijven. Wie zijn deze
machthebbende bedrijven en wat is de concentratie van eigenaarschap.
2. Filter 2: Advertising as main income
Mediabedrijven zijn commerciële bedrijven, dus ze doen mee aan politieke vooroordelen
en luisteren naar de economische belangen van de adverteerders.
Nieuws is slechts een 'filter' om lezers de advertenties te laten zien.
Herman en Chomsky stellen dat de mensen die kranten/tijdschriften kopen het eigenlijke
product zijn dat wordt verkocht aan de bedrijven die advertentieruimte kopen; het
nieuws speelt slechts een marginale rol als product.
3. Filter 3: Sourcing
Wie zijn de bronnen?
3
College 1 - 6 januari 2020
Structurele machtsrelaties tussen politieke actoren en media(bedrijven)
“Media zorgt voor het publiek”
“Als je niet bestaat in de media, besta je politiek gezien niet” - Wolfsfeld
5 principes in politieke communicatie
1. Politieke macht kan je meestal vertalen in macht over de media
2. Als autoriteiten controle verliezen over de politieke omgeving, dan verliezen ze ook controle
over het nieuws. Andere actoren krijgen de kans om hun zegje te doen.
3. Objectief nieuws en objectieve journalisten bestaat niet.
4. De media zijn uit op het vertellen van een goed verhaal. Het liefst met een good en bad guy
en drama.
5. De effecten van nieuws zijn niet altijd intentioneel en vaak wordt het niet opgemerkt dat je
als lezer/kijker beïnvloed wordt. Nieuws kan ook vermeden worden.
Competitieve symbiose
Wederzijdse afhankelijkheid. Elke partij heeft troeven die de andere partij nodig heeft om in haar rol
te slagen. Politici hebben publiek nodig, die krijgen ze door journalisten. Journalisten hebben
informatie nodig, toegang tot politici.
-> publiciteit versus info - mediabedrijven en politici hebben wederzijdse afhankelijkheid
De meest machtige mensen krijgen de meeste aandacht in het nieuws
Is dat tegenwoordig nog wel zo? Of is het nu dat de meest extremen het meest in het nieuws
komen?
Obsessie met de elite beperkt de reikwijdte van het politieke discours, want als je alleen op
elite focust, komen niet alle standpunten (van niet-elite) niet aan bod
Politieke power = media power:
Als je belangrijk bent, kom je door de voordeur naar binnen. De journalisten staan voor je open. Als
je minder belangrijk bent, moet je hard werken om in de media te komen, iets bijzonders hebben.
Front door: the powerful get more/automatic media access
Back door: ‘powerless’ mensen moeten meer moeite doen om in het nieuws te komen
Waarom is deze ongelijkheid er? Wolfsfeld bespreekt dit niet in zijn boek. Ongelijkheid is structureel.
Vrouwen en getinte mensen ondervinden ongelijkheid nog steeds.
De politieke economie van de massamedia (wordt ook niet besproken door Wolfsfeld)
Chomsky en Herman ontwikkelden het 'propagandamodel'. Media is eigenlijk propaganda,
dus heeft enorme gevolgen voor het nieuws. Zij beweren dat nieuws alleen hetgeen is
waarvan de machtigen willen dat het publiek moet weten. Mediabedrijven zullen zelfcensuur
toepassen omdat ze geen inkomsten willen verliezen (advertenties etc.). Herman en
Chomsky beschrijven de Amerikaanse media als bedrijven die een product verkopen (publiek
= consumenten) aan andere bedrijven.
Herman en Chomsky: De Amerikaanse media voeren geen democratische taak uit en zijn in
feite verwant aan propagandasystemen in totalitaire staten
Naïeve liberale model (democratie) slaat volgens Chomsky en Herman nergens op
1
, Justice: eerlijke behandeling van individuen en groepen
Equity: individuen en groepen hebben dezelfde kansen in het leven
Freedoms: mensen hebben het recht om te denken en te spreken zoals ze willen.
Representation: gekozen vertegenwoordigers handelen namens de burgers
Een goed functionerende media is van het grootste belang voor democratische samenlevingen:
Objectieve gebeurtenissen melden wanneer ze zich voordoen, zodat de burgers
geïnformeerde politieke keuzes kunnen maken.
Beheersing van machtsposities en machtsmisbruik door middel van kritische pers
Herman en Chomsky
De Amerikaanse media voeren geen democratische taken uit en zijn in principe vergelijkbaar met
propagandasystemen in totalitaire staten. Chomsky en Herman zijn van mening dat de media vaak
betrokken zijn bij verkeerde informatie en stellen dat de media de Koude Oorlog hebben 'uitgebreid'.
Chomsky stelt zelfs dat de media in wezen tegen de democratie zijn.
