Inhoud
Vitaal bedreigd.......................................................................................................................................2
A.............................................................................................................................................................6
B.............................................................................................................................................................7
C...........................................................................................................................................................14
D...........................................................................................................................................................28
E............................................................................................................................................................38
1
,Vitaal bedreigd
De ABCDE- methodiek zorgt voor:
Structuur in acute situaties
- Prioriteiten stellen
- Volgorde levensreddende handelingen bepalen overlevingskansen, diagnose is hierbij niet
van belang
Terugdringen mortaliteit en morbiditeit
- Uitgangsprincipes:
o “treat first what kills first”
o “do no further harm”
Uniformiteit
- Hele acute zorgketen spreekt dezelfde taal
Opvang van vitaal bedreigde zorgvragers
1. Primary assesment (survey)
a. Eerste beoordeling volgens ABCDE met daarbij behorende levensreddende
handelingen
b. Per onderdeel herkenning probleem en levensreddende handelingen =
spoedinterventies
2. Secondary assesment (survey)
a. Tweede uitgebreidere beoordeling (top tot teen) met behandeling van
geconstateerde afwijkingen
Gestructureerde aanpak, bij elke letter:
- Bedenk: wat kunnen problemen zijn?
- Herkenning van de problemen
- Behandeling van de problemen en/ of ondersteuning van de vitale functie = levensreddende
handelingen/ spoedinterventie
2
,A Airway Luchtweg
Beoordelen en vrijmaken van de luchtweg
- Luchtstroom?
- Gedeeltelijke obstructie
- Luchtwegopeningshandelingen
Bij trauma fixatie van cervicale wervelkolom
Een vrije luchtweg is essentieel om zuurstof binnen te krijgen daarom staat het bovenaan
B Breathing Ademhaling
Beoordelen en ondersteunen van de ademhaling
- Ademhalingsbewegingen / geluiden
- Saturatie meten
- Rechtop zetten, zuurstof geven of vernevelen
- Zo nodig beademen
Een niet afwijkende ademhaling is essentieel voor een goede oxygenatie (opname O2) en ventilatie
(elimineren CO2)!
C Circulation Circulatie
Beoordelen en ondersteunen van circulatie
- Pols, bloeddruk, kleur, capillaire refill, bewustzijn?
- Stoppen van groot uitwendig bloedverlies
- Volumetherapie (infuus)
- Opsporen en behandelen van oorzaak van shock
Een normale circulatie is essentieel om zuurstof op celniveau te krijgen (naar doelorganen)
D Disability Neurologsiche functie
Beoordelen en ondersteunen van de neurologische toestand (bewustzijn)
- Bewustzijn, pupillen, bloedglucose, houding
- Optimaliseren van ABC, evt. glucose toedienen
- Opsporen en behandelen van onderliggende oorzaak
Een normaal functioneren zenuwstelsel is essentieel voor het aansturen van de lichaamsprocessen
waarbij zuurstof (ABC) en glucose (D) nodig is
E Exposure Blootstelling
Inspectie van geheel ontklede patiënt (exposure) met controle van de omgeving (environment)
- Top tot teen/ voor- en achterkant beoordeling
- Temperatuur meten
- Afkoelen voorkomen en waardigheid behouden
- Pijn wordt hier ook in meegenomen
Vroege opsporing van letsels en tekenen van ziekten is essentieel om verergering te voorkomen
3
, Triage = sortering of selectie
Oorspronkelijk: in oorlog/ rampengeneeskunde gebruikt voor prioritering in behandeling bij aanbod
van meerdere slachtoffers
Nu: op basis van een aantal gegevens worden patiënten ingedeeld in verschillende urgentieklassen
(computergestuurd)
Urgentieklassen zijn afhankelijk van gebruikt triagesysteem, maar komen vaak overeen
Urgentie
U1: Acuut: instabiele vitale functies in de ABCD
U2: Zeer urgent: bedreiging ABCD
U3: Urgent: reële kans op schade
U4: Standaard: kans op schade verwaarloosbaar
U5: Niet urgent: geen kans op schade
Triage op de SEH in 10 minuten
- Probleemomschrijving (ingangsklacht) kiezen
- Vitale functies (ABCDE) observeren/ meten
- Korte anamnese: AMPLE
A: allergie
M: medicatie
P: Past = voorgeschiedenis
L: Last meal
E: Event
ABCDE- methodiek = een systematische 1e beoordeling en behandeling van vitaal bedreigde
zorgvragers
Gaat uit van herkennen van acute problemen en ondersteuning van vitale functies
Triage = urgentiebepaling en prioritering van vitaal bedreigde zorgvragers
4
Vitaal bedreigd.......................................................................................................................................2
A.............................................................................................................................................................6
B.............................................................................................................................................................7
C...........................................................................................................................................................14
D...........................................................................................................................................................28
E............................................................................................................................................................38
1
,Vitaal bedreigd
De ABCDE- methodiek zorgt voor:
Structuur in acute situaties
- Prioriteiten stellen
- Volgorde levensreddende handelingen bepalen overlevingskansen, diagnose is hierbij niet
van belang
Terugdringen mortaliteit en morbiditeit
- Uitgangsprincipes:
o “treat first what kills first”
o “do no further harm”
Uniformiteit
- Hele acute zorgketen spreekt dezelfde taal
Opvang van vitaal bedreigde zorgvragers
1. Primary assesment (survey)
a. Eerste beoordeling volgens ABCDE met daarbij behorende levensreddende
handelingen
b. Per onderdeel herkenning probleem en levensreddende handelingen =
spoedinterventies
2. Secondary assesment (survey)
a. Tweede uitgebreidere beoordeling (top tot teen) met behandeling van
geconstateerde afwijkingen
Gestructureerde aanpak, bij elke letter:
- Bedenk: wat kunnen problemen zijn?
- Herkenning van de problemen
- Behandeling van de problemen en/ of ondersteuning van de vitale functie = levensreddende
handelingen/ spoedinterventie
2
,A Airway Luchtweg
Beoordelen en vrijmaken van de luchtweg
- Luchtstroom?
- Gedeeltelijke obstructie
- Luchtwegopeningshandelingen
Bij trauma fixatie van cervicale wervelkolom
Een vrije luchtweg is essentieel om zuurstof binnen te krijgen daarom staat het bovenaan
B Breathing Ademhaling
Beoordelen en ondersteunen van de ademhaling
- Ademhalingsbewegingen / geluiden
- Saturatie meten
- Rechtop zetten, zuurstof geven of vernevelen
- Zo nodig beademen
Een niet afwijkende ademhaling is essentieel voor een goede oxygenatie (opname O2) en ventilatie
(elimineren CO2)!
C Circulation Circulatie
Beoordelen en ondersteunen van circulatie
- Pols, bloeddruk, kleur, capillaire refill, bewustzijn?
- Stoppen van groot uitwendig bloedverlies
- Volumetherapie (infuus)
- Opsporen en behandelen van oorzaak van shock
Een normale circulatie is essentieel om zuurstof op celniveau te krijgen (naar doelorganen)
D Disability Neurologsiche functie
Beoordelen en ondersteunen van de neurologische toestand (bewustzijn)
- Bewustzijn, pupillen, bloedglucose, houding
- Optimaliseren van ABC, evt. glucose toedienen
- Opsporen en behandelen van onderliggende oorzaak
Een normaal functioneren zenuwstelsel is essentieel voor het aansturen van de lichaamsprocessen
waarbij zuurstof (ABC) en glucose (D) nodig is
E Exposure Blootstelling
Inspectie van geheel ontklede patiënt (exposure) met controle van de omgeving (environment)
- Top tot teen/ voor- en achterkant beoordeling
- Temperatuur meten
- Afkoelen voorkomen en waardigheid behouden
- Pijn wordt hier ook in meegenomen
Vroege opsporing van letsels en tekenen van ziekten is essentieel om verergering te voorkomen
3
, Triage = sortering of selectie
Oorspronkelijk: in oorlog/ rampengeneeskunde gebruikt voor prioritering in behandeling bij aanbod
van meerdere slachtoffers
Nu: op basis van een aantal gegevens worden patiënten ingedeeld in verschillende urgentieklassen
(computergestuurd)
Urgentieklassen zijn afhankelijk van gebruikt triagesysteem, maar komen vaak overeen
Urgentie
U1: Acuut: instabiele vitale functies in de ABCD
U2: Zeer urgent: bedreiging ABCD
U3: Urgent: reële kans op schade
U4: Standaard: kans op schade verwaarloosbaar
U5: Niet urgent: geen kans op schade
Triage op de SEH in 10 minuten
- Probleemomschrijving (ingangsklacht) kiezen
- Vitale functies (ABCDE) observeren/ meten
- Korte anamnese: AMPLE
A: allergie
M: medicatie
P: Past = voorgeschiedenis
L: Last meal
E: Event
ABCDE- methodiek = een systematische 1e beoordeling en behandeling van vitaal bedreigde
zorgvragers
Gaat uit van herkennen van acute problemen en ondersteuning van vitale functies
Triage = urgentiebepaling en prioritering van vitaal bedreigde zorgvragers
4
