Tentamen inleiding Romeinsrecht – 30 mei 2024
Week 1: aard van de persoonlijke rechten
Zakelijk recht: procederen over een ding (je volgt de zaak zaaksgevolg)
Persoonlijk recht: procederen tegen een persoon (werkt alleen tussen de personen die
aan elkaar vastzitten)
Alleen de persoon die bij de verbintenis is betrokken is partij en kan dus aansprakelijk
worden gesteld.
Een nieuwe eigenaar mag een huurder uit zijn huis zetten
Absoluut recht: kan je tegen de partij en derden inroepen
- Handhaven tegen een opvolger onder bijzondere titel = overgang van één recht
uit het vermogen
o Voorbeeld: overdracht van eigendomsrecht nieuwe eigenaar is dan
opvolger onder bijzondere titel.
o Niet bij: recht op vruchtgebruik, gebruik of bewoning
- Absoluut recht heeft betrekking tot een zaak, niet tot de persoon. Als de
eigenaar van iets veranderd, hou je je recht op die zaak (bijv. Erfdienstbaarheid)
een zakelijke actie als rechtsvordering heeft betrekking tot een zaak
(zaaksgevolg).
- Om een afspraak van persoonlijk recht naar een absoluut recht te veranderen
moet je een notariële akte inschrijven in het openbare registers.
- Als je een absoluut recht hebt, ben je een separist bij faillissement.
Persoonlijk/relatief recht: alleen tegenover de verdragspartij kan inroepen.
Handhaving ervan is niet in te roepen tegen een derde
(vorderingsrecht/geldleningsovereenkomst). Er was een gesloten stelsel van relatief
recht.
- Persoonlijke rechten kunnen niet onder bijzondere titel worden overgedragen
= overgang van een heel vermogen, alle
rechten en plichten.
Vooral bij overlijden, de erfgenaam is de
opvolger van algemene titel. Ook bij een
fusie van bedrijven, en nieuwe
regeringsleider.
Je mag de huurder niet uit het gebouw
zetten als erfpachthouder. Want onder
algemene titel van A, dus P handelt nog
Crediteur: schuldeiser steeds in de naam van A.
Debiteur: schuldenaar
, Bij romeins recht gaat goede trouw niet
op. Er is alleen bevrijdend betaald als er
aan de crediteur is betaald.
Hoogstpersoonlijke verbintenis:
prestatie die zo bijzonder is dat die
maar door een persoon kan worden
uitgevoerd
Alternatieve verbintenis: je mag kiezen tussen twee betalingen in de verbintenis, dit is
nader te bepalen. Er mag een termijn worden gesteld. Voldaan door overmacht is ook
voldaan.
Facultatieve verbintenis: wanneer je hebt afgesproken om betaling A te doen, maar je
komt na door betaling B te doen. De debiteur kan hier een alternatieve betaling doen.
Als door overmacht optie A onmogelijk wordt, kan de schuldeiser niet optie B
vorderen.
Hoofdelijkheid
- Actieve en passieve hoofdelijkheid
- Betaling door de één bevrijdt ook de ander
- Hoofdelijkheid: partijen zijn beide voor het
geheel aansprakelijk (geldt voor debiteuren
en crediteuren).
- Geld is deelbaar, en kan verdeeld worden
over schuldenaren. Stel het gaat hier over
een dier, zijn alle 3 de partijen
aansprakelijk voor het geheel oplossing:
stel het paard wordt dan van een van de
kinderen gevordert, moet het kind aan de
ander toestemming vragen om het paard te
leveren.
- Bij een ondeelbaar goed is er toestemming
van beide partijen nodig voor levering.
Bij twee schuldeisers krijgt degene die de zaak
als eerst opeist en geleverd krijgt eigendom.
Daarna moet hij aan de andere schudleiser een
deel van de waarde vergoeden.
Werkgroep:
Object van een verbintenis: de prestatie die geleverd moet worden, kan alles zijn
(betaling, dienst, product).
Subject van een verbintenis: de partijen van de verbintenis, wie moeten de
verbintenis uitvoeren.
Betalen = nakomen.
Bevrijdende betaling: als je je plicht volledig hebt voldaan, is het niet volledig heb je
niet bevrijdend betaald.
- Iedereen kan voor iedereen bevrijdend betalen, uitzonderingen:
o Bij een hoogstpersoonlijke verbintenis (bijv. Voetballer, beeldhouwer)
- Debiteur moet in beginsel aan eigen crediteur betalen, uitzonderingen:
o Bekrachtiging
o In opdracht
, - Zonder toestemming van de schuldenaar kan de schuldeiser nooit zomaar
veranderen.
- De schuldenaar kan wel veranderen onder algemene titel (erfgenaam)
Natuurlijke verbintenis
Bij niet-nakoming kan de schuldeiser een geding aanspannen tegen de schuldenaar.
Behalve bij de natuurlijke verbintenis, er is schuld maar geen aansprakelijkheid.
Voorbeeld: verbintenis waarvan de actie door bevrijdende verjaring teniet is gegaan.
Bij meerdere erfgenamen wordt het vermogen naar evenredigheid verdeeld. Een
onderlinge verbintenis tot verdeling geldt niet richting derden.
