PVHP WG 6.1
1. Bestudeer de literatuur behorende bij deze werkgroep.
Om meer grip te krijgen op het artikel van Nelleke Bakker kun je het artikel hier via
FeedbackFruits Interactive Document lezen.
Hieronder een samenvatting van de stof:
Artikel Nelleke Bakker
Selectie voor het buitengewoon onderwijs
In het eerste deel van de tekst wordt beschreven hoe 'debiele' kinderen werden
onderscheden van kinderen met leerstoornissen en gedragsproblemen door IQ
testen. Het afnemen van een IQ test was een voorwaarde om naar het speciaal
onderwijs te kunnen gaan. De uitslag bepaalde welk type school bij het kind paste. Je
had de volgende typen scholen:
- Scholen voor zwakzinnigen voor kinderen met een verstandelijke beperking
- LOM-scholen voor kinderen met leerstoornissen zoals dyscalculli en dyslexie.
Er bleven leerachterstanden, maar men was blij met de ontlasting van de
gewone school en mogelijkheid tot ontwikkeling van het eerst onopvoedbare
kind. Later nam deze school ook kinderen met MBD (voorloper ADHD) op. In
de jaren 90 werd zij samengevoegd met de debielenschool.
- ZMOK-scholen (zeer moeilijk opvoedbare kinderen) voor kinderen met
gedragsproblemen. Voorheen psychopatenschool.
Er werd ook gesproken over de autoriteit van de toelating. In het begin lag dit bij de
schoolarts en het schoolhoofd. De schoolarts nam de medische en mentale test af,
terwijl het schoolhoofd keek naar vorderingen in het normale onderwijs. Samen
konden zij de ernst van de leerproblemen vaststellen. Aangezien er veel kritiek was
op IQ testen (WERKGROEP 5.2) vonden hoogleraren pedagogiek dat dit alleen
gedaan mocht worden door bevoegde personen (lees psychologen/pedagogen). In
het begin moesten zelfs pedagogen in training bij psychiaters hiervoor. Uiteindelijk
kregen pedagogen de overhand en werd er ook waarde toegekend aan de omgeving
van het kind. Zo zou bij arbeiderskinderen de omgeving voor slechte resultaten op
school kunnen zorgen. Dit sloeg zover door dat sommige kinderen met
gedragsproblemen zelfs op de Freudiaanse manier (persoonlijkheidsstoornissen bij
kinderen) werden benaderd. Denk aan kinderen met
verwaarlozende/overbeschermende moeders met alcoholverslaafde vaders (Bakker,
2015) (Hier is sprake van gehechtheidsproblematiek. Deze problematiek wordt later
bij de psychologie gelegd in de zogenomede MOB's) Uiteindelijk werd door de
overheid vastgesteld dat er ook een derde persoon, de
schoolpsycholoog/orthopedagoog, deel uit moest maken van de toelating tot speciaal
onderwijs. Zij waren vanaf toen verantwoordelijk voor de mentale testen. De arts
, nam alleen de fysieke test af en het schoolhoofd hield dezelfde verantwoordelijkheid
(Bakker, 2015).
'Zwakbegaafdheid'
Vervolgens vindt er een versnelde groei van de pedagogiek op school plaats.
Enerzijds heb je pedagogen die zeggen dat je kinderen met een beneden-gemiddeld
IQ op normale scholen moet houden. Anderzijds heb je mensen die zeggen dat je die
kinderen op een speciale school moet zetten.
Dit had te maken met preventie van geestesziekten in de jonge kindertijd. Men
wilde programma's ontwikkelen voor kindren, die verstandelijk, emotioneel of moreel
afweken. De theorieën van Bowlby en Freud versterkten deze trend. De overheid
was bang voor de nieuwe jeugdcultuur en het aantal MOB's groeide. Dit is een
voorloper van de jeugdzorg. Arbeiderskinderen werden vaak voor laagbegaafd
aangezien.
Gelukkig kwam Van Houte met het oordeel van de meer complexere
samenleving (verbeterde zorg, waardoor veel misgeboorten overleefden, selectieve
migratie, differentiële productie en meer individueel onderwijs). We moesten
kinderen beter beschermen, omdat 'emotionele verwaarlozing' vaak de oorzaak was
van het falen op school. Kleinere klassen en meer professionele ondersteuning aan de
leerkracht zou 'zwakbegaafdheid' moeten verhelpen. Toevallig was dat de kinderen,
die achter geraakt waren op school of gedragsproblemen hadden, bijna allemaal in
aanraking kwamen voor een behandeling op een MOB. De oorzaken hiervoor werden
in de omgeving gezocht en meestal was dit emotionele verwaarlozing. Hun IQ was
echter niet gemeten. De conclusie was dat gewone scholen hun eisen moesten
aanpassen op deze kinderen. Denk aan het aanpassen van het curriculum en
ondersteuning door deskundigen.
De groei van de academici in de speciale zorg en institutionalisering door
slechte categorising, zoals de term 'zwakbegaafden', het pathogoliseren van beneden-
gemiddelde testuitslagen en de ongefundeerde schattingen van het aantal kinderen
met leerproblemen is hier niet van belang. De angst van 'debilisering van de massa'
(opkomende jeugdcultuur) is eerder de oorzaak van differentiatie en individualisering
van het reguliere onderwijs. Falen op school werd moeilijker aanvaard in tijden van
snelle economische groei, industrialisatie en volledige werkgelegenheid.
Van diagnose naar prognose
Dit stuk laat de steeds belangrijkere rol van de pedagoog t.o.v. de psycholoog op
school zien. IQ testen werden gecombineerd met kwalitatieve observatie in de klas.
Langdurige betrokkenheid bij het kind zorgde van een medisch-psychologische naar
een pedagogische benadering. Er ontstonden discussie tussen experts. Enerzijds had
je experts die het belang van vroege onderkenning en verwijzing inzagen om
1. Bestudeer de literatuur behorende bij deze werkgroep.
Om meer grip te krijgen op het artikel van Nelleke Bakker kun je het artikel hier via
FeedbackFruits Interactive Document lezen.
Hieronder een samenvatting van de stof:
Artikel Nelleke Bakker
Selectie voor het buitengewoon onderwijs
In het eerste deel van de tekst wordt beschreven hoe 'debiele' kinderen werden
onderscheden van kinderen met leerstoornissen en gedragsproblemen door IQ
testen. Het afnemen van een IQ test was een voorwaarde om naar het speciaal
onderwijs te kunnen gaan. De uitslag bepaalde welk type school bij het kind paste. Je
had de volgende typen scholen:
- Scholen voor zwakzinnigen voor kinderen met een verstandelijke beperking
- LOM-scholen voor kinderen met leerstoornissen zoals dyscalculli en dyslexie.
Er bleven leerachterstanden, maar men was blij met de ontlasting van de
gewone school en mogelijkheid tot ontwikkeling van het eerst onopvoedbare
kind. Later nam deze school ook kinderen met MBD (voorloper ADHD) op. In
de jaren 90 werd zij samengevoegd met de debielenschool.
- ZMOK-scholen (zeer moeilijk opvoedbare kinderen) voor kinderen met
gedragsproblemen. Voorheen psychopatenschool.
Er werd ook gesproken over de autoriteit van de toelating. In het begin lag dit bij de
schoolarts en het schoolhoofd. De schoolarts nam de medische en mentale test af,
terwijl het schoolhoofd keek naar vorderingen in het normale onderwijs. Samen
konden zij de ernst van de leerproblemen vaststellen. Aangezien er veel kritiek was
op IQ testen (WERKGROEP 5.2) vonden hoogleraren pedagogiek dat dit alleen
gedaan mocht worden door bevoegde personen (lees psychologen/pedagogen). In
het begin moesten zelfs pedagogen in training bij psychiaters hiervoor. Uiteindelijk
kregen pedagogen de overhand en werd er ook waarde toegekend aan de omgeving
van het kind. Zo zou bij arbeiderskinderen de omgeving voor slechte resultaten op
school kunnen zorgen. Dit sloeg zover door dat sommige kinderen met
gedragsproblemen zelfs op de Freudiaanse manier (persoonlijkheidsstoornissen bij
kinderen) werden benaderd. Denk aan kinderen met
verwaarlozende/overbeschermende moeders met alcoholverslaafde vaders (Bakker,
2015) (Hier is sprake van gehechtheidsproblematiek. Deze problematiek wordt later
bij de psychologie gelegd in de zogenomede MOB's) Uiteindelijk werd door de
overheid vastgesteld dat er ook een derde persoon, de
schoolpsycholoog/orthopedagoog, deel uit moest maken van de toelating tot speciaal
onderwijs. Zij waren vanaf toen verantwoordelijk voor de mentale testen. De arts
, nam alleen de fysieke test af en het schoolhoofd hield dezelfde verantwoordelijkheid
(Bakker, 2015).
'Zwakbegaafdheid'
Vervolgens vindt er een versnelde groei van de pedagogiek op school plaats.
Enerzijds heb je pedagogen die zeggen dat je kinderen met een beneden-gemiddeld
IQ op normale scholen moet houden. Anderzijds heb je mensen die zeggen dat je die
kinderen op een speciale school moet zetten.
Dit had te maken met preventie van geestesziekten in de jonge kindertijd. Men
wilde programma's ontwikkelen voor kindren, die verstandelijk, emotioneel of moreel
afweken. De theorieën van Bowlby en Freud versterkten deze trend. De overheid
was bang voor de nieuwe jeugdcultuur en het aantal MOB's groeide. Dit is een
voorloper van de jeugdzorg. Arbeiderskinderen werden vaak voor laagbegaafd
aangezien.
Gelukkig kwam Van Houte met het oordeel van de meer complexere
samenleving (verbeterde zorg, waardoor veel misgeboorten overleefden, selectieve
migratie, differentiële productie en meer individueel onderwijs). We moesten
kinderen beter beschermen, omdat 'emotionele verwaarlozing' vaak de oorzaak was
van het falen op school. Kleinere klassen en meer professionele ondersteuning aan de
leerkracht zou 'zwakbegaafdheid' moeten verhelpen. Toevallig was dat de kinderen,
die achter geraakt waren op school of gedragsproblemen hadden, bijna allemaal in
aanraking kwamen voor een behandeling op een MOB. De oorzaken hiervoor werden
in de omgeving gezocht en meestal was dit emotionele verwaarlozing. Hun IQ was
echter niet gemeten. De conclusie was dat gewone scholen hun eisen moesten
aanpassen op deze kinderen. Denk aan het aanpassen van het curriculum en
ondersteuning door deskundigen.
De groei van de academici in de speciale zorg en institutionalisering door
slechte categorising, zoals de term 'zwakbegaafden', het pathogoliseren van beneden-
gemiddelde testuitslagen en de ongefundeerde schattingen van het aantal kinderen
met leerproblemen is hier niet van belang. De angst van 'debilisering van de massa'
(opkomende jeugdcultuur) is eerder de oorzaak van differentiatie en individualisering
van het reguliere onderwijs. Falen op school werd moeilijker aanvaard in tijden van
snelle economische groei, industrialisatie en volledige werkgelegenheid.
Van diagnose naar prognose
Dit stuk laat de steeds belangrijkere rol van de pedagoog t.o.v. de psycholoog op
school zien. IQ testen werden gecombineerd met kwalitatieve observatie in de klas.
Langdurige betrokkenheid bij het kind zorgde van een medisch-psychologische naar
een pedagogische benadering. Er ontstonden discussie tussen experts. Enerzijds had
je experts die het belang van vroege onderkenning en verwijzing inzagen om
