Uitwerking Casus Dhr. Timmer, bloedig CVA rechts pariëtaal
Dhr. Timmer was in zijn antiekwinkel toen hij plots niet lekker werd. Collega’s belden 112 en dhr. werd met de
ambulance naar het Catharina Ziekenhuis gebracht. De diagnose die gesteld werd was: bloedig CVA rechts
pariëtaal
(op
basis
van een
aneurysma). Voorgeschiedenis: DM2, hypertensie, hypercholesterolemie.
Vragen:
1. Ken je alle termen? Zo nee: zoek deze op.
2. Wat is het verschil tussen een bloedig en niet-bloedig CVA? Wat zijn andere termen die
hiervoor worden gebruikt?
3. Welk type CVA komt het meeste voor? Zijn er ook nog andere typen CVA?
4. Wat betekenen de aandoeningen in de voorgeschiedenis?
5. Wat zijn de risicofactoren voor het krijgen van een CVA?
6. Wat
Antwoorden opverwacht
bovenstejevragen:
op basis van de locatie van het CVA? Wat zijn je hypotheses?
1. Aneurysma = plaatselijke verwijding/uitstulping van een bloedvat
- DM2= suikerziekte type 2
- Hypertensie = een te hoge bloeddruk
- Hypercholesterolemie = is een stofwisselingsstoornis waarbij een te hoog gehalte cholesterol in het
bloed aanwezig is
2. Een andere naam voor een niet bloedig CVA is een ischemic stroke en voor een bloedig CVA is de
andere naam een hemorrhagic stroke. Bij een bloedig CVA is er sprake van een hersenbloeding. De
oorzaak van een hersenbloeding is vaak omdat er een te hoge druk op het bloedvat heeft gestaan en
het dan scheurt. De impact van hersenbloeding is groter dan bij een niet bloedig (infarct). Dit komt omdat
er bij een hersenbloeding een groot gebied van de hersen in een keer aangetast word. Bij een
herseninfarct sterft langzamer hand hersenweefsel af. De oorzaak van een herseninfarct komt door een
verstopping van een bloedvat door een embolus. Verder zijn de behandeling ook verschillend. De patiënt
krijgt bijvoorbeeld geen trombolyse wanneer er sprake is van een hersenbloeding omdat het dan alleen
maar erger gemaakt word.
3. Een herseninfarct is de meest voorkomende CVA. Je ziet namelijk dat er 85 % van alle CVA’s een
herseninfarct is en de overige 15% een hersenbloeding is. er zijn verschillende CVA”s. Hieronder zie je
er een aantal kort beschreven.
- Een chronische subdurale hematoom:
Dit is een bloeduitstorting tussen de volgende 2 hersenvliezen het dara mater en het arachnoidea.
De oorzaak van deze bloeduitstorting komt omdat er een klein scheurtje in de brugvene terecht is
gekomen. Een brugvene is een ader die het bloed van de hersenen dwars door de hersenvliezen naar
buiten afvoert en onderweg de ruimte tussen dura en het hersenoppervlak moet overbruggen. Je ziet dit
vaak bij oudere waarbij de hersen aan het verschrompelen zijn en jonge kinderen waarbij het brein nog
niet volgroeid is. Een lichtjes stootten van het hoofd kan al voldoende zijn om een scheurtje te creëren in
het Brugvene. Dit komt omdat deze ader dan een grote loze ruimte moet doorstaan waarbij de ader
gestrekt is en daarom ook kwetsbaarder. Vaak hebben patiënten in eerste instantie niks door vanwege
het langzame verloop van hen chronische subdurale hematoom. Het hematoom dat binnen het hoofd
plaats inneemt ten koste van de hersenen, geeft klachten van hoofdpijn en misselijkheid, soms met
braken. Gaat de aandoening verder, dan kan de patiënt verlammingen van een arm of een been gaan
vertonen, of hij kan spraakstoornissen krijgen waardoor hij niet meer kan zeggen wat hij eigenlijk wil
zeggen (afasie). Ook kan hij stuipen of toevallen krijgen met schokken van armen en benen. Verder
kunnen zijn geestelijke vermogens achteruit gaan (verwardheid, gedragsveranderingen) en kunnen er
problemen ontstaan met het ophouden van de urine (incontinentie) waardoor ten onrechte aan het
intreden van een dementie kan worden gedacht.
Het acute subdurale hematoom
Net als bij de bovenste hematoom is dit hematoom ook gelegen tussen dara mater en het arachnoidea.
In tegendeel met het bovenste hematoom heeft de patiënt er gelijk last van. Dit komt door een ernstig
hersenletsel. Bij dit hersenletsel is een groot deel van de hersen gekneusd is en een verscheuring van
het brugvene plaats heeft gevonden. Je ziet vaak dat de overlevingskans minder groot is dan bij een
chronische subdurale hematoom.
