Begrippen fysiologie 2.1
Hc 1 vitaminen en mineralen
Vitaminen -Micronutriënten
-Organische stoffen
-Betrokken bij regulatie lichaamsprocessen
-Kleine hoeveelheden nog (mg/ug)
-Essentieel
-Grotere hoeveelheid opgenomen in GI tract
-Kunnen van structuur veranderen
-Moleculen
Wateroplosbare vitaminen Direct naar het bloed
Vrije transport
Circuleren vrij in waterige milieu
Excretie via nieren
Risico voor toxiciteit: laag, soms met hoge inname
Vet oplosbare vitaminen Absorptie in chylomicronen, via lymfe naar het bloed.
Transport m.b.v. eiwitten
Opslag in verschillende weefsels (met name in lever- en
vetcellen)
Blijft in vetdepôt
Risico voor toxiciteit: hoger, makkelijk te bereiken met
supplementen
Bioavailability/ Mate waarin stof wordt opgenomen (% van ingenomen
biobeschikbaarheid hoeveelheid)
Factoren biobeschikbaarheid -Efficiëntie vertering
(enkele) -Andere componenten uit de voiding
-Bereiding
-Competitie
-Behoefte
-Ziekte
Vitamine A Retinol
Betacaroteen Pro vitamine A
Carotenoïden Pro vitamine A
Vitamine B B1 thiamine
B2 riboflavine
b3 niacine
B5 pyridoxine
b6 pantotheenzuur
b8 biotine
b11 foliumzuur
b12 cobalamine
Vitamine C Ascorbinezuur
Vitamine D Cholecalciferol
Vitamine E Tocoferol
Vitamine K Fylochinon
Retinyl esters Vorm van opslag vitamine E in lever (90%)
RBP Retinol-binding protein.
Hierdoor wordt vitamine A getransporteerd.
Mineralen Micronutriënten
Begrippen fysiologie semester 2.1 door Celine Sophie 2019
, Leveren geen energie
Essentieel
Anorganische stof
Atomen/ionen
blijven hetzelfde
kleinere hoeveelheid opgenomen in GI tract
>100 mg/dag
Nodig voor regulatie en structuur
Soorten mineralen -Natrium (Na)
-Kalium (K)
-Calcium (Ca)
-Chloride (CI)
-Fosfor (P)
-Magnesium (Mg)
-Zwavel (S)
Spoorelementen Dezelfde kenmerken als mineralen.
Alleen <100 mg/dag
Soorten spoorelementen -IJzer (Fe)
-Zink(Zn)
-Koper (Cu)
-Mangaan (Mn)
-Molybdeen (Mo)
-Seleen(Se)
-Jodium (I)
-Fluoride (F)
-Chroom (Cr)
Elektrolyten Ion vorm van mineralen opgelost in verschillende
lichaamsvloeistoffen:
bv. Na+ K+, Ca2+, CI-
Niet-geïoniseerde (atoom) of Bv. Calcium, magnesium, ijzer, zink, zwavel.
organisch gebonden (ingebouwd
in molecuul)
Transporteiwitten mineralen Transferinne
Albumine
Opslag mineralen -Lever
-Spierweefsel
-Botten/tanden
-Lichaamsvloeistoffen
Intracellulair
Extracellulair (bloed)plasma
Hemochromatose (genetisch) Opslag in lever, hart, gewrichten
Weefselbeschadiging
hoger risico op infecties, diabetes, leverkanker, hartziekten,
arthritis
Hemisiderose (exces) ,,
Hc 2 Waterhuishouding
Functies water -Warmteregulatie (hitte bestendig, afkoelen(zweten)
Begrippen fysiologie semester 2.1 door Celine Sophie 2019
, -Oplosmiddel
-Reagent(metabolisme, pH balans)
-Transport (afvoer afvalstoffen)
-Mechanische functies (schokabsorptie, bescherming,
smeermiddel)
Extracellulair Buiten de cel gelegen milieu (intravasculair, interstitieel en
transcellulair)
Intracellulair Binnen de cel gelegen milieu.
