samenvatting leerstof periode 2 minor verslavingskunde

Samenvatting leerstof periode 2
Minor Verslavingskunde




1

,Algemene theoretische achtergronden van de gokverslaving, internetverslaving, seksverslaving en
de eetverslaving  dit zijn allemaal gedragsverslavingen
 Gedrag dat een kick geeft heeft de neiging zich te settelen en tot een verslaving uit te
groeien. Het rationele deel van de cortex functioneert niet meer genoeg om het verlangen te
beheersen, vooral bij genetische aanleg.
- Het niet kunnen stoppen met een bepaald gedrag dat op korte termijn belonend is,
terwijl je je bewust bent van de zware negatieve gevolgen ervan.

Gedragverslaving
 Het gevoel dat gedragsverslaafde mensen krijgen wanneer ze een bepaalde handeling
uitvoeren is vergelijkbaar met het gevoel dat inname van drugs veroorzaakt.
 Bij een gedragsverslaving wordt het fijne gevoel veroorzaakt door de handeling,
verwachting en de opwinding die daarbij ontstaan.
 Door het uitvoeren van de handeling komt dopamine vrij in de hersenen, het
beloningscentrum wordt dan indirect gestimuleerd. Bij inname van drugs wordt het
beloningscentrum direct gestimuleerd doordat de verslavende stoffen doordringen in de
hersenen.
 Mensen die gedragsverslaafd zijn hebben een vergelijkbare drang tot herhaling, verlies van
controle en tolerantie als een drugsverslaafde.

Bij een gedragsverslaafde ontstaat de handeling meestal op deze manier:
Gedragsverslaafde  wil graag afleiding  verrichting van de handeling  vrijkomen van dopamine
in de hersenen  het fijne gevoel wat door de handeling ontstaat is verslavend.
 Het is dus vergelijkbaar met een drugsverslaving


Moderne gedragsverslavingen
 Iemand raakt verslaafd aan een modern verschijnsel. Voorbeelden: webcamseks, vreetbuien,
postorderaankopen.
 Hierbij zit de schade vooral in de psychische gezondheid en het sociaal lijden. Bij een
seksverslaving kan bijvoorbeeld wel lichamelijke schade optreden (SOA, HIV)
 Bij eetstoornissen zoals anorexia kan de lichamelijke schade bestaan uit overlijden .
 Bij iemand die lijdt aan vreetbuien en gewichtstoename kan een tekort ontstaan aan de
elektrolyten: natrium, kalium en chloriden.

Criteria DSM 5 gokverslaving en andere gedragsverslavingen ( op de plaats waar gokken staat kan
iedere andere gedragverslaving ingevuld worden)
 Met steeds grotere hoeveelheden moeten gokken om de gewenste opwinding te bereiken.
 Geïrriteerd of onrustig zijn bij minderen of stoppen met gokken.
 Mislukte pogingen om te minderen of te stoppen of controle te krijgen over het gokken.
 Geobsedeerd zijn door gokken (veel denken aan het bepaalde gedrag en ervaringen
daarmee, bedenken wanneer je het gedrag weer gaat vertonen)
 Vaak gokken bij onlustgevoelens (schrik, angst, depressieve gevoelens)
 Opnieuw gaan gokken om verloren geld terug te winnen.
 Liegen over het aantal uren dat je gokt , of de hoeveelheid geld die je met gokken verspeeld
hebt.
 Door gokken op het spel zetten van of verliezen van je relaties, werk of loopbaan.
 Vertrouwen op anderen voor geld of voor het verlichten van schulden die door gokken zijn
ontstaan.


Welke factoren hebben invloed op gedrag?

