, Zuid-Amerika Samenvatting H5
Samenvatting Zuid-Amerika
5 Etnische en culturele conflicten in Zuid-
Amerika
De hoofdvraag in dit hoofdstuk is:
Welk verband is er tussen conflicten in Zuid-Amerika en de etnische en
culturele diversiteit in deze regio?
5.1 Indianen in Zuid-Amerika
Deelvragen
1 Hoe kun je de spreiding en de positie van de indianen in Zuid-Amerika
verklaren?
2 Hoe speelt de herwaardering van inheemse waarden een rol op het
sociale en politieke vlak?
Kennismaking
inheemse bevolking ► De inheemse bevolking die de Europeanen in de vijftiende eeuw
aantroffen, varieerde sterk in culturele ontwikkeling. Er waren kleine
nomadische groepen die leefden van de jacht en het verzamelen van
voedsel. En er was het uitgestrekte, machtige en complexe rijk van de Inca’s
in de Andes in het huidige Ecuador, Peru en Bolivia (figuur 5.1).
● De Inca’s waren de eerste slachtoffers van de kolonisatie. In 1532 viel het
Incarijk. De kleine onopvallende groepen indianen die verspreid woonden in
het tropische laagland, konden zich het best handhaven. Hun woongebied
bleef het meest intact, en daarmee ook hun identiteit en cultuur.
● Gedurende de zestiende en zeventiende eeuw werd heel Zuid-Amerika
gekoloniseerd door Europeanen. De koloniën moesten grondstoffen leveren:
het waren exploitatiekoloniën. Ook de oorspronkelijke bewoners van het
gebied stonden in dienst van de nieuwe machthebbers, ze werden
behandeld als tweederangsburgers.
● Na de kolonisatie heeft de inheemse bevolking voortdurend te maken
gehad met een achtergestelde positie. Investeringen in ontwikkeling en
onderwijs bleven uit. Er is nog steeds sprake van discriminatie.
Tegenwoordig worden de indianen vaak van hun bestaansmiddelen beroofd
discriminatie
doordat hun jacht-, visserij- of landbouwgebieden in gebruik worden
genomen voor de aanleg van wegen, mijnen en grootschalige landbouw.
Huidige spreiding
► Het aantal mensen in Zuid-Amerika dat zichzelf rekent tot de
oorspronkelijke bewoners, is de laatste jaren sterk toegenomen. Zo’n 8 tot
12% van de bevolking deelt zichzelf in bij de indianen. De groep indianen is
culturele verschillen sterk heterogeen; de culturele verschillen zijn groot. De meeste indianen
wonen in de Andes (figuur 5.2), maar in het tropische laagland leeft het
grootste aantal verschillende culturen.
● In Bolivia, Peru en Ecuador vormt de inheemse bevolking meer dan een
derde deel van de totale bevolking. In Uruguay leven nauwelijks indianen. In
het Amazonegebied van Brazilië woonden voor de komst van de Portugezen
5 tot 7 miljoen indianen. Tegenwoordig is de oorspronkelijke bevolking
De Geo bovenbouw 5e editie vwo
© ThiemeMeulenhoff, Amersfoort, 2017
Samenvatting Zuid-Amerika
5 Etnische en culturele conflicten in Zuid-
Amerika
De hoofdvraag in dit hoofdstuk is:
Welk verband is er tussen conflicten in Zuid-Amerika en de etnische en
culturele diversiteit in deze regio?
5.1 Indianen in Zuid-Amerika
Deelvragen
1 Hoe kun je de spreiding en de positie van de indianen in Zuid-Amerika
verklaren?
2 Hoe speelt de herwaardering van inheemse waarden een rol op het
sociale en politieke vlak?
Kennismaking
inheemse bevolking ► De inheemse bevolking die de Europeanen in de vijftiende eeuw
aantroffen, varieerde sterk in culturele ontwikkeling. Er waren kleine
nomadische groepen die leefden van de jacht en het verzamelen van
voedsel. En er was het uitgestrekte, machtige en complexe rijk van de Inca’s
in de Andes in het huidige Ecuador, Peru en Bolivia (figuur 5.1).
● De Inca’s waren de eerste slachtoffers van de kolonisatie. In 1532 viel het
Incarijk. De kleine onopvallende groepen indianen die verspreid woonden in
het tropische laagland, konden zich het best handhaven. Hun woongebied
bleef het meest intact, en daarmee ook hun identiteit en cultuur.
● Gedurende de zestiende en zeventiende eeuw werd heel Zuid-Amerika
gekoloniseerd door Europeanen. De koloniën moesten grondstoffen leveren:
het waren exploitatiekoloniën. Ook de oorspronkelijke bewoners van het
gebied stonden in dienst van de nieuwe machthebbers, ze werden
behandeld als tweederangsburgers.
● Na de kolonisatie heeft de inheemse bevolking voortdurend te maken
gehad met een achtergestelde positie. Investeringen in ontwikkeling en
onderwijs bleven uit. Er is nog steeds sprake van discriminatie.
Tegenwoordig worden de indianen vaak van hun bestaansmiddelen beroofd
discriminatie
doordat hun jacht-, visserij- of landbouwgebieden in gebruik worden
genomen voor de aanleg van wegen, mijnen en grootschalige landbouw.
Huidige spreiding
► Het aantal mensen in Zuid-Amerika dat zichzelf rekent tot de
oorspronkelijke bewoners, is de laatste jaren sterk toegenomen. Zo’n 8 tot
12% van de bevolking deelt zichzelf in bij de indianen. De groep indianen is
culturele verschillen sterk heterogeen; de culturele verschillen zijn groot. De meeste indianen
wonen in de Andes (figuur 5.2), maar in het tropische laagland leeft het
grootste aantal verschillende culturen.
● In Bolivia, Peru en Ecuador vormt de inheemse bevolking meer dan een
derde deel van de totale bevolking. In Uruguay leven nauwelijks indianen. In
het Amazonegebied van Brazilië woonden voor de komst van de Portugezen
5 tot 7 miljoen indianen. Tegenwoordig is de oorspronkelijke bevolking
De Geo bovenbouw 5e editie vwo
© ThiemeMeulenhoff, Amersfoort, 2017