Intravasculair In de bloedvaten.
Interstitieel De met lichaamswater gevulde ruimte (=interstitium) tussen de
cellen
Transcellulair (door eptiheel afgescheiden vochtcompartimenten)
Osmolariteit Maat voor aantal opgeloste deeltjes/per liter oplosmiddel.
Osmalaliteit Maat voor aantal opgeloste deeltjes per kg oplosmiddelen
Elektrolyten-balans Door middel van natrium-kalium pomp en osmose
Colloïd-osmotische druk
Regeling waterbalans Input = output, door
Inname: dorstregulatie
uitscheiding: via nieren
Input 700 ml uit voedsel
1-1,5 l vocht
300 ml komt vrij bij metabolime
Output 500 ml via huid
350 ml via ademhaling
150 ml via feces
Variabele hoeveelheid urine (gemiddeld 1,5-2 l/dag)
Concentratie bloedplasma neemt Registratie door receptoren in hypothalamus->
toe Stimuleert productie ADH door hypofyse->
Stimuleert resorptie H2O in distabel buis nieren->
meer urine en meer H2O blijft behouden in bloedplasma->
Osmotische waarde (osmaliteit) bloed daalt
Concentratie bloedplasma neemt Registratie door receptoren hypothalamus->
af Remt productie ADH door hypofyse->
Remt resorptie H2O in distale buis van nieren->
Meer urine en minder H2O blijft behouden in bloedplasma->
Osmotische waarde bloed stijgt
Hc 3 Urinewegen en bloeddruk
Nefron Niereenheid (verantwoordelijk voor filteren bloed en diurese.
Bestaat uit:
-Kapsel van Bowman
-Glomerulus
-Proximale tubulus
-Lis van Henle
-Distale tubulus
-Verzamelbuis
Diurese Vorming urine
Begrippen fysiologie semester 2.1 door Celine Sophie 2019
Hc 1 vitaminen en mineralen
Vitaminen -Micronutriënten
-Organische stoffen
-Betrokken bij regulatie lichaamsprocessen
-Kleine hoeveelheden nog (mg/ug)
-Essentieel
-Grotere hoeveelheid opgenomen in GI tract
-Kunnen van structuur veranderen
-Moleculen
Wateroplosbare vitaminen Direct naar het bloed
Vrije transport
Circuleren vrij in waterige milieu
Excretie via nieren
Risico voor toxiciteit: laag, soms met hoge inname
Vet oplosbare vitaminen Absorptie in chylomicronen, via lymfe naar het bloed.
Transport m.b.v. eiwitten
Opslag in verschillende weefsels (met name in lever- en
vetcellen)
Blijft in vetdepôt
Risico voor toxiciteit: hoger, makkelijk te bereiken met
supplementen
Bioavailability/ Mate waarin stof wordt opgenomen (% van ingenomen
biobeschikbaarheid hoeveelheid)
Factoren biobeschikbaarheid -Efficiëntie vertering
(enkele) -Andere componenten uit de voiding
-Bereiding
-Competitie
-Behoefte
-Ziekte
Vitamine A Retinol
Betacaroteen Pro vitamine A
Carotenoïden Pro vitamine A
Vitamine B B1 thiamine
B2 riboflavine
b3 niacine
B5 pyridoxine
b6 pantotheenzuur
b8 biotine
b11 foliumzuur
b12 cobalamine
Vitamine C Ascorbinezuur
Vitamine D Cholecalciferol
Vitamine E Tocoferol
Vitamine K Fylochinon
Retinyl esters Vorm van opslag vitamine E in lever (90%)
RBP Retinol-binding protein.
Hierdoor wordt vitamine A getransporteerd.
Mineralen Micronutriënten
Begrippen fysiologie semester 2.1 door Celine Sophie 2019
, Leveren geen energie
Essentieel
Anorganische stof
Atomen/ionen
blijven hetzelfde
kleinere hoeveelheid opgenomen in GI tract
>100 mg/dag
Nodig voor regulatie en structuur
Soorten mineralen -Natrium (Na)
-Kalium (K)
-Calcium (Ca)
-Chloride (CI)
-Fosfor (P)
-Magnesium (Mg)
-Zwavel (S)
Spoorelementen Dezelfde kenmerken als mineralen.
Alleen <100 mg/dag
Soorten spoorelementen -IJzer (Fe)
-Zink(Zn)
-Koper (Cu)
-Mangaan (Mn)
-Molybdeen (Mo)
-Seleen(Se)
-Jodium (I)
-Fluoride (F)
-Chroom (Cr)
Elektrolyten Ion vorm van mineralen opgelost in verschillende
lichaamsvloeistoffen:
bv. Na+ K+, Ca2+, CI-
Niet-geïoniseerde (atoom) of Bv. Calcium, magnesium, ijzer, zink, zwavel.
organisch gebonden (ingebouwd
in molecuul)
Transporteiwitten mineralen Transferinne
Albumine
Opslag mineralen -Lever
-Spierweefsel
-Botten/tanden
-Lichaamsvloeistoffen
Intracellulair
Extracellulair (bloed)plasma
Hemochromatose (genetisch) Opslag in lever, hart, gewrichten
Weefselbeschadiging
hoger risico op infecties, diabetes, leverkanker, hartziekten,
arthritis
Hemisiderose (exces) ,,
Hc 2 Waterhuishouding
Functies water -Warmteregulatie (hitte bestendig, afkoelen(zweten)
Begrippen fysiologie semester 2.1 door Celine Sophie 2019
, -Oplosmiddel
-Reagent(metabolisme, pH balans)
-Transport (afvoer afvalstoffen)
-Mechanische functies (schokabsorptie, bescherming,
smeermiddel)
Extracellulair Buiten de cel gelegen milieu (intravasculair, interstitieel en
transcellulair)
Intracellulair Binnen de cel gelegen milieu.
Intravasculair In de bloedvaten.
Interstitieel De met lichaamswater gevulde ruimte (=interstitium) tussen de
cellen
Transcellulair (door eptiheel afgescheiden vochtcompartimenten)
Osmolariteit Maat voor aantal opgeloste deeltjes/per liter oplosmiddel.
Osmalaliteit Maat voor aantal opgeloste deeltjes per kg oplosmiddelen
Elektrolyten-balans Door middel van natrium-kalium pomp en osmose
Colloïd-osmotische druk
Regeling waterbalans Input = output, door
Inname: dorstregulatie
uitscheiding: via nieren
Input 700 ml uit voedsel
1-1,5 l vocht
300 ml komt vrij bij metabolime
Output 500 ml via huid
350 ml via ademhaling
150 ml via feces
Variabele hoeveelheid urine (gemiddeld 1,5-2 l/dag)
Concentratie bloedplasma neemt Registratie door receptoren in hypothalamus->
toe Stimuleert productie ADH door hypofyse->
Stimuleert resorptie H2O in distabel buis nieren->
meer urine en meer H2O blijft behouden in bloedplasma->
Osmotische waarde (osmaliteit) bloed daalt
Concentratie bloedplasma neemt Registratie door receptoren hypothalamus->
af Remt productie ADH door hypofyse->
Remt resorptie H2O in distale buis van nieren->
Meer urine en minder H2O blijft behouden in bloedplasma->
Osmotische waarde bloed stijgt
Hc 3 Urinewegen en bloeddruk
Nefron Niereenheid (verantwoordelijk voor filteren bloed en diurese.
Bestaat uit:
-Kapsel van Bowman
-Glomerulus
-Proximale tubulus
-Lis van Henle
-Distale tubulus
-Verzamelbuis
Diurese Vorming urine
Begrippen fysiologie semester 2.1 door Celine Sophie 2019