2

,  Laag zelfbeeld
 Ontbreken van regels
 Weinig aandacht en controle problematisch gedrag
 Startleeftijd
 Geslacht

Problematisch gedrag kan ontstaan door:
 Zit in de persoon of de persoonlijkheid
 Coping  manier waarop iemand met zijn problemen en stress omgaat.
 Psychische en psychiatrische problemen
 Uitstelgedrag (procrastinatie)
 Impulsgedrag
 Bij autisme  pesten, faalangst en depressie
 Stress


Model van Zinberg




De term verslaving verwijst naar medicalisering  aan het gedrag ligt een stoornis ten grondslag.
 Iemand is verslaafd als hij ervaart iets niet uit vrije wil te doen, zich gedwongen voelt en
handelt tegen beter weten in. (hij/zij verliest de controle over het eigen handelen)

Neurobiologische verklaring
Van seks – eet en koopverslavingen
 Deze verslaving heeft als overeenkomst dat de handelingen de huishouding van de
neurotransmitters beïnvloeden.

 Neurotransmitters  stoffen die de doorgifte van prikkels in de hersenen beïnvloeden, net
als drugs kunnen seks, eten en shoppen zorgen voor een dopaminepiek. De emotionele
hersenen worden geactiveerd en het beloningscentrum in de hersenen trakteert op
kortstondig genot (Nucleus Acumbens)
 Het rationele deel van de cortex zal proberen het verlangen om bijvoorbeeld iets te kopen ,
proberen te beheersen. Bij mensen die verslaafd zijn of vatbaar zijn voor verslavingen
functioneert de cortex minder goed. De impuls wordt niet weerstaan, het gedrag is als het
ware automatisch geworden.
 Automatisering van het gedrag  dit is de spelbreker en zorgt voor een omslag in het
gevoel. De lust die je eerst ergens voor had slaat om in leegte. Het gedrag wordt een routine
zonder dat er nog vreugde aan beleefd wordt.
 Automatisering zorgt voor  deze zorgt ervoor dat de frontaal kwab geen rol meer speelt
en dat het gedrag dus ook niet meer gestuurd kan worden.

Kern van de moderne verslaving  het gaat om ingesleten gedrag. Het is een routine die niet
gemakkelijk te doorbreken valt en waaraan weinig vreugde wordt beleefd. De NEO cortex staat
hierbij buiten spel (deze stuurt handelingen aan).
Richtlijnen voor het signaleren van een gedragsverslaving
 Duidelijke uitgangspunten rond het signaleren en begeleiden

3

,  Open houding  willen en durven zien
 Algemene en specifieke kennis over gedragsverslavingen
 Toetsen bij collega’s over dit onderwerp.



Algemene signalen van een gedragsverslaving (gamen)
 Verandering in gedrag
 Verandering in geestelijke gesteldheid
 Lichamelijke signalen (vermagering, gewichtstoename, chronische vermoeidheid,
slapeloosheid)
 Herhaalde momenten van verlies van impuls controle
 Giechelen/ woede uitbarstingen/ huilbuien / impulsieve of geplande diefstalletjes.
 Desinteresse/ down
 Snelle wisselingen van het humeur
 Sociaal isolement
 Dalende werk/school/sport prestaties
 Verminderde zelfzorg
 Relatie/concentratie/financiële problemen
 Verlies van vrienden

Proces van het signaleren van een gedragsverslaving
1. het ontstaan van vermoedens
- Waarnemen
- Herkennen
- interpretatie
2. onderbouwen van vermoedens
- toetsen
- combineren van signalen
3. bevestigen van vermoedens
- gesprek
- analyse

Stadia gedragverslavingen
1e stadium  imaginatie (verbeelding) begint met de ontdekking dat innerlijke beelden een
uitermate grote impact hebben op ieders leven.
2e stadium  dat er invloed op de beelden uitgeoefend kan worden en dat je de innerlijke
beeldenwereld kunt navigeren is de volgende fase.
3e stadium  dat je mogelijk zelf de schepper bent van alles is een goed bewaard geheim.

Geneesmiddelen
Nalmafene = opiodide antagonist  tegenpool/tegenhanger
Deze bind zich aan de receptor zonder een biochemische reactie
Een receptor zijn eiwitten waaraan een specifiek molecuul zich kan binden, deze geven signalen
binnen of buiten de cel door aan een andere cel.




4