Minor Wervelkolom
PERIODE 2
Domenica Krens
AVANS HOGESCHOOL | FYSIOTHERAPIE| KWARTAAL 2 JAAR 4
,Samenvatting Minor Wervelkolom Periode 2 Domenica Krens
ANATOMIE CERVICALE WERVELKOLOM
Het actief bewegingsonderzoek is belangrijk voor ROM,
Flexie CWK: 40-50 graden, waarvan 15-20 graden hoog cervciaal
Extensie CWK: 80-90 graden
Rotatie CWK: 70-90 graden à 50% hoog cervicaal, 50% mid en laag cervicaal. Als iemand dus in de
eerste 40 graden rotatie klachten heeft à hCWK, na de eerste 40 graden à mid of laag CWK.
Lateroflexie CWK: 35-45 graden
Het eindgevoel van bewegingen in de mid cervicale wervelkolom zijn stug verend.
De factor die de meeste invloed heeft op ROM is de leeftijd en dan met name in de lateroflexie en
rotatie. Vrouwen zijn over het algemeen iets soepeler dan mannen. Vrouwen hebben wel een
grotere kans op een motor control impairment. Om de bewegingsuitslag te beoordelen kijk je naar
de lijn van de kin. Je kijkt tijdens het uitvoeren van de bewegingen ook naar het bewegingsverloop.
De meest voorkomende klacht die je krijgt bij flexie is hoofdpijn. Dit komt doordat je tijdens flexie de
fascia en peesplaten op spanning komt doordat je de spieren op spanning zet die voor
spierspanningshoofdpijn zorgen.
Tijdens extensie hoor je mensen wel eens klagen over duizeligheid. Als mensen heel veel
spierspanning hebben kan het ook rek aan de voorkant van de kin zijn dan is het de m.
sternocleidomastoideus die op spanning komt. Hier heb je ook rektesten voor maar die zijn bijna
nooit positief.
Tijdens lateroflexie heterolaterale rek op de m. trapezius. Als iemand aan dezelfde kant pijn heeft
tijdens het uitvoeren van de beweging dan is het voornamelijk artrogeen.
Tijdens rotatie kan je twee klachten hebben. Heterolateraal aan de rotatie = myogeen, homolateraal
aan de rotatie = arthrogeen.
Indeling van de cervicale wervelkolom:
Hoog cervicale wervelkolom: C0 – C2
Mid cervicale wervelkolom: C3 – C7
Laag cervicale wervelkolom: C7 – Th1
Hoog cervicale wervelkolom:
De hoog cervicale wervelkolom bestaat uit:
- C0: occiput = schedelbasis
- C1: atlas. Een ringvormige structuur, waarbij een wig ontstaat door de buitenrand hoger is
dan de binnenrand. Het bevat geen corpus (lichaam) en geen processus spinosi (uitsteeksel
aan de achterkant van de overige wervels). Er worden als het ware twee bogen met elkaar
verbonden door de massa lateralis. C1 heeft 2 processus transversi en een foramen
transversaria waar de arteria vertebralis doorheen loopt.
- C2: dens axis/draaier. Bestaat uit een corpus (lichaam), arcus (boog), processi spinosi en 2
processi transversi. De wervel heeft ook een naar craniaal uitstekende dens axis. De dens
beschikt over een eigen groeicentrum en het duurt daardoor een aantal jaar voordat de dens
is vastgegroeid aan de axis. De gewrichtsvlakken van C2 lijken aan de bovenkant op
schouders waar C1 op leunt. De atlas draait om de dens heen (C1 draait om C2). Aan de
onderkant zijn de gewrichtsvlakken hetzelfde als die van de andere cervicale wervels. Het
inferiore gewrichtsvlak articuleert met het superiore gewrichtsvlak.
Pagina 1 van 82
,Samenvatting Minor Wervelkolom Periode 2 Domenica Krens
Gewrichten van de atlas:
- Atlanto – occipitale gewricht: dit is het superiore gewricht. Hiervan zitten er 2 tussen C0 en
C1. De atlas heeft langgerekte concave (hol) gewrichtsvlakken die naar ventraal convergeren.
Het occiput heeft convexe (bol) gewrichtsvlakken. Deze verbindingen worden vooral gebruikt
voor de rotatie en anteflexie. Er kan een lichte rotatie worden gemaakt, maar daar is altijd
een heteroniemen lateroflexie van het hoofd aan gekoppeld.
