Sociale media en nieuwe media 2019-
2020
Samenvatting artikelen en aantekeningen college
- Belangrijke onderdelen voor het tentamen zijn geel gemarkeerd
- Met stippellijn is aangegeven wat benoemd is in het college, het tentamen is
veelal gebaseerd op de informatie die gegeven wordt in het college.
Hoorcollege 1
Aantekeningen los van artikelen:
We focussen tijdens dit vak op de voordelen en nadelen van nieuwe en sociale media voor de
gebruiker.
Internet: nieuwe (digitale) media
Web 2.0: sociale media, een ontwikkeling waarin het internet een meer interactief medium is
geworden, een meer creatief medium, het gaat hierbij meer over content ontwikkeling waarin de
gebruiker dit zelf kan doen. Niet alleen informatie vergaren.
Traditionele/ oude media: krant, radio, tv en magazine (massa media)
Nieuwe en sociale media: verschil nieuw en sociaal; de focus ligt vooral op dialoog en interactie bij
sociale media.
Utopie: ideale wereld door bijvoorbeeld technologische ontwikkelingen.
Disutopie: vervelende, harde wereld door bijvoorbeeld technologische ontwikkelingen.
Digitalisering: digitale cultuur biedt nieuwe kansen en stelt nieuwe eisen aan hoe we communiceren.
Waarom sociale en nieuwe media bestuderen in hun functionele context:
- Digitalisering> digitale cultuur biedt nieuwe kansen en stelt nieuwe eisen aan hoe we
communiceren
- Wetenschappelijk onderzoek naar de invloed van sociale en nieuwe media op communicatie
door individuen en organisaties
- ‘Kijkje in de keuken’ van wetenschappelijk onderzoek naar de invloed van digitale media op
communicatie in diverse functionele contexten
Twee onderwerpen binnen dit vak:
- Sociale en nieuwe media in persoonlijke context (vrienden onderhouden, liefde vinden,
jezelf profileren)
- Sociale en nieuwe media in professionele en organisationele context (marketing, interactie
aangaan, politiek, arbeidswerving, klagen over bedrijven)
Nomofobie: een overmatige angst voor het niet continu bereikbaar zijn via een mobiele telefoon.
Artikel 1 Verheijen, L. (2017). WhatsApp with social media slang? Youth language use
in Dutch written computer-mediated communication. In D. Fišer & M. Beißwenger
(eds.), Investigating Computer-Mediated Communication: Corpus-Based Approaches to
Language in the Digital World (pp. 72-101). Ljubljana: Ljubljana University Press
1
,Introductie
CMC: communicatie via nieuwe media of sociale media = Computer-gemedieerde communicatie.
- Dit is gedefinieerd als "de praktijk van het gebruik van computers in een netwerk en
alfabetische tekst om berichten tussen mensen of groepen mensen over ruimte en tijd te
verzenden".
- Alle digitale communicatie via digitale tools, dus niet alleen via je computer, maar ook via je
tablet, of mondeling via skype. (in het onderzoek gaat het over schrijven)
- Definitie in dit artikel: CMC-taal is een digitaal geschreven taalvariant die vooral door
jongeren wordt gebruikt in informele communicatie via nieuwe media, en wordt in meer of
mindere mate gekenmerkt door afwijkingen van de standaardtaalnormen op verschillende
schrijfniveaus, zoals spelling, grammatica en interpunctie.
- In feite is CMC-taal een overkoepelende term die op zichzelf een grote variatie omvat,
afhankelijk van verschillende kenmerken, zoals de gebruiker die de tekst heeft samengesteld,
de omstandigheden waaronder deze is geschreven en het medium dat is gebruikt om deze te
produceren.
Digi taal: een geschreven taalvariant die vooral door jongeren wordt gebruikt bij informele
communicatie via nieuwe media en wordt gekenmerkt door afwijkingen van de normen van de
standaardtaal op verschillende schrijfniveaus zoals spelling, grammatica en interpunctie.
Machtsconflict: bestaat tussen het openlijke prestige (open) van de standaardtaal en het geheime
prestige (geheime) van CMC-taal onder jongeren. (prestige = positief oordeel over de opmerking van
iets van iemand).
Studie: Deze corpusstudie concentreert zich op verschillende taalkenmerken (taalkundige
kenmerken) van vier schrijfdimensies: orthografie (textismen (zie latere samenvatting), spelfouten,
typefouten), typografie (emoticons, symbolen), syntaxis (weglatingen) en lexis (leningen,
interjecties). De resultaten suggereren dat de variabelen leeftijd en medium van cruciaal belang zijn
voor het online taalgebruik van (Nederlandse) jongeren.
Onderzoeksvraag: De onderzoeksvraag die centraal staat in dit artikel is als volgt: hoe verschilt de
taal die Nederlandse jongeren in deze sociale media gebruiken van het Standaardnederlands?
- Bovendien wordt de volgende vraag gesteld: is deze taal afhankelijk van de leeftijdsgroep en / of
het medium?
- Met andere woorden, is de taalvariatie binnen geschreven CMC door jongeren uit Nederland
afhankelijk van sociale en medium-gerelateerde factoren?
New Media:
‘Oude’ nieuwe media: sms en e-mail
Online chats hebben een vergelijkbare vintage en er zijn twee hoofdsoorten:
1. Op internet gehoste chatrooms en
2. Instant messaging-diensten, waarbij de laatste plaatsvindt via vier soorten technologieën:
Mobiele-telefoontoepassingen (bijv. WhatsApp Messenger, Telegram),
Internetapplicaties (Google Hangouts, Skype, voorheen MSN Messenger)
Sociale netwerksites (Facebook-chat)
Online gaming-netwerken of virtuele werelden (World of Warcraft, Second Life).
Andere nieuwe media zijn sociale netwerksites:
- (Facebook, Google+) en platforms voor het delen van visuele media (YouTube, Instagram,
Pinterest).
- Blogs en microblogs (Twitter, Tumblr) zijn ook vormen van nieuwe media.
2
, - Het concept omvat verder online forums of discussieborden (4chan,
FOK! -Forum, VIVA-forum).
1.1Computer- mediated communicatie
CMC-taal wijkt dus vaak af van de standaardtaal, een fenomeen dat zijn wortels heeft in vier
hoofdoorzaken:
- Economie: efficiëntie en snelheid zijn van groot belang bij communicatie via nieuwe media,
en tempo overschrijdt dus ‘correctheid’. Bovendien hebben sommige media een beperkte
berichtgrootte.
- Oraliteit: woorden worden vaak getypt in computer-gemedieerde berichten omdat ze
worden uitgesproken in informele gesproken taal (fonetisch schrift), om het schrijven meer
te laten lijken op informele spraak.
- Compensatie: verhoog de expressiviteit: ze kunnen het gebrek aan paralinguïstische en
prosodische elementen in geschreven (digitale) taal compenseren, zoals stress, intonatie en
volume, evenals het gebrek aan lichaamstaal, zoals gebaren en gezichtsuitdrukkingen.
- Ten slotte vinden veel jongeren het leuk om creatief en origineel te zijn wanneer ze
communiceren via nieuwe media, en dergelijk spelen met taal kan bijdragen aan hun sociale
identiteit.
Variantie in CMC
De taal van nieuwe media is divers, allerlei factoren bepalen in welke mate gebruikers van nieuwe
media afwijken van de standaardtaal:
- Gebruikerskenmerken: leeftijd, geslacht, regio, etnische achtergrond, bekendheid met
afkortingen, persoonlijke voorkeuren
- Situationele kenmerken: gespreksonderwerp, sociale afstand tot ontvanger van een bericht,
communicatiedoelen.
- Kenmerken, mogelijkheden en beperkingen van het medium: berichtlimiet, formaliteit,
synchroniciteit, interactiviteit.
Iedere nieuwe media gebruiker heeft zijn eigen unieke manier van communiceren aan de hand van
het type bericht, het persoonlijke proef, het medium, waarvoor de communicatie is bedoeld en
situationele redenen.
Er is een discussie over de CMC-taal en de impact ervan op lezen, schrijven en spellen:
- Negatieve critici over de taal die wordt gebruikt in nieuwe media: gebruiken termen zoals
zoals ‘taal corruptie’, ‘moderne gesel’, ‘taalruïne’, ‘vandalisme’, ‘vijand van geletterdheid 'en'
vloek ' (‘language corruption’, ‘modern scourge’, ‘linguistic ruin’, ‘vandalism’, ‘foe of literacy’
and ‘bane’)
- Positieve critici termen worden gebruikt door degenen die zijn optimistisch over het
taalpotentieel van CMC, zoals ‘taalverrijking’, ‘Gelegenheid’, ‘resource’, ‘waardevol’, ‘frNd of
geletterdheid’ en ‘blessing’ (‘language enrichment’, ‘opportunity’, ‘resource’, ‘valuable’,
‘frNd of literacy’ and ‘blessing’)
Methode (2.2 Data coding)
De nieuwe mediateksten werden kwantitatief onderzocht op verschillende taalkundige kenmerken
die zijn gevonden in eerder onderzoek, uitgevoerd in andere talen dan Nederlands, relevant voor
CMC: Kenmerken digi-taal:
3
2020
Samenvatting artikelen en aantekeningen college
- Belangrijke onderdelen voor het tentamen zijn geel gemarkeerd
- Met stippellijn is aangegeven wat benoemd is in het college, het tentamen is
veelal gebaseerd op de informatie die gegeven wordt in het college.
