1-1-2020 Klinische
Psychologie
Theorieën en psychopathologie
Nordhoff Uitgevers – derde druk
HENK T VAN DER MOLEN, ELLIN SIMON, JACQUES VAN LANKVELD
,INHOUDSOPGAVE
Hoofdstuk 1: Over klinische psychologie en ‘abnormaal’ gedrag 5
1.1 Het terrein van de klinische psychologie 5
1.2 Aspecten van ‘abnormaal’ gedrag 6
1.3 Normaal en abnormaal: waar ligt de grens? 7
Hoofdstuk 2 Neurobiologische benaderingen van psychopathologie 10
2.1 Een historische schets 10
2.2 Psychopathologie: een genetisch perspectief 11
2.3 Psychopathologie: een cognitief-neurowetenschappelijk perspectief 15
2.4 Emotieregulatie 16
2.5 Comorbiditeit van externaliserende en internaliserende stoornissen 16
Hoofdstuk 3 Leertheoretische benaderingen van de psychopathologie 18
3.1 Thorndike en Pavlov: (niet) als kat en hond 18
3.2 Leren: het wat en het hoe 19
3.3 Etiologie van psychopathologie 19
3.4 Psychotherapie als leerproces 21
Hoofdstuk 4 Cognitieve benaderingen van de psychopathologie 23
4.1 Cognitief-psychologische opvattingen 23
4.2 Algemene cognitieve psychologie 23
4.3 De inhoud van schema’s bij verschillende vormen van psychopathologie 25
4.4 Kenmerkende processen bij verschillende vormen van neurotische psychopathologie 25
4.5 Cognitieve therapie 26
Hoofdstuk 5 Psychoanalytische benaderingen van de psychopathologie 27
5.1 Onbewust 27
5.2 Overdracht en tegenoverdracht 27
5.3 De driftpsychologie 27
5.4 De egopsychologie 29
5.5 De objectrelatiepsychologie 29
5.6 De zelfpsychologie (Heinz Kohut) 31
5.7 De gehechtheidspsychologie (Bowlby) 31
5.8 Pathologie, behandelvorm en werkzaamheid 32
,Hoofdstuk 6: Humanistische benaderingen van de psychopathologie 34
6.1 Kenmerken van de humanistische theorie 34
6.2 Therapeutische uitgangspunten van Rogers 34
6.3 Ontwikkelingen na Rogers 35
6.4 Emotiegerichte therapie 35
6.5 De behoeftepiramide van Abraham Maslow 35
Hoofdstuk 7: Systeembenaderingen van de psychopathologie 36
7.1 Systeembenadering 36
7.2 De algemene systeemtheorie: enkele basisbegrippen 36
7.3 De communicatietheoretische benadering 37
7.4 De structurele benadering 39
7.5 Integratieve benaderingen 41
Hoofdstuk 11 Neurobiologische ontwikkelingsstoornissen bij volwassenen 42
11.1 Autismespectrumstoornis (ASS) bij volwassenen 42
11.2 ADHD bij volwassenen 44
Hoofdstuk 12 Depressieve- en bipolaire-stemmingsstoornissen 46
12.1 De DSM-5-classificatie van stemmingsstoornissen 46
12.2 Depressieve-stemmingsstoornissen 46
12.3 Bipolaire-stemmingsstoornissen 48
12.4 Restcategorieën en nadere omschrijvingen van stemmingsstoornissen 50
12.5 Assessment 51
12.6 Epidemiologie en comorbiditeit 51
12.7 Theoretische visies op depressieve stoornissen en manie 52
Hoofdstuk 13 Angststoornissen 55
13.1 Angst 55
13.2 Angststoornissen 55
Hoofdstuk 14: Middelgebonden stoornissen en verslaving 58
14.1 Klinisch beeld en diagnose 58
Hoofdstuk 15: Somatische-symptoomstoornis en verwante stoornissen 61
15.1 Beschrijving 61
, Hoofdstuk 16: Slapen en waken en slaapstoornissen 63
16.1 De regeling van slapen en waken 63
16.2 De normale slaap 63
16.3 Het slaap-waak ritme 63
16.4 Klinisch beeld, diagnostiek en behandeling 64
Hoofdstuk 17: Eetstoornissen 67
17.1 Anorexia nervosa 67
17.2 Boulimia nervosa 67
17.3 Eetbuistoornis 68
17.4 Overige eet- en voedingsstoornissen 68
17.5 Differentiële diagnostiek en comorbiditeit 68
17.6 Epidemiologie en verloop 68
Hoofdstuk 18: Disruptieve-, impulsbeheersings-, en andere gedragsstoornissen 69
18.1 Oppositionele-opstandige stoornis 69
18.2 Periodiek explosieve stoornis 69
18.3 Normoverschrijdend-gedragsstoornis 70
18.4 Pyromanie 71
18.5 Kleptomanie 71
Hoofdstuk 19: Genderdysforie, parafiele stoornissen en seksuele disfuncties 73
19.1 Een psychiatrische visie op seksuele stoornissen 73
19.2 Genderdysforie 73
19.3 Parafiele stoornissen 74
19.4 Seksuele disfuncties 76
Hoofdstuk 20: Schizofreniespectrum- en andere psychotische stoornissen 79
20.1 Klinisch beeld 79
20.3 Stoornis of continuüm in de bevolking? 80
20.4 Het neuropsychische model van psychose 81
Hoofdstuk 21: Trauma- en stressorgerelateerde stoornissen 82
21.1 Posttraumatische-stressstoornis 82
21.2 Acute-stressstoornis 84
21.3 Aanpassingsstoornis 85
21.5 Epidemiologie en risicofactoren 85
Psychologie
Theorieën en psychopathologie
Nordhoff Uitgevers – derde druk
HENK T VAN DER MOLEN, ELLIN SIMON, JACQUES VAN LANKVELD
,INHOUDSOPGAVE
Hoofdstuk 1: Over klinische psychologie en ‘abnormaal’ gedrag 5
1.1 Het terrein van de klinische psychologie 5
1.2 Aspecten van ‘abnormaal’ gedrag 6
1.3 Normaal en abnormaal: waar ligt de grens? 7
Hoofdstuk 2 Neurobiologische benaderingen van psychopathologie 10
2.1 Een historische schets 10
2.2 Psychopathologie: een genetisch perspectief 11
2.3 Psychopathologie: een cognitief-neurowetenschappelijk perspectief 15
2.4 Emotieregulatie 16
2.5 Comorbiditeit van externaliserende en internaliserende stoornissen 16
Hoofdstuk 3 Leertheoretische benaderingen van de psychopathologie 18
3.1 Thorndike en Pavlov: (niet) als kat en hond 18
3.2 Leren: het wat en het hoe 19
3.3 Etiologie van psychopathologie 19
3.4 Psychotherapie als leerproces 21
Hoofdstuk 4 Cognitieve benaderingen van de psychopathologie 23
4.1 Cognitief-psychologische opvattingen 23
4.2 Algemene cognitieve psychologie 23
4.3 De inhoud van schema’s bij verschillende vormen van psychopathologie 25
4.4 Kenmerkende processen bij verschillende vormen van neurotische psychopathologie 25
4.5 Cognitieve therapie 26
Hoofdstuk 5 Psychoanalytische benaderingen van de psychopathologie 27
5.1 Onbewust 27
5.2 Overdracht en tegenoverdracht 27
5.3 De driftpsychologie 27
5.4 De egopsychologie 29
5.5 De objectrelatiepsychologie 29
5.6 De zelfpsychologie (Heinz Kohut) 31
5.7 De gehechtheidspsychologie (Bowlby) 31
5.8 Pathologie, behandelvorm en werkzaamheid 32
,Hoofdstuk 6: Humanistische benaderingen van de psychopathologie 34
6.1 Kenmerken van de humanistische theorie 34
6.2 Therapeutische uitgangspunten van Rogers 34
6.3 Ontwikkelingen na Rogers 35
6.4 Emotiegerichte therapie 35
6.5 De behoeftepiramide van Abraham Maslow 35
Hoofdstuk 7: Systeembenaderingen van de psychopathologie 36
7.1 Systeembenadering 36
7.2 De algemene systeemtheorie: enkele basisbegrippen 36
7.3 De communicatietheoretische benadering 37
7.4 De structurele benadering 39
7.5 Integratieve benaderingen 41
Hoofdstuk 11 Neurobiologische ontwikkelingsstoornissen bij volwassenen 42
11.1 Autismespectrumstoornis (ASS) bij volwassenen 42
11.2 ADHD bij volwassenen 44
Hoofdstuk 12 Depressieve- en bipolaire-stemmingsstoornissen 46
12.1 De DSM-5-classificatie van stemmingsstoornissen 46
12.2 Depressieve-stemmingsstoornissen 46
12.3 Bipolaire-stemmingsstoornissen 48
12.4 Restcategorieën en nadere omschrijvingen van stemmingsstoornissen 50
12.5 Assessment 51
12.6 Epidemiologie en comorbiditeit 51
12.7 Theoretische visies op depressieve stoornissen en manie 52
Hoofdstuk 13 Angststoornissen 55
13.1 Angst 55
13.2 Angststoornissen 55
Hoofdstuk 14: Middelgebonden stoornissen en verslaving 58
14.1 Klinisch beeld en diagnose 58
Hoofdstuk 15: Somatische-symptoomstoornis en verwante stoornissen 61
15.1 Beschrijving 61
, Hoofdstuk 16: Slapen en waken en slaapstoornissen 63
16.1 De regeling van slapen en waken 63
16.2 De normale slaap 63
16.3 Het slaap-waak ritme 63
16.4 Klinisch beeld, diagnostiek en behandeling 64
Hoofdstuk 17: Eetstoornissen 67
17.1 Anorexia nervosa 67
17.2 Boulimia nervosa 67
17.3 Eetbuistoornis 68
17.4 Overige eet- en voedingsstoornissen 68
17.5 Differentiële diagnostiek en comorbiditeit 68
17.6 Epidemiologie en verloop 68
Hoofdstuk 18: Disruptieve-, impulsbeheersings-, en andere gedragsstoornissen 69
18.1 Oppositionele-opstandige stoornis 69
18.2 Periodiek explosieve stoornis 69
18.3 Normoverschrijdend-gedragsstoornis 70
18.4 Pyromanie 71
18.5 Kleptomanie 71
Hoofdstuk 19: Genderdysforie, parafiele stoornissen en seksuele disfuncties 73
19.1 Een psychiatrische visie op seksuele stoornissen 73
19.2 Genderdysforie 73
19.3 Parafiele stoornissen 74
19.4 Seksuele disfuncties 76
Hoofdstuk 20: Schizofreniespectrum- en andere psychotische stoornissen 79
20.1 Klinisch beeld 79
20.3 Stoornis of continuüm in de bevolking? 80
20.4 Het neuropsychische model van psychose 81
Hoofdstuk 21: Trauma- en stressorgerelateerde stoornissen 82
21.1 Posttraumatische-stressstoornis 82
21.2 Acute-stressstoornis 84
21.3 Aanpassingsstoornis 85
21.5 Epidemiologie en risicofactoren 85
