4.1: nooit meer
NSDAP: de politieke partij van Hitler (Nationaal Socialistische Duitse
Arbeiderspartij)
Führer: het Duitse woord voor leider; aanspreektitel voor Adolf Hitler
Verdrag van Versailles: Vredesverdrag gesloten na de Eerste Wereldoorlog
(juni 1919) tussen de geallieerden en Duitsland.
antisemitisme: Jodenhaat
genocide: Gepland uitroeien van een bevolkingsgroep; volkenmoord.
— ken de Tijdlijn
4.2: Duitsland wordt een republiek
Eind WOI vlucht keizer Wilhelm II naar NL en krijgt asiel → verschillende
Duitse partijen proberen nieuw bestuur te vormen. Sociaal democraten +
liberalen willen democratie, andere partijen niet.
Vanaf 1918 rellen en opstanden
Spartakisten(communisten) proberen macht te grijpen in Berlijn
(Spartacusopstand). Staatsgreep werd neergeslagen → leiders gedood.
de dolkstootlegende: nationalisten en oud militairen waren vernederd
door verlies WOI, NIET bewust dat wapenstilstand DU idee was → zo
ontstond de dolkstootlegende: het verhaal dat de communistische en
democratische partijen stiekem de wapenstilstand hadden gesloten →
onvrede groeide
Onrust in Berlijn → vergadering naar Weimar → instelling parlementaire
democratie, DU wordt Weimarrerepubliek (1919 - 1933)
, DU werd gedwongen Verdrag van Versailles te ondertekenen:
1. DU moest Europese gebieden afstaan, bijv. Elzas-Lotharingen terug
aan FA
2. DU moest alle koloniën afstaan
3. DU moest oorlogsschade vergoeden door herstelbetalingen (132
miljard goudmark)
4. DU leger niet groter dan 100.000 soldaten
5. geen soldaten in grensgebied met FA, het Rijnland
6. DU als enige schuldig aan oorlog
1923: DU kon herstelbetalingen niet meer betalen → FA nam Ruhrgebied in
en plunderde fabrieken → fabrieksarbeiders komen in opstand → DU laat
meer bankbiljetten drukken om lonen uit te betalen → geld minder waard
→ grote inflatie
1923: Hitler pleegt staatsgreep → wordt hiervoor gearresteