Filo ZSO-1
Opdrachten
1. Tijdens het eerste hoorcollege is de relatie tussen filosofie en pedagogiek besproken.
A. Hoe zou jij de vraag ‘Wat is filosofie?’ beantwoorden?
Ik zie in elke filosoof een deel om deze vraag te beantwoorden. Op het einde neem ik deze
definities samen.
- We beginnen bij Plato en Aristoteles. Zij zeggen dat filosofie de radicalisering van de
verwondering is. Verwondering is een stilstand in ons denken en gebeurt wanneer vertrouwen
wegvalt.
- Daarna moest ik denken aan Kant. 'Sapere aude' = durf te denken. Om je rede en verstand te
kunnen gebruiken, is het belan grijk dat we dat durven! Rede en verstand gaan hand in hand.
Het verstand alleen is dom. De rede denkt alleen en zorgt ervoor dat we onze zintuigen
(verstand) kunnen begrijpen. Zo komen we tot inzichten.
- Op het einde ben ik het ook eens met Wittgenstein. 'Filosofie is een strijd tegen de
beheksing van ons verstand door de middelen van de taal. Bijvoorbeeld Amerika en Iran
over 'framing' (voorbeeld hoorcollege). Filosofie dient als een taalanalyse om verhullend
taalgebruik (verborgen aannames) te ontmaskeren. Zo is iedereen beïnvloedt door zijn
eigen historische kader.
- Uiteindelijk zijn er overeenkomsten te vinden in de verschillende definities. Filosofie zet
vraagtekens bij wat vanzelfsprekend lijkt (zeker wanneer we stuiten op de grenzen van
een model). Het resultaat: redelijk verworven grenzen en begrip.
B. Wat zou volgens jou een pedagoog aan filosofie kunnen hebben?
Door filosofie leer je op een kritische manier redeneren. Dit is extra belangrijk voor
pedagogen, omdat iedereen andere normen en waarden heeft (onderscheid tussen pedagogiek
en psychologie; psychologie = medisch model). Zo worden we bepaald door historische
kaders. Een historisch kader kan je lezen alsin je habitus (alles wat je mee hebt gekregen van
je ouders volgens Bourdieu) (Gewirtz, 2014). Een filosoof, maar ook een pedagoog, trekt
iemand uit zijn of haar eigen context en zet de problemen van mensen in een ander daglicht.
Hierdoor gaan cliënten (of de mensen die je wil helpen) hopelijk ook anders denken over hun
problemen. Je kan hierdoor zorgen voor erkenning. Anderzijds kan je door de erkenning van
de habitus ervoor zorgen dat iemand zich beter beweegt in het veld. Dit zet tot verandering
van de problemen van anderen. Bourdieu neemt het symbolisch interactionisme en structureel
functionalisme samen. We kijken zowel naar de maatschappij als naar een individu, als we
het over een individu hebben. En dat is precies wat we met onze opleiding doen.
Wouters stelt een interessante vraag over dit onderwerp: 'Is het verantwoord de jeugd zaken
in te peperen waaraan we als volwassenen zelf twijfelen, of is dat eigenlijk immoreel?' Ook
zegt hij: 'Eén gek kan meer vragen stellen dan duizend wijzen kunnen beantwoorden, en een
gek is niet tegen te houden: dáár komt filosofie vandaan.' (Wouters, 1997).
2. Bestudeer de tekst van Paul Wouters (bij HC1) en beantwoord de volgende vragen:
A. Volgens Wouters beschikt de filosofie niet over een specifiek soort methode. Filosofen
Opdrachten
1. Tijdens het eerste hoorcollege is de relatie tussen filosofie en pedagogiek besproken.
A. Hoe zou jij de vraag ‘Wat is filosofie?’ beantwoorden?
Ik zie in elke filosoof een deel om deze vraag te beantwoorden. Op het einde neem ik deze
definities samen.
- We beginnen bij Plato en Aristoteles. Zij zeggen dat filosofie de radicalisering van de
verwondering is. Verwondering is een stilstand in ons denken en gebeurt wanneer vertrouwen
wegvalt.
- Daarna moest ik denken aan Kant. 'Sapere aude' = durf te denken. Om je rede en verstand te
kunnen gebruiken, is het belan grijk dat we dat durven! Rede en verstand gaan hand in hand.
Het verstand alleen is dom. De rede denkt alleen en zorgt ervoor dat we onze zintuigen
(verstand) kunnen begrijpen. Zo komen we tot inzichten.
- Op het einde ben ik het ook eens met Wittgenstein. 'Filosofie is een strijd tegen de
beheksing van ons verstand door de middelen van de taal. Bijvoorbeeld Amerika en Iran
over 'framing' (voorbeeld hoorcollege). Filosofie dient als een taalanalyse om verhullend
taalgebruik (verborgen aannames) te ontmaskeren. Zo is iedereen beïnvloedt door zijn
eigen historische kader.
- Uiteindelijk zijn er overeenkomsten te vinden in de verschillende definities. Filosofie zet
vraagtekens bij wat vanzelfsprekend lijkt (zeker wanneer we stuiten op de grenzen van
een model). Het resultaat: redelijk verworven grenzen en begrip.
B. Wat zou volgens jou een pedagoog aan filosofie kunnen hebben?
Door filosofie leer je op een kritische manier redeneren. Dit is extra belangrijk voor
pedagogen, omdat iedereen andere normen en waarden heeft (onderscheid tussen pedagogiek
en psychologie; psychologie = medisch model). Zo worden we bepaald door historische
kaders. Een historisch kader kan je lezen alsin je habitus (alles wat je mee hebt gekregen van
je ouders volgens Bourdieu) (Gewirtz, 2014). Een filosoof, maar ook een pedagoog, trekt
iemand uit zijn of haar eigen context en zet de problemen van mensen in een ander daglicht.
Hierdoor gaan cliënten (of de mensen die je wil helpen) hopelijk ook anders denken over hun
problemen. Je kan hierdoor zorgen voor erkenning. Anderzijds kan je door de erkenning van
de habitus ervoor zorgen dat iemand zich beter beweegt in het veld. Dit zet tot verandering
van de problemen van anderen. Bourdieu neemt het symbolisch interactionisme en structureel
functionalisme samen. We kijken zowel naar de maatschappij als naar een individu, als we
het over een individu hebben. En dat is precies wat we met onze opleiding doen.
Wouters stelt een interessante vraag over dit onderwerp: 'Is het verantwoord de jeugd zaken
in te peperen waaraan we als volwassenen zelf twijfelen, of is dat eigenlijk immoreel?' Ook
zegt hij: 'Eén gek kan meer vragen stellen dan duizend wijzen kunnen beantwoorden, en een
gek is niet tegen te houden: dáár komt filosofie vandaan.' (Wouters, 1997).
2. Bestudeer de tekst van Paul Wouters (bij HC1) en beantwoord de volgende vragen:
A. Volgens Wouters beschikt de filosofie niet over een specifiek soort methode. Filosofen
