aantekeningen hoorcollege OIMA

Hoorcollege 1

Universiteit  wetenschappelijk onderwijs en wetenschappelijk onderzoek
Wetenschap = zoeken naar hoe dingen werken, hoe dingen in elkaar zitten
- Systematisch, algemeen geldend, zoektocht, extrapoleren, nieuw
- Met zo veel mogelijk zo min mogelijk beschrijven en verklaren

Wetenschappelijke kennis = kennis die verworven wordt door methodisch onderzoek die
systematisch en in doorzichtige samenhang is geordend
- Conceptueel = los van casus en los van instrumentele bruikbaarheid
- Reflectief/kritisch = elke keer iets ter discussie stellen

De wetenschappelijke methode =
Observatie  vraag (hoe) hypothese (verwachting) experiment conclusie  resultaat
- Kanttekening experiment: natuurwetenschappelijke methodes, nu uitgebreid

Aspecten
- Methodologie = theorie achter de methode, waarom doen we zoiets, is dit de beste
- Methoden en technieken = onderdelen die je kunt gebruiken in onderzoek

Leren
- Instrumenteel
- Conceptueel = analytisch denken
 Uitvoeren
 Aansturen
 Beoordelen: beslissingen ondernomen

Wetenschapstheoretische begrippen
Ideeën  bewijs
Theorie  empirie (onderzoek)

Casus groupthink Janis
Hoe besluitvormingsprocessen lopen
Wat gaat er mis in besluitvormingsprocessen waardoor individueel competente personen als
groep vaak slechte besluiten nemen

Centrale concept: besluitvormingsproces waarin groepsleden conflict proberen te vermijden
en alternatieve inzichten niet ter discussie stellen (tunnelvisie)
Claim: streven naar consensus staat kritische bespreking van alternatieven in de weg

Varkensbaai incident: communistisch bewind in cuba  hopeloze mislukking
Cuba crisis: Rusland kernraketten op Cuba, VS marine blokkade  succes
 groep zelfde, resultaat anders  waarom?
- Cuba crisis, los van de groep experts ingehuurd
- President expres niet aanwezig om conflict te vermijden, vrij spreken

,Oorzaak groupthink = hechte groep (cohesie)




Naarmate groepscohesie groter, unanimiteit groter, alternatieven kleiner, besluit slechter

Theorie achter de theorie
- Inductie, deductie, abductie
- Logisch positivisme vs kritisch rationalisme
- Verificatie vs falsificatie

Context of discovery
- hoe komen we aan onze kennis?  empirische waarnemingen als wankel fundament
voor onze kennis

Context of justification
- hoe rechtvaardigen we onze kennis (achteraf)?
- Verantwoording door toetsing van onze veronderstellingen
 Wat is de juiste wijze van toetsing
 Objectieve algemeen geldende maatstaven
 Intersubjectieve discipline afhankelijke maatstaven

Hoe komen we tot wetenschappelijke kennis
- Logisch positivisme
 Ondubbelzinnige waarnemingen als basis
 Kennisverwerving door inductie = vanuit observaties naar regelmatigheden
 Toetsing dmv verificatie = ondersteuning verkrijgen uit nieuwe casussen
- Kritisch rationalisme
 Theoretische veronderstellingen als basis
 Kennisverwerving door deductie = afleiden en toetsen van hypothesen
 Toetsing dmv falsificatie = zoeken naar dingen die het onderuit halen

abductie = theorie zoeken bij verschijnsel wat je ziet om te verklaren

Verklaringen theorieën en hypotheses:
1. Groupthink theorie = omdat de deelnemers te veel gericht zijn op consensus
2. Sociale stratificatie theorie = omdat er grote verschillen in macht en status zijn tussen
de deelnemers

Demarcatiecriterium = lijn trekken van wel wetenschappelijke kennis en niet, empirisch
waarneembaar

, Hoorcollege 2

Kernconcepten
1. Model
 Impliciet = opvoeding, opleiding, ervaring in je hoofd, zelf opbouwen, mentaal
 Expliciet
o Fysiek (maquette)
o Conceptueel = visuele weergave .. 
2. Wet
 Normatief = juridisch
 Empirisch = afgeleid uit observaties, deterministisch
3. Hypothese = een voorlopige veronderstelling die uit de theorie is afgeleid en die men
door wetenschappelijk onderzoek tracht te toetsen
4. Theorie = logisch en consistent geheel van uitspraken dat dient om een bepaald
verschijnsel of fenomeen te beschrijven en/of verklaren
5. Experiment = onderzoekssituatie waarin je een voorbedacht design gemaakt hebt en
kijkt wat de effecten zijn, kunstmatige situatie

Typen begrippen
1. Empirisch = kan worden vastgesteld, waarneembaar (vinylplaat)
2. Niet-empirisch = niet waarneembaar, definitorisch (geluidsgolf)
3. Universeel = klassen van de begrippen (banken, muziekfestival)
4. Individueel = aan 1 ding gekoppeld (Nijmegen, Mars, ABN Amro)

Typen uitspraken
Analytisch/synthetisch = bijna definitorisch, niet goed empirisch vast te stellen,
- Er bestaat een god
- Gitaristen spelen in rockbands
Feitelijk/opinie/normatief = checkbaar, mening, moet iets gebeuren
- VVD’ers lopen niet meer allemaal achter Rutte aan
- Het lage vertrouwen van de burgers is zorgelijk
- In de NL-cultuursector is het de hoogste tijd voor een klimaatcode
Singulier/particulier/universeel = 1 onderwerp, klein deel, alle elementen
- Het lagere onderwijs in NL heeft een lerarentekort
- Bij sommige concertzalen is het aantal bezoekers toegenomen
- Het aantal bezoekers voor (alle) concerten is afgelopen jaar toegenomen
Statisch/dynamisch = tijdscomponentverschil, dit moment, bepaalde periode
- Het lagere onderwijs in NL heeft een lerarentekort
- Het afgelopen decennium is het lerarentekort gestegen
Beschrijvend/verklarend/prescriptief =
- Het lagere onderwijs in NL heeft een lerarentekort
- Er is een tekort aan leraren omdat de werkdruk te hoog is
- Als je het lerarentekort wil verkleinen moet de werkdruk worden verminderd

Verklaringsmodellen
1. Deductief-nomologisch model – Popper, algemeen naar bijzonder
2. Inductief-statistisch model – gedacht in kansen