Inhoud Week 4
Hoofdstuk 4............................................................................................................................................2
Merck medisch manual H24 – Shock......................................................................................................7
1
, Week 4
Hoofdstuk 4
ABCDE voor verpleegkundigen
4.2 Circulatoire shock
Circulatoire shock houdt in dat er onvoldoende bloed circuleert door het lichaam om een adequate
weefsel- en orgaanperfusie te handhaven. Hier door treedt cel schade in die weefsels en organen op
ten gevolge van ischemie en hypoxie.
Cardiogene shock
Wanneer het pompvermogen van het hart is verminderd is, wordt er ook wel gesproken van
circulatoire shock.
Nerveuze return
Wanneer er sprake is van een verminderde veneuze terugvloed van bloed naar het hart, wordt er
gesproken van een verminderde veneuze return.
Bij shock komen schadelijke toxinen vrij uit weefsels als gevolg van weefselhypoperfusie (histamine,
bradykinine e.d.). Deze toxische stoffen kunnen een verdere achteruitgang van de hemodynamiek
veroorzaken, doordat ze cellen beschadigen.
Leverfalen
De lever krijgt tijdens shock onvoldoende bloed aangevoerd in get nodige intensieve metabolisme in
de levercellen te kunnen onderhouden, waardoor er leverfalen optreedt. Dit lijdt tot een snelle
toename van afvalstoffen (o.a. lactaat) in het bloed.
Nierfalen en tubulusnecrose
De nieren zijn ook erg gevoelig voor de afname van de systemische arteriële bloeddruk. Bij shock
treedt al gauw necrose van de tubuli op (acute tubulusnecrose), waardoor de patiënt geen urine
meer kan produceren en dialyse afhankelijk kan worden.
Verhoogde doorlaatbaarheid van de capillairen
De doorlaatbaarheid van de capillairen neemt geleidelijk toe naar mate er langere tijd sprake is van
een tekort aan zuurstof en voedingsstoffen. Hierdoor kan er vloeistof uit de haarvaten naar weefsels
lekken, waardoor het intravasculaire volume nog verder afneemt en de preload en het
hartminuutvolume nog verder dalen.
Verminderde pompfunctie van het hart (door hypotensie)
Bij het dalen van de arteriële druk onder bepaalde grenswaarden, daalt de coronaire bloedstroom tot
onder het niveau dat voor een toereikende hoeveelheid voedingsstoffen van het myocard zorgt.
Hierdoor raakt de hartspier verzwakt en kan het hartminuutvolume verder dalen.
Energiedepletie en acidose
Er is bij shock sprake van een onvoldoende toevoer van zuurstof en voedingsstoffen naar de
weefsels, waardoor er als gevolg anaerobe verbranding op zal treden in de cellen. Dit zorgt voor de
volgende twee nadelen:
2
Hoofdstuk 4............................................................................................................................................2
Merck medisch manual H24 – Shock......................................................................................................7
1
, Week 4
Hoofdstuk 4
ABCDE voor verpleegkundigen
4.2 Circulatoire shock
Circulatoire shock houdt in dat er onvoldoende bloed circuleert door het lichaam om een adequate
weefsel- en orgaanperfusie te handhaven. Hier door treedt cel schade in die weefsels en organen op
ten gevolge van ischemie en hypoxie.
Cardiogene shock
Wanneer het pompvermogen van het hart is verminderd is, wordt er ook wel gesproken van
circulatoire shock.
Nerveuze return
Wanneer er sprake is van een verminderde veneuze terugvloed van bloed naar het hart, wordt er
gesproken van een verminderde veneuze return.
Bij shock komen schadelijke toxinen vrij uit weefsels als gevolg van weefselhypoperfusie (histamine,
bradykinine e.d.). Deze toxische stoffen kunnen een verdere achteruitgang van de hemodynamiek
veroorzaken, doordat ze cellen beschadigen.
Leverfalen
De lever krijgt tijdens shock onvoldoende bloed aangevoerd in get nodige intensieve metabolisme in
de levercellen te kunnen onderhouden, waardoor er leverfalen optreedt. Dit lijdt tot een snelle
toename van afvalstoffen (o.a. lactaat) in het bloed.
Nierfalen en tubulusnecrose
De nieren zijn ook erg gevoelig voor de afname van de systemische arteriële bloeddruk. Bij shock
treedt al gauw necrose van de tubuli op (acute tubulusnecrose), waardoor de patiënt geen urine
meer kan produceren en dialyse afhankelijk kan worden.
Verhoogde doorlaatbaarheid van de capillairen
De doorlaatbaarheid van de capillairen neemt geleidelijk toe naar mate er langere tijd sprake is van
een tekort aan zuurstof en voedingsstoffen. Hierdoor kan er vloeistof uit de haarvaten naar weefsels
lekken, waardoor het intravasculaire volume nog verder afneemt en de preload en het
hartminuutvolume nog verder dalen.
Verminderde pompfunctie van het hart (door hypotensie)
Bij het dalen van de arteriële druk onder bepaalde grenswaarden, daalt de coronaire bloedstroom tot
onder het niveau dat voor een toereikende hoeveelheid voedingsstoffen van het myocard zorgt.
Hierdoor raakt de hartspier verzwakt en kan het hartminuutvolume verder dalen.
Energiedepletie en acidose
Er is bij shock sprake van een onvoldoende toevoer van zuurstof en voedingsstoffen naar de
weefsels, waardoor er als gevolg anaerobe verbranding op zal treden in de cellen. Dit zorgt voor de
volgende twee nadelen:
2