- Atlanto – axiale gewricht: dit is het inferiore gewricht, ligt tussen C1 en C2. De ‘schouders’
van de dens axis zijn van voren naar achteren officieel concaaf, maar door de dikke laag
hyalien kraakbeen die erop ligt worden ze convex. De atlas is ook convex en daardoor
ontstaat er een biconvexe verbinding met veel beweeglijkheid. Het atlanto-axiale gewricht is
opgebouwd uit 3 gewrichten:
o 2 laterale gewrichtvlakken: tussen massa lateralis en de ‘schouders’ links en rechts.
o Voorste boog en de dens: gewricht wordt gevormd door het ligamentum
transversum atlantis. Dit ligament loopt langs de achterkant van de dens en heeft 2
aanhechtingen op de atlas. Het ligament is onderdeel van het ligamentum
cruciforme en fixeert de dens met de atlas en zorgt daarmee voor stabiliteit en
maakt rotatie mogelijk (ongeveer 40° rotatie links en rechts). De achterkant van de
voorste atlasboog articuleert met de voorkant van de dens axis.
Het gewricht is raak aan meniscoidale plooien, wanneer deze klem komen te zitten is dit pijngevoelig
en beperkt het de ROM. Er is anteflexie, retroflexie en rotatie in dit gewricht mogelijk. Bij rotatie
glijden aan de voor en achterkant een ‘wiel’ van de wervel af. Dit zorgt voor het in elkaar zakken van
de wervels. Dit gewricht is alleen betrokken bij degeneratie als het om reumatische aandoeningen
gaat.
Atlanto – occipitale gewricht: atlas = concaaf, occiput = convex
Atlanto – axiale gewricht: atlas = convex, dens axis = convex
Hoog cervicale ligamenten (buiten naar binnen): houden de hoog cervicale wervelkolom bij elkaar
- Ligamentum nuchae: dikke bundel aan de achterzijde (oppervlakkig en diep deel). Het diepe
deel verbindt de schedel met de processus spinosi van C2 en vervolgens met alle wervels.
Het oppervlakkig deel begint vanaf de schedel (C0) tot aan C7. Tijdens anteflexie zorgt dit
ligament voor een hoog cervicaal tegengestelde beweging
- Ligamentum longitudinale posterius: loopt van discus naar discus tot in de lendenwervels,
wordt steeds smaller. Begint op C2-C3 want daarboven zit geen discus.
Pagina 2 van 82
, Samenvatting Minor Wervelkolom Periode 2 Domenica Krens
- Membrane tectoria: de craniale voortzetting van het ligamentum longitudinale posterius.
Loopt dus vanaf C2-C3 tot aan het occiput.
- Ligamentum cruciforme atlantis: is het horizontale deel van het ligamentum trnasversum
atlantis. Dit is een kruisvormig ligament, bestaat uit 3 delen: het superiore longitudinale deel
van het ligamentum cruciforme, het ligamentum transversum atlantis en het inferiore
longtidunale deel van het ligamentum cruciforme. Het superiore deel is het meest ventraal
gelegen. Als het hoofd beweegt ten opzichte van de atlas komt dit ligament op spanning wat
C2 beïnvloed.
- Ligamenta alaria: loopt vanaf de achterkant van de dens naar lateraal, craniaal en ventraal.
Ze verbinden de linker en rechter binnerand van de dens axis met het foramen magnum. Als
het links ligament strakgetrokken wordt, dan draait de axis rechtsom en andersom. Het
ligament heeft dus invloed op de rotatie en lateroflexie van de hoog cervicale wervelkolom.
Het ligament ligt tussen C0 en C2, de atlas C1 wordt overgeslagen. Als het hoofd beweegt ten
opzichte van de atlas komt dit ligament op spanning wat C2 beïnvloed. Er is lateroflexie nodig
om spanning van het lgament af te halen.
- Ligamentum apicis dentis: is dieper gelegen tussen C0 en C2. Als het hoofd gaat bewegen ten
opzichte van de atlas komt er spanning op het ligament en dat beïnvloed C2.
Het ligamentum alare kan alleen
kapot door een trauma of bijzondere
ziekteprocessen zoals reuma. Reuma
zorgt voor het verweken van
ligamenten wat gevolgen heeft voor
de hoog-cervicale stabiliteit. Het
syndroom van Down zorgt ook voor
een verminderde ontwikkeling van
ligamenten.
Ziekte van Griesel: bacteriële infectie
van de keel waardoor de hoog
cervicale ligamenten geïnfecteerd
raken, wat een hoog – cervicale
instabiliteit ontstaat. Komt
voornamelijk voor bij jongeren. Als zij
dus keelpijn en nekpijn hebben, Rode
vlag!!