Het epidurale hematoom
, Dit is een bloeduitstorting buiten het dara mater, direct onder het schedelbot gelegen. De oorzaak is
vaak een klap tegen het hoofd waardoor er een breuk in de schedel terecht komt. Door deze breuk kan
er een kleine slagadertje kapot raken wat zorgt voor heftige gevolgen binnen een paar uur. Er ontstaat
eerst toenemende hoofdpijn, later sufheid en tenslotte bewusteloosheid door inklemming van de
hersenen. In de tussenliggende periode zijn er vaak nog geen klachten (afgezien van soms wat
hoofdpijn) zodat het lijkt alsof er niets aan de hand is.
Subarachnoidale bloedingen
Dit is hersenbloeding tussen de volgende 2 hersenvliezen het arachnoidea en het pia mater. De oorzaak
van deze bloeding is omdat er een vatafwijking is geweest in de vorm van een aneurysma. Door deze
vatafwijking is de een slagader geklapt in de hersenen. Het bloed heeft zich met de liquor van de
subarachnoidale ruimte vermengd. Bovendien heeft het gebarsten aneurysma ook in de richting van het
hersenweefsel gebloed en een intracerbraal hematoom veroorzaakt.
Intracerebrale hematomen.
Zo noemt men de bloedingen die onder de pia, dus in het hersenweefsel plaatsvinden. Ook deze kunnen
ontstaan door het barsten van een vaatafwijking, maar meestal zijn ze het gevolg van het barsten van
een hersenvat door een te hoge bloeddruk, door verzwakking van de vaatwand bij aderverkalking,
suikerziekte of ontstekingen van de bloedvaten. Andere oorzaken kunnen zijn stoornissen van de
bloedstolling of bloedziekten. Intracerebrale bloedingen dienen alleen geopereerd te worden als ze zich
gedragen als een ruimte-innemende aandoening, wat vaak niet het geval is.
4. De 3 aandoening in zijn voorgeschiedenis zijn risicofactoren voor hart- en vaatziekte.
5. Er zijn meerdere risicofactoren. Die vind je hieronder:
- Roken
- Alcohol
- Hypertensie
- Hypercholesterolemie (arteriosclerose)
- Specifieke hartaandoeningen (boezemfibrilleren)
- -Overgewicht
- te weinig bewegen
6. De pariëtale kwabben bevinden zich achter de frontale kwabben meer aan de achterkant van het hoofd.
De rechter partiële kwab regelt de functie van de ledematen, ruimtelijk inzicht en het cognitieve gedeelte
bijvoorbeeld rekenen en lezen, herkennen gezicht, spraak afasie.
Hypotheses:
- Er is mogelijk sprake van vermoeidheid op basis van het cognitieve probleem
- Er is mogelijk sprake van een ruimtelijke desoriëntatie op basis van het CVA rechter partieel
- Er is mogelijk een verminderde spiertonus op basis van het CVA rechter partieel
- Er is mogelijk een ADL beperking op basis van uitvalsverschijnselen
- Er is mogelijk een verhoogd val risico op basis van een verminderd ruimtelijk inzicht
Je neemt de anamnese af en komt te weten dat dhr. Timmer 61 jaar oud is. Hij is gehuwd. Zijn partner en hij
hebben 3 kinderen. Zijn partner heeft een rijbewijs. Ze wonen in een vrijstaande woning waar de slaapkamer,
badkamer en toilet boven zijn. Dhr. is filiaalhouder in een antiekwinkel. Dhr. kookt thuis en vervult wat
huishoudelijke taken. Hobby's: tuinieren, sporten (badminton), gitaar spelen.
Als je vraagt naar de huidige klachten van dhr. kom je het volgende te weten: de kracht is niet verminderd. Zowel
bovenste als onderste extremiteit is links en rechts gelijk in kracht. Grote probleem is de sensibiliteit. Zowel de
vitale (oppervlakkige) als gnostische sensibiliteit (diepe / propriocepsis) is verminderd. In het been meer dan in de
arm. Dhr. voelt niet als hij zijn voet op een ongelijke ondergrond heeft staan en verzwikt zo makkelijk zijn enkel.
Hij laat ook soms iets uit zijn hand vallen, of knijpt juist te hard.
afbeelding 1:
Opdracht:
Broca’s area spraakcentrum om te spreken:
De anamnese bevat informatie over kracht, sensibiliteit en de extremiteiten. Beredeneer m.b.v. onderstaande
Premotor cortex bewegingscentrum.
afbeeldingen:
Senso-moterische cortex .
- sensory
welke speech
arterie het
areabetreft
( wernicke’s erea) spraakcentrum.
