Begrippen inleiding in de pedagogiek hoofdstuk 1
t/m 6 en 9
Opvoedkunde Richt zich op de vaardigheden van de
opvoeder
Opvoedingsleer Richt zich op het verzamelen van kennis
over opvoeden
Opvoedingswetenschappen Richt zich op het ontwikkelen van theorieën
over en methoden met betrekken tot
opvoeden
Hulpwetenschappen Psychologie, filosofie, theologie, sociologie,
andragogische wetenschappen
Opvoeding Alle omgang tussen ouder en kind waarbij
gericht een relatie wordt aangegaan
Sprake van opvoeding wanneer: 1) Wederzijds respect tussen ouder en
kind
2) Kind voelt zich veilig
3) Kind wordt uitgedaagd
4 basis dimensies in opvoeden 1) Ondersteuning bieden
2) Instructie geven
3) Controle uitoefenen
4) Grenzen stellen
Voorbeelden ondersteuning Accepteren, helpen en vertrouwen bieden
Responsiviteit Ouder reageert adequaat op signalen van
het kind
Sensiviteit De ouders van de signalen van het kind op
Beloning Zorgt ervoor dat positief gedag herhaald
wordt
Straf Zorgt ervoor dat bepaald gedrag niet meer
vertoont wordt
Doel van ondersteuning bieden Het kind een emotioneel goed gevoel geven
Instructie geven Het kind duidelijk maken wat er van
hem/haar verwacht wordt
Wat leert het kind van instructie Stragieen bedenken om zelf problemen op
te lossen en verantwoordelijkheid te dragen
Negatief effect van te veel instructie Kind is te veel bezig met wat de ouder denkt
en word onzeker
Autoritaire controle/restrictieve controle Ouder legt druk op het kind om correct
gedrag te vertonen, ouder verwacht
gehoorzaamheid, ouders gebruikt macht,
geen gelijkwaardigheid tussen ouders en
kind
Autoritatieve controle Ouder geeft uitlegt over gewenst gedrag. Er
is gelijkwaardigheid tussen ouder en kind.
Kind krijgt ruimte om eigen handelen te
onderzoeken en verantwoordelijkheid te
, dragen
Gedragsverandering Vind plaats door middel van beïnvloeding
Wat leert een kind door grenzen? Zijn gedrag af te stemmen op anderen en de
situatie, eigen grenzen aangeven
Doel van opvoeden Het kind begeleiden naar zelfstandigheid
Opvoedingsdoelen Kenmerk van intentioneel opvoeden, ouder
gericht op doelstellingen van te bereiken
3 algemene opvoedingsdoelen (3 Z’s) Zelfstandigheid, zelfredzaamheid,
zelfvertrouwen
Zelfstandigheid (individu) Het kind is in staat eigen keuzes te maken
en eigen leven te leiden
Zelfvertrouwen (toekomst) Het kind kan een bijdragen leveren aan de
toekomst en is in staat om technische en
praktische problemen op te lossen
Zelfredzaamheid (samenleving) Het kind is in staat eigen keuzen te maken
en te verantwoorden
Hoe bereik je de 3 Z’s? Door het kind te stimuleren zelf oplossingen
te bedenken
Circulair proces Actie en reactie tussen ouder en kind
(interactie)
Uniciteit (uniek) Elk mens is anders met andere
eigenschappen
Wisselwerking Gedrag van het kind is gekoppeld aan het
opvoedgedrag van de ouder
Fysieke opvoeding/materiele opvoeding De eerste lichamelijke behoeften (voedsel,
rust, aanraking, bescherming)
Psychische opvoeding/emotionele Liefde, eigenwaarde, geborgenheid,
opvoeding aandacht
Waar begint de emotionele behoefte al? In de baar moeder
Levensovertuiging Waar iemand in gelooft in het leven
Opvoedrelatie Basis voor elke opvoeding. Liefdevolle
relatie tussen ouder en kind, waarin de
ouder de 4 basisdimensies hanteert
De opvoedingsrelatie verandert Naarmate het kind ouder wordt
Het kind gaat zich hechten Door lichamelijke verzorging direct na de
geboorte
Eerste hechtingsfiguur De moeder
Sprake van veiligheid Kind voelt zich bescherm door de ouders
tegen negatieve invloeden van buitenaf
Sprake van gehechtheid Kind is sterk geneigd om nabijheid te zoeken
bij een bepaalde persoon in een vervelende
situatie
Goede hechting Kind kan autonoom functioneren
Gedrag van ouder voor goede hechting 1) Responsiviteit
2) Sensitiviteit