Pagina 3 van 82
PERIODE 2
Domenica Krens
AVANS HOGESCHOOL | FYSIOTHERAPIE| KWARTAAL 2 JAAR 4
,Samenvatting Minor Wervelkolom Periode 2 Domenica Krens
ANATOMIE CERVICALE WERVELKOLOM
Het actief bewegingsonderzoek is belangrijk voor ROM,
Flexie CWK: 40-50 graden, waarvan 15-20 graden hoog cervciaal
Extensie CWK: 80-90 graden
Rotatie CWK: 70-90 graden à 50% hoog cervicaal, 50% mid en laag cervicaal. Als iemand dus in de
eerste 40 graden rotatie klachten heeft à hCWK, na de eerste 40 graden à mid of laag CWK.
Lateroflexie CWK: 35-45 graden
Het eindgevoel van bewegingen in de mid cervicale wervelkolom zijn stug verend.
De factor die de meeste invloed heeft op ROM is de leeftijd en dan met name in de lateroflexie en
rotatie. Vrouwen zijn over het algemeen iets soepeler dan mannen. Vrouwen hebben wel een
grotere kans op een motor control impairment. Om de bewegingsuitslag te beoordelen kijk je naar
de lijn van de kin. Je kijkt tijdens het uitvoeren van de bewegingen ook naar het bewegingsverloop.
De meest voorkomende klacht die je krijgt bij flexie is hoofdpijn. Dit komt doordat je tijdens flexie de
fascia en peesplaten op spanning komt doordat je de spieren op spanning zet die voor
spierspanningshoofdpijn zorgen.
Tijdens extensie hoor je mensen wel eens klagen over duizeligheid. Als mensen heel veel
spierspanning hebben kan het ook rek aan de voorkant van de kin zijn dan is het de m.
sternocleidomastoideus die op spanning komt. Hier heb je ook rektesten voor maar die zijn bijna
nooit positief.
Tijdens lateroflexie heterolaterale rek op de m. trapezius. Als iemand aan dezelfde kant pijn heeft
tijdens het uitvoeren van de beweging dan is het voornamelijk artrogeen.
Tijdens rotatie kan je twee klachten hebben. Heterolateraal aan de rotatie = myogeen, homolateraal
aan de rotatie = arthrogeen.
Indeling van de cervicale wervelkolom:
Hoog cervicale wervelkolom: C0 – C2
Mid cervicale wervelkolom: C3 – C7
Laag cervicale wervelkolom: C7 – Th1
Hoog cervicale wervelkolom:
De hoog cervicale wervelkolom bestaat uit:
- C0: occiput = schedelbasis
- C1: atlas. Een ringvormige structuur, waarbij een wig ontstaat door de buitenrand hoger is
dan de binnenrand. Het bevat geen corpus (lichaam) en geen processus spinosi (uitsteeksel
aan de achterkant van de overige wervels). Er worden als het ware twee bogen met elkaar
verbonden door de massa lateralis. C1 heeft 2 processus transversi en een foramen
transversaria waar de arteria vertebralis doorheen loopt.
- C2: dens axis/draaier. Bestaat uit een corpus (lichaam), arcus (boog), processi spinosi en 2
processi transversi. De wervel heeft ook een naar craniaal uitstekende dens axis. De dens
beschikt over een eigen groeicentrum en het duurt daardoor een aantal jaar voordat de dens
is vastgegroeid aan de axis. De gewrichtsvlakken van C2 lijken aan de bovenkant op
schouders waar C1 op leunt. De atlas draait om de dens heen (C1 draait om C2). Aan de
onderkant zijn de gewrichtsvlakken hetzelfde als die van de andere cervicale wervels. Het
inferiore gewrichtsvlak articuleert met het superiore gewrichtsvlak.
Pagina 1 van 82
,Samenvatting Minor Wervelkolom Periode 2 Domenica Krens
Gewrichten van de atlas:
- Atlanto – occipitale gewricht: dit is het superiore gewricht. Hiervan zitten er 2 tussen C0 en
C1. De atlas heeft langgerekte concave (hol) gewrichtsvlakken die naar ventraal convergeren.
Het occiput heeft convexe (bol) gewrichtsvlakken. Deze verbindingen worden vooral gebruikt
voor de rotatie en anteflexie. Er kan een lichte rotatie worden gemaakt, maar daar is altijd
een heteroniemen lateroflexie van het hoofd aan gekoppeld.