Week 1: aard van de persoonlijke rechten
Zakelijk recht: procederen over een ding (je volgt de zaak zaaksgevolg)
Persoonlijk recht: procederen tegen een persoon (werkt alleen tussen de personen die
aan elkaar vastzitten)
Alleen de persoon die bij de verbintenis is betrokken is partij en kan dus aansprakelijk
worden gesteld.
Een nieuwe eigenaar mag een huurder uit zijn huis zetten
Absoluut recht: kan je tegen de partij en derden inroepen
- Handhaven tegen een opvolger onder bijzondere titel = overgang van één recht
uit het vermogen
o Voorbeeld: overdracht van eigendomsrecht nieuwe eigenaar is dan
opvolger onder bijzondere titel.
o Niet bij: recht op vruchtgebruik, gebruik of bewoning
- Absoluut recht heeft betrekking tot een zaak, niet tot de persoon. Als de
eigenaar van iets veranderd, hou je je recht op die zaak (bijv. Erfdienstbaarheid)
een zakelijke actie als rechtsvordering heeft betrekking tot een zaak
(zaaksgevolg).
- Om een afspraak van persoonlijk recht naar een absoluut recht te veranderen
moet je een notariële akte inschrijven in het openbare registers.
- Als je een absoluut recht hebt, ben je een separist bij faillissement.
Persoonlijk/relatief recht: alleen tegenover de verdragspartij kan inroepen.
Handhaving ervan is niet in te roepen tegen een derde
(vorderingsrecht/geldleningsovereenkomst). Er was een gesloten stelsel van relatief
recht.
- Persoonlijke rechten kunnen niet onder bijzondere titel worden overgedragen
= overgang van een heel vermogen, alle
rechten en plichten.
Vooral bij overlijden, de erfgenaam is de
opvolger van algemene titel. Ook bij een
fusie van bedrijven, en nieuwe
regeringsleider.
Je mag de huurder niet uit het gebouw
zetten als erfpachthouder. Want onder
algemene titel van A, dus P handelt nog
Crediteur: schuldeiser steeds in de naam van A.
Debiteur: schuldenaar
, Bij romeins recht gaat goede trouw niet
op. Er is alleen bevrijdend betaald als er
aan de crediteur is betaald.
Hoogstpersoonlijke verbintenis:
prestatie die zo bijzonder is dat die
maar door een persoon kan worden
uitgevoerd
Alternatieve verbintenis: je mag kiezen tussen twee betalingen in de verbintenis, dit is
nader te bepalen. Er mag een termijn worden gesteld. Voldaan door overmacht is ook
voldaan.
Facultatieve verbintenis: wanneer je hebt afgesproken om betaling A te doen, maar je
komt na door betaling B te doen. De debiteur kan hier een alternatieve betaling doen.
Als door overmacht optie A onmogelijk wordt, kan de schuldeiser niet optie B
vorderen.
Hoofdelijkheid
- Actieve en passieve hoofdelijkheid
- Betaling door de één bevrijdt ook de ander
- Hoofdelijkheid: partijen zijn beide voor het
geheel aansprakelijk (geldt voor debiteuren
en crediteuren).
- Geld is deelbaar, en kan verdeeld worden
over schuldenaren. Stel het gaat hier over
een dier, zijn alle 3 de partijen
aansprakelijk voor het geheel oplossing:
stel het paard wordt dan van een van de
kinderen gevordert, moet het kind aan de
ander toestemming vragen om het paard te
leveren.
- Bij een ondeelbaar goed is er toestemming
van beide partijen nodig voor levering.
Bij twee schuldeisers krijgt degene die de zaak
als eerst opeist en geleverd krijgt eigendom.
Daarna moet hij aan de andere schudleiser een
deel van de waarde vergoeden.
Werkgroep:
Object van een verbintenis: de prestatie die geleverd moet worden, kan alles zijn
(betaling, dienst, product).
Subject van een verbintenis: de partijen van de verbintenis, wie moeten de
verbintenis uitvoeren.
Betalen = nakomen.
Bevrijdende betaling: als je je plicht volledig hebt voldaan, is het niet volledig heb je
niet bevrijdend betaald.
- Iedereen kan voor iedereen bevrijdend betalen, uitzonderingen:
o Bij een hoogstpersoonlijke verbintenis (bijv. Voetballer, beeldhouwer)
- Debiteur moet in beginsel aan eigen crediteur betalen, uitzonderingen:
o Bekrachtiging
o In opdracht
, - Zonder toestemming van de schuldenaar kan de schuldeiser nooit zomaar
veranderen.
- De schuldenaar kan wel veranderen onder algemene titel (erfgenaam)
Natuurlijke verbintenis
Bij niet-nakoming kan de schuldeiser een geding aanspannen tegen de schuldenaar.
Behalve bij de natuurlijke verbintenis, er is schuld maar geen aansprakelijkheid.
Voorbeeld: verbintenis waarvan de actie door bevrijdende verjaring teniet is gegaan.
Bij meerdere erfgenamen wordt het vermogen naar evenredigheid verdeeld. Een
onderlinge verbintenis tot verdeling geldt niet richting derden.