3) Contiuniteit en regelmaat
t/m 6 en 9
Opvoedkunde Richt zich op de vaardigheden van de
opvoeder
Opvoedingsleer Richt zich op het verzamelen van kennis
over opvoeden
Opvoedingswetenschappen Richt zich op het ontwikkelen van theorieën
over en methoden met betrekken tot
opvoeden
Hulpwetenschappen Psychologie, filosofie, theologie, sociologie,
andragogische wetenschappen
Opvoeding Alle omgang tussen ouder en kind waarbij
gericht een relatie wordt aangegaan
Sprake van opvoeding wanneer: 1) Wederzijds respect tussen ouder en
kind
2) Kind voelt zich veilig
3) Kind wordt uitgedaagd
4 basis dimensies in opvoeden 1) Ondersteuning bieden
2) Instructie geven
3) Controle uitoefenen
4) Grenzen stellen
Voorbeelden ondersteuning Accepteren, helpen en vertrouwen bieden
Responsiviteit Ouder reageert adequaat op signalen van
het kind
Sensiviteit De ouders van de signalen van het kind op
Beloning Zorgt ervoor dat positief gedag herhaald
wordt
Straf Zorgt ervoor dat bepaald gedrag niet meer
vertoont wordt
Doel van ondersteuning bieden Het kind een emotioneel goed gevoel geven
Instructie geven Het kind duidelijk maken wat er van
hem/haar verwacht wordt
Wat leert het kind van instructie Stragieen bedenken om zelf problemen op
te lossen en verantwoordelijkheid te dragen
Negatief effect van te veel instructie Kind is te veel bezig met wat de ouder denkt
en word onzeker
Autoritaire controle/restrictieve controle Ouder legt druk op het kind om correct
gedrag te vertonen, ouder verwacht
gehoorzaamheid, ouders gebruikt macht,
geen gelijkwaardigheid tussen ouders en
kind
Autoritatieve controle Ouder geeft uitlegt over gewenst gedrag. Er
is gelijkwaardigheid tussen ouder en kind.
Kind krijgt ruimte om eigen handelen te
onderzoeken en verantwoordelijkheid te
, dragen
Gedragsverandering Vind plaats door middel van beïnvloeding
Wat leert een kind door grenzen? Zijn gedrag af te stemmen op anderen en de
situatie, eigen grenzen aangeven
Doel van opvoeden Het kind begeleiden naar zelfstandigheid
Opvoedingsdoelen Kenmerk van intentioneel opvoeden, ouder
gericht op doelstellingen van te bereiken
3 algemene opvoedingsdoelen (3 Z’s) Zelfstandigheid, zelfredzaamheid,
zelfvertrouwen
Zelfstandigheid (individu) Het kind is in staat eigen keuzes te maken
en eigen leven te leiden
Zelfvertrouwen (toekomst) Het kind kan een bijdragen leveren aan de
toekomst en is in staat om technische en
praktische problemen op te lossen
Zelfredzaamheid (samenleving) Het kind is in staat eigen keuzen te maken
en te verantwoorden
Hoe bereik je de 3 Z’s? Door het kind te stimuleren zelf oplossingen
te bedenken
Circulair proces Actie en reactie tussen ouder en kind
(interactie)
Uniciteit (uniek) Elk mens is anders met andere
eigenschappen
Wisselwerking Gedrag van het kind is gekoppeld aan het
opvoedgedrag van de ouder
Fysieke opvoeding/materiele opvoeding De eerste lichamelijke behoeften (voedsel,
rust, aanraking, bescherming)
Psychische opvoeding/emotionele Liefde, eigenwaarde, geborgenheid,
opvoeding aandacht
Waar begint de emotionele behoefte al? In de baar moeder
Levensovertuiging Waar iemand in gelooft in het leven
Opvoedrelatie Basis voor elke opvoeding. Liefdevolle
relatie tussen ouder en kind, waarin de
ouder de 4 basisdimensies hanteert
De opvoedingsrelatie verandert Naarmate het kind ouder wordt
Het kind gaat zich hechten Door lichamelijke verzorging direct na de
geboorte
Eerste hechtingsfiguur De moeder
Sprake van veiligheid Kind voelt zich bescherm door de ouders
tegen negatieve invloeden van buitenaf
Sprake van gehechtheid Kind is sterk geneigd om nabijheid te zoeken
bij een bepaalde persoon in een vervelende
situatie
Goede hechting Kind kan autonoom functioneren
Gedrag van ouder voor goede hechting 1) Responsiviteit
2) Sensitiviteit
3) Contiuniteit en regelmaat