- Atlanto – axiale gewricht: dit is het inferiore gewricht, ligt tussen C1 en C2. De ‘schouders’
van de dens axis zijn van voren naar achteren officieel concaaf, maar door de dikke laag
hyalien kraakbeen die erop ligt worden ze convex. De atlas is ook convex en daardoor
ontstaat er een biconvexe verbinding met veel beweeglijkheid. Het atlanto-axiale gewricht is
opgebouwd uit 3 gewrichten:
o 2 laterale gewrichtvlakken: tussen massa lateralis en de ‘schouders’ links en rechts.
o Voorste boog en de dens: gewricht wordt gevormd door het ligamentum
transversum atlantis. Dit ligament loopt langs de achterkant van de dens en heeft 2
aanhechtingen op de atlas. Het ligament is onderdeel van het ligamentum
cruciforme en fixeert de dens met de atlas en zorgt daarmee voor stabiliteit en
maakt rotatie mogelijk (ongeveer 40° rotatie links en rechts). De achterkant van de
voorste atlasboog articuleert met de voorkant van de dens axis.
Het gewricht is raak aan meniscoidale plooien, wanneer deze klem komen te zitten is dit pijngevoelig
en beperkt het de ROM. Er is anteflexie, retroflexie en rotatie in dit gewricht mogelijk. Bij rotatie
glijden aan de voor en achterkant een ‘wiel’ van de wervel af. Dit zorgt voor het in elkaar zakken van
de wervels. Dit gewricht is alleen betrokken bij degeneratie als het om reumatische aandoeningen
gaat.
Atlanto – occipitale gewricht: atlas = concaaf, occiput = convex
Atlanto – axiale gewricht: atlas = convex, dens axis = convex
Hoog cervicale ligamenten (buiten naar binnen): houden de hoog cervicale wervelkolom bij elkaar
- Ligamentum nuchae: dikke bundel aan de achterzijde (oppervlakkig en diep deel). Het diepe
deel verbindt de schedel met de processus spinosi van C2 en vervolgens met alle wervels.
Het oppervlakkig deel begint vanaf de schedel (C0) tot aan C7. Tijdens anteflexie zorgt dit
ligament voor een hoog cervicaal tegengestelde beweging
- Ligamentum longitudinale posterius: loopt van discus naar discus tot in de lendenwervels,
wordt steeds smaller. Begint op C2-C3 want daarboven zit geen discus.
Pagina 2 van 82
, Samenvatting Minor Wervelkolom Periode 2 Domenica Krens
- Membrane tectoria: de craniale voortzetting van het ligamentum longitudinale posterius.
Loopt dus vanaf C2-C3 tot aan het occiput.
- Ligamentum cruciforme atlantis: is het horizontale deel van het ligamentum trnasversum
atlantis. Dit is een kruisvormig ligament, bestaat uit 3 delen: het superiore longitudinale deel
van het ligamentum cruciforme, het ligamentum transversum atlantis en het inferiore
longtidunale deel van het ligamentum cruciforme. Het superiore deel is het meest ventraal
gelegen. Als het hoofd beweegt ten opzichte van de atlas komt dit ligament op spanning wat
C2 beïnvloed.
- Ligamenta alaria: loopt vanaf de achterkant van de dens naar lateraal, craniaal en ventraal.
Ze verbinden de linker en rechter binnerand van de dens axis met het foramen magnum. Als
het links ligament strakgetrokken wordt, dan draait de axis rechtsom en andersom. Het
ligament heeft dus invloed op de rotatie en lateroflexie van de hoog cervicale wervelkolom.
Het ligament ligt tussen C0 en C2, de atlas C1 wordt overgeslagen. Als het hoofd beweegt ten
opzichte van de atlas komt dit ligament op spanning wat C2 beïnvloed. Er is lateroflexie nodig
om spanning van het lgament af te halen.
- Ligamentum apicis dentis: is dieper gelegen tussen C0 en C2. Als het hoofd gaat bewegen ten
opzichte van de atlas komt er spanning op het ligament en dat beïnvloed C2.
Het ligamentum alare kan alleen
kapot door een trauma of bijzondere
ziekteprocessen zoals reuma. Reuma
zorgt voor het verweken van
ligamenten wat gevolgen heeft voor
de hoog-cervicale stabiliteit. Het
syndroom van Down zorgt ook voor
een verminderde ontwikkeling van
ligamenten.
Ziekte van Griesel: bacteriële infectie
van de keel waardoor de hoog
cervicale ligamenten geïnfecteerd
raken, wat een hoog – cervicale
instabiliteit ontstaat. Komt
voornamelijk voor bij jongeren. Als zij
dus keelpijn en nekpijn hebben, Rode
vlag!!
Pagina 3 van 82