In een vaak geciteerde opmerking stelt Chomsky dat “propaganda is to a democracy what the
bludgeon is to a totalitarian state.” In tegenstelling tot totalitaire systemen, waar fysieke kracht
gemakkelijk kan worden gebruikt om de algemene bevolking tot iets te dwingen, kunnen
democratische samenlevingen zoals de VS alleen niet-gewelddadige controlemiddelen gebruiken.
Michel Foucault
Macht is overal: verspreid in het discours, de kennis en de regimes van de waarheid
Normen zijn ingebed buiten onze perceptie om - waardoor we onszelf disciplineren zonder
enige moedwillige dwang van anderen.
Panopticum: het systematisch ordenen en controleren van de menselijke bevolking door
middel van subtiele en vaak onzichtbare krachten
Macht
Het vermogen om je eigen doelstellingen te bereiken.
Macht is ook het vermogen om de oppositie te overwinnen, om controle over de mensen uit
te oefenen
Macht is altijd hiërarchisch: A laat B iets doen wat B anders niet zou hebben gedaan
(Heywood)
Principle and subaltern
Machtsrelaties zijn hiërarchische relaties tussen een superieur (principe) en een
ondergeschikt (subaltern)
In machtsverhoudingen is er sprake van een opzettelijke actie van een bevelhebber. De
ondergeschikte heeft wat ruimte om te manoeuvreren, wat vrijheid en keuze om zich te
verzetten
4 vormen van macht
Corrigerende vormen (die van invloed zijn op de mogelijkheden voor acties)
2
, EERSTE TWEE ZIJN CORRECTIVE FORMS (affecting the OPTIONS for actions)
1. (Fysieke) kracht of dwang op beslissingen of naleving (zero-sum): letterlijk het beperken van
de mogelijkheden.
Fysieke dwang op basis van negatieve lichamelijke en emotionele sancties.
Gewelddadige acties gericht tegen het lichaam of de geest van de subaltern
(voorbeeld: marteling, afranseling en fysieke dreiging)
De opdrachtgever reduceert de mogelijkheden van de subaltern tot praktisch nul.
Geweldloosheid gericht op beperking van de vrijheid van de subaltern (voorbeeld:
vernedering)
2. Het vermogen om sociale relaties te veranderen of intact te laten, door middel van
manipulatie, agendabepaling en niet-beslissingen: het veranderen van de basis van keuzes,
zodat het 'rationeel' wordt om aan de eisen te voldoen.
De opdrachtgever verandert de basis waarop het subaltern de rationele grondslagen
van de actie waarneemt zonder dat het subaltern het merkt. Het subaltern kiest op
'rationele' gronden wat de opdrachtgever wil (bijvoorbeeld: propaganda, reclame en
politieke campagnes).
LAATSTE TWEE ZIJN PERSUASIVE FORMS (affecting the REASONS for actions)
3. Voorkeursvorming via instellingen: betekenisgeving of cognitieve symboliek: het vormgeven
van de betekenis en de betekenis van de dingen.
Framing: Het kernidee is dat frames vormgeven aan individueel begrip en de
publieke opinie over een kwestie door de nadruk te leggen op specifieke elementen
of kenmerken van de bredere context.
4. Waardenvorming (gedachtebeheersing): het spectrum aan handelingen van het subaltern
wordt beperkt door ideologische en discursieve hegemonie en disciplinering.
Ideologische hegemonie is een situatie waarin een bepaalde ideologie in alle
belangrijke sociale instellingen in een samenleving doordringt en doordringt tot
dominante culturele ideeën en de meeste sociale verhoudingen.
Propaganda-model: 5 filters determinerende media-content
Deze vijf filters geven een zeer beperkte kijk op de wereld. De media laten zien waarvan ze willen dat
de burgers het zien. Er zijn bepaalde belangen die voorrang krijgen, waar altijd over wordt
gesproken. Het propagandamodel probeert te achterhalen hoe geld en macht van de mediabedrijven
invloed hebben op het nieuws dat wordt gepubliceerd.
1. Filter 1: Size & ownership
Chomsky en Herman stellen dat media in handen in van bedrijven. Wie zijn deze
machthebbende bedrijven en wat is de concentratie van eigenaarschap.
2. Filter 2: Advertising as main income
Mediabedrijven zijn commerciële bedrijven, dus ze doen mee aan politieke vooroordelen
en luisteren naar de economische belangen van de adverteerders.
Nieuws is slechts een 'filter' om lezers de advertenties te laten zien.
Herman en Chomsky stellen dat de mensen die kranten/tijdschriften kopen het eigenlijke
product zijn dat wordt verkocht aan de bedrijven die advertentieruimte kopen; het
nieuws speelt slechts een marginale rol als product.
3. Filter 3: Sourcing
Wie zijn de bronnen?
3