- Visual
de locatie
cortex.in het brein
Afbeelding 2:
Anterior cerebral artery timmers
Middle cerebral artery
Dhr. Timmer was in zijn antiekwinkel toen hij plots niet lekker werd. Collega’s belden 112 en dhr. werd met de
ambulance naar het Catharina Ziekenhuis gebracht. De diagnose die gesteld werd was: bloedig CVA rechts
pariëtaal
(op
basis
van een
aneurysma). Voorgeschiedenis: DM2, hypertensie, hypercholesterolemie.
Vragen:
1. Ken je alle termen? Zo nee: zoek deze op.
2. Wat is het verschil tussen een bloedig en niet-bloedig CVA? Wat zijn andere termen die
hiervoor worden gebruikt?
3. Welk type CVA komt het meeste voor? Zijn er ook nog andere typen CVA?
4. Wat betekenen de aandoeningen in de voorgeschiedenis?
5. Wat zijn de risicofactoren voor het krijgen van een CVA?
6. Wat
Antwoorden opverwacht
bovenstejevragen:
op basis van de locatie van het CVA? Wat zijn je hypotheses?
1. Aneurysma = plaatselijke verwijding/uitstulping van een bloedvat
- DM2= suikerziekte type 2
- Hypertensie = een te hoge bloeddruk
- Hypercholesterolemie = is een stofwisselingsstoornis waarbij een te hoog gehalte cholesterol in het
bloed aanwezig is
2. Een andere naam voor een niet bloedig CVA is een ischemic stroke en voor een bloedig CVA is de
andere naam een hemorrhagic stroke. Bij een bloedig CVA is er sprake van een hersenbloeding. De
oorzaak van een hersenbloeding is vaak omdat er een te hoge druk op het bloedvat heeft gestaan en
het dan scheurt. De impact van hersenbloeding is groter dan bij een niet bloedig (infarct). Dit komt omdat
er bij een hersenbloeding een groot gebied van de hersen in een keer aangetast word. Bij een
herseninfarct sterft langzamer hand hersenweefsel af. De oorzaak van een herseninfarct komt door een
verstopping van een bloedvat door een embolus. Verder zijn de behandeling ook verschillend. De patiënt
krijgt bijvoorbeeld geen trombolyse wanneer er sprake is van een hersenbloeding omdat het dan alleen
maar erger gemaakt word.
3. Een herseninfarct is de meest voorkomende CVA. Je ziet namelijk dat er 85 % van alle CVA’s een
herseninfarct is en de overige 15% een hersenbloeding is. er zijn verschillende CVA”s. Hieronder zie je
er een aantal kort beschreven.
- Een chronische subdurale hematoom:
Dit is een bloeduitstorting tussen de volgende 2 hersenvliezen het dara mater en het arachnoidea.
De oorzaak van deze bloeduitstorting komt omdat er een klein scheurtje in de brugvene terecht is
gekomen. Een brugvene is een ader die het bloed van de hersenen dwars door de hersenvliezen naar
buiten afvoert en onderweg de ruimte tussen dura en het hersenoppervlak moet overbruggen. Je ziet dit
vaak bij oudere waarbij de hersen aan het verschrompelen zijn en jonge kinderen waarbij het brein nog
niet volgroeid is. Een lichtjes stootten van het hoofd kan al voldoende zijn om een scheurtje te creëren in
het Brugvene. Dit komt omdat deze ader dan een grote loze ruimte moet doorstaan waarbij de ader
gestrekt is en daarom ook kwetsbaarder. Vaak hebben patiënten in eerste instantie niks door vanwege
het langzame verloop van hen chronische subdurale hematoom. Het hematoom dat binnen het hoofd
plaats inneemt ten koste van de hersenen, geeft klachten van hoofdpijn en misselijkheid, soms met
braken. Gaat de aandoening verder, dan kan de patiënt verlammingen van een arm of een been gaan
vertonen, of hij kan spraakstoornissen krijgen waardoor hij niet meer kan zeggen wat hij eigenlijk wil
zeggen (afasie). Ook kan hij stuipen of toevallen krijgen met schokken van armen en benen. Verder
kunnen zijn geestelijke vermogens achteruit gaan (verwardheid, gedragsveranderingen) en kunnen er
problemen ontstaan met het ophouden van de urine (incontinentie) waardoor ten onrechte aan het
intreden van een dementie kan worden gedacht.
Het acute subdurale hematoom
Net als bij de bovenste hematoom is dit hematoom ook gelegen tussen dara mater en het arachnoidea.
In tegendeel met het bovenste hematoom heeft de patiënt er gelijk last van. Dit komt door een ernstig
hersenletsel. Bij dit hersenletsel is een groot deel van de hersen gekneusd is en een verscheuring van
het brugvene plaats heeft gevonden. Je ziet vaak dat de overlevingskans minder groot is dan bij een
chronische subdurale hematoom.