Hoorcollege 1
Aantekeningen los van artikelen:
We focussen tijdens dit vak op de voordelen en nadelen van nieuwe en sociale media voor de
gebruiker.
Internet: nieuwe (digitale) media
Web 2.0: sociale media, een ontwikkeling waarin het internet een meer interactief medium is
geworden, een meer creatief medium, het gaat hierbij meer over content ontwikkeling waarin de
gebruiker dit zelf kan doen. Niet alleen informatie vergaren.
Traditionele/ oude media: krant, radio, tv en magazine (massa media)
Nieuwe en sociale media: verschil nieuw en sociaal; de focus ligt vooral op dialoog en interactie bij
sociale media.
Utopie: ideale wereld door bijvoorbeeld technologische ontwikkelingen.
Disutopie: vervelende, harde wereld door bijvoorbeeld technologische ontwikkelingen.
Digitalisering: digitale cultuur biedt nieuwe kansen en stelt nieuwe eisen aan hoe we communiceren.
Waarom sociale en nieuwe media bestuderen in hun functionele context:
- Digitalisering> digitale cultuur biedt nieuwe kansen en stelt nieuwe eisen aan hoe we
communiceren
- Wetenschappelijk onderzoek naar de invloed van sociale en nieuwe media op communicatie
door individuen en organisaties
- ‘Kijkje in de keuken’ van wetenschappelijk onderzoek naar de invloed van digitale media op
communicatie in diverse functionele contexten
Twee onderwerpen binnen dit vak:
- Sociale en nieuwe media in persoonlijke context (vrienden onderhouden, liefde vinden,
jezelf profileren)
- Sociale en nieuwe media in professionele en organisationele context (marketing, interactie
aangaan, politiek, arbeidswerving, klagen over bedrijven)
Nomofobie: een overmatige angst voor het niet continu bereikbaar zijn via een mobiele telefoon.
Artikel 1 Verheijen, L. (2017). WhatsApp with social media slang? Youth language use
in Dutch written computer-mediated communication. In D. Fišer & M. Beißwenger
(eds.), Investigating Computer-Mediated Communication: Corpus-Based Approaches to
Language in the Digital World (pp. 72-101). Ljubljana: Ljubljana University Press
1
,Introductie
CMC: communicatie via nieuwe media of sociale media = Computer-gemedieerde communicatie.
- Dit is gedefinieerd als "de praktijk van het gebruik van computers in een netwerk en
alfabetische tekst om berichten tussen mensen of groepen mensen over ruimte en tijd te
verzenden".
- Alle digitale communicatie via digitale tools, dus niet alleen via je computer, maar ook via je
tablet, of mondeling via skype. (in het onderzoek gaat het over schrijven)
- Definitie in dit artikel: CMC-taal is een digitaal geschreven taalvariant die vooral door
jongeren wordt gebruikt in informele communicatie via nieuwe media, en wordt in meer of
mindere mate gekenmerkt door afwijkingen van de standaardtaalnormen op verschillende
schrijfniveaus, zoals spelling, grammatica en interpunctie.
- In feite is CMC-taal een overkoepelende term die op zichzelf een grote variatie omvat,
afhankelijk van verschillende kenmerken, zoals de gebruiker die de tekst heeft samengesteld,
de omstandigheden waaronder deze is geschreven en het medium dat is gebruikt om deze te
produceren.
Digi taal: een geschreven taalvariant die vooral door jongeren wordt gebruikt bij informele
communicatie via nieuwe media en wordt gekenmerkt door afwijkingen van de normen van de
standaardtaal op verschillende schrijfniveaus zoals spelling, grammatica en interpunctie.
Machtsconflict: bestaat tussen het openlijke prestige (open) van de standaardtaal en het geheime
prestige (geheime) van CMC-taal onder jongeren. (prestige = positief oordeel over de opmerking van
iets van iemand).
Studie: Deze corpusstudie concentreert zich op verschillende taalkenmerken (taalkundige
kenmerken) van vier schrijfdimensies: orthografie (textismen (zie latere samenvatting), spelfouten,
typefouten), typografie (emoticons, symbolen), syntaxis (weglatingen) en lexis (leningen,
interjecties). De resultaten suggereren dat de variabelen leeftijd en medium van cruciaal belang zijn
voor het online taalgebruik van (Nederlandse) jongeren.
Onderzoeksvraag: De onderzoeksvraag die centraal staat in dit artikel is als volgt: hoe verschilt de
taal die Nederlandse jongeren in deze sociale media gebruiken van het Standaardnederlands?
- Bovendien wordt de volgende vraag gesteld: is deze taal afhankelijk van de leeftijdsgroep en / of
het medium?
- Met andere woorden, is de taalvariatie binnen geschreven CMC door jongeren uit Nederland
afhankelijk van sociale en medium-gerelateerde factoren?
New Media:
‘Oude’ nieuwe media: sms en e-mail
Online chats hebben een vergelijkbare vintage en er zijn twee hoofdsoorten:
1. Op internet gehoste chatrooms en
2. Instant messaging-diensten, waarbij de laatste plaatsvindt via vier soorten technologieën:
Mobiele-telefoontoepassingen (bijv. WhatsApp Messenger, Telegram),
Internetapplicaties (Google Hangouts, Skype, voorheen MSN Messenger)
Sociale netwerksites (Facebook-chat)
Online gaming-netwerken of virtuele werelden (World of Warcraft, Second Life).
Andere nieuwe media zijn sociale netwerksites:
- (Facebook, Google+) en platforms voor het delen van visuele media (YouTube, Instagram,
Pinterest).
- Blogs en microblogs (Twitter, Tumblr) zijn ook vormen van nieuwe media.
2
, - Het concept omvat verder online forums of discussieborden (4chan,
FOK! -Forum, VIVA-forum).
1.1Computer- mediated communicatie
CMC-taal wijkt dus vaak af van de standaardtaal, een fenomeen dat zijn wortels heeft in vier
hoofdoorzaken:
- Economie: efficiëntie en snelheid zijn van groot belang bij communicatie via nieuwe media,
en tempo overschrijdt dus ‘correctheid’. Bovendien hebben sommige media een beperkte
berichtgrootte.
- Oraliteit: woorden worden vaak getypt in computer-gemedieerde berichten omdat ze
worden uitgesproken in informele gesproken taal (fonetisch schrift), om het schrijven meer
te laten lijken op informele spraak.
- Compensatie: verhoog de expressiviteit: ze kunnen het gebrek aan paralinguïstische en
prosodische elementen in geschreven (digitale) taal compenseren, zoals stress, intonatie en
volume, evenals het gebrek aan lichaamstaal, zoals gebaren en gezichtsuitdrukkingen.
- Ten slotte vinden veel jongeren het leuk om creatief en origineel te zijn wanneer ze
communiceren via nieuwe media, en dergelijk spelen met taal kan bijdragen aan hun sociale
identiteit.
Variantie in CMC
De taal van nieuwe media is divers, allerlei factoren bepalen in welke mate gebruikers van nieuwe
media afwijken van de standaardtaal:
- Gebruikerskenmerken: leeftijd, geslacht, regio, etnische achtergrond, bekendheid met
afkortingen, persoonlijke voorkeuren
- Situationele kenmerken: gespreksonderwerp, sociale afstand tot ontvanger van een bericht,
communicatiedoelen.
- Kenmerken, mogelijkheden en beperkingen van het medium: berichtlimiet, formaliteit,
synchroniciteit, interactiviteit.
Iedere nieuwe media gebruiker heeft zijn eigen unieke manier van communiceren aan de hand van
het type bericht, het persoonlijke proef, het medium, waarvoor de communicatie is bedoeld en
situationele redenen.
Er is een discussie over de CMC-taal en de impact ervan op lezen, schrijven en spellen:
- Negatieve critici over de taal die wordt gebruikt in nieuwe media: gebruiken termen zoals
zoals ‘taal corruptie’, ‘moderne gesel’, ‘taalruïne’, ‘vandalisme’, ‘vijand van geletterdheid 'en'
vloek ' (‘language corruption’, ‘modern scourge’, ‘linguistic ruin’, ‘vandalism’, ‘foe of literacy’
and ‘bane’)
- Positieve critici termen worden gebruikt door degenen die zijn optimistisch over het
taalpotentieel van CMC, zoals ‘taalverrijking’, ‘Gelegenheid’, ‘resource’, ‘waardevol’, ‘frNd of
geletterdheid’ en ‘blessing’ (‘language enrichment’, ‘opportunity’, ‘resource’, ‘valuable’,
‘frNd of literacy’ and ‘blessing’)
Methode (2.2 Data coding)
De nieuwe mediateksten werden kwantitatief onderzocht op verschillende taalkundige kenmerken
die zijn gevonden in eerder onderzoek, uitgevoerd in andere talen dan Nederlands, relevant voor
CMC: Kenmerken digi-taal:
3