Het epidurale hematoom
, Dit is een bloeduitstorting buiten het dara mater, direct onder het schedelbot gelegen. De oorzaak is
vaak een klap tegen het hoofd waardoor er een breuk in de schedel terecht komt. Door deze breuk kan
er een kleine slagadertje kapot raken wat zorgt voor heftige gevolgen binnen een paar uur. Er ontstaat
eerst toenemende hoofdpijn, later sufheid en tenslotte bewusteloosheid door inklemming van de
hersenen. In de tussenliggende periode zijn er vaak nog geen klachten (afgezien van soms wat
hoofdpijn) zodat het lijkt alsof er niets aan de hand is.
Subarachnoidale bloedingen
Dit is hersenbloeding tussen de volgende 2 hersenvliezen het arachnoidea en het pia mater. De oorzaak
van deze bloeding is omdat er een vatafwijking is geweest in de vorm van een aneurysma. Door deze
vatafwijking is de een slagader geklapt in de hersenen. Het bloed heeft zich met de liquor van de
subarachnoidale ruimte vermengd. Bovendien heeft het gebarsten aneurysma ook in de richting van het
hersenweefsel gebloed en een intracerbraal hematoom veroorzaakt.
Intracerebrale hematomen.
Zo noemt men de bloedingen die onder de pia, dus in het hersenweefsel plaatsvinden. Ook deze kunnen
ontstaan door het barsten van een vaatafwijking, maar meestal zijn ze het gevolg van het barsten van
een hersenvat door een te hoge bloeddruk, door verzwakking van de vaatwand bij aderverkalking,
suikerziekte of ontstekingen van de bloedvaten. Andere oorzaken kunnen zijn stoornissen van de
bloedstolling of bloedziekten. Intracerebrale bloedingen dienen alleen geopereerd te worden als ze zich
gedragen als een ruimte-innemende aandoening, wat vaak niet het geval is.
4. De 3 aandoening in zijn voorgeschiedenis zijn risicofactoren voor hart- en vaatziekte.
5. Er zijn meerdere risicofactoren. Die vind je hieronder:
- Roken
- Alcohol
- Hypertensie
- Hypercholesterolemie (arteriosclerose)
- Specifieke hartaandoeningen (boezemfibrilleren)
- -Overgewicht
- te weinig bewegen
6. De pariëtale kwabben bevinden zich achter de frontale kwabben meer aan de achterkant van het hoofd.
De rechter partiële kwab regelt de functie van de ledematen, ruimtelijk inzicht en het cognitieve gedeelte
bijvoorbeeld rekenen en lezen, herkennen gezicht, spraak afasie.
Hypotheses:
- Er is mogelijk sprake van vermoeidheid op basis van het cognitieve probleem
- Er is mogelijk sprake van een ruimtelijke desoriëntatie op basis van het CVA rechter partieel
- Er is mogelijk een verminderde spiertonus op basis van het CVA rechter partieel
- Er is mogelijk een ADL beperking op basis van uitvalsverschijnselen
- Er is mogelijk een verhoogd val risico op basis van een verminderd ruimtelijk inzicht
Je neemt de anamnese af en komt te weten dat dhr. Timmer 61 jaar oud is. Hij is gehuwd. Zijn partner en hij
hebben 3 kinderen. Zijn partner heeft een rijbewijs. Ze wonen in een vrijstaande woning waar de slaapkamer,
badkamer en toilet boven zijn. Dhr. is filiaalhouder in een antiekwinkel. Dhr. kookt thuis en vervult wat
huishoudelijke taken. Hobby's: tuinieren, sporten (badminton), gitaar spelen.
Als je vraagt naar de huidige klachten van dhr. kom je het volgende te weten: de kracht is niet verminderd. Zowel
bovenste als onderste extremiteit is links en rechts gelijk in kracht. Grote probleem is de sensibiliteit. Zowel de
vitale (oppervlakkige) als gnostische sensibiliteit (diepe / propriocepsis) is verminderd. In het been meer dan in de
arm. Dhr. voelt niet als hij zijn voet op een ongelijke ondergrond heeft staan en verzwikt zo makkelijk zijn enkel.
Hij laat ook soms iets uit zijn hand vallen, of knijpt juist te hard.
afbeelding 1:
Opdracht:
Broca’s area spraakcentrum om te spreken:
De anamnese bevat informatie over kracht, sensibiliteit en de extremiteiten. Beredeneer m.b.v. onderstaande
Premotor cortex bewegingscentrum.
afbeeldingen:
Senso-moterische cortex .
- sensory
welke speech
arterie het
areabetreft
( wernicke’s erea) spraakcentrum.
- Visual
de locatie
cortex.in het brein
Afbeelding 2:
Anterior cerebral artery timmers
Middle cerebral artery
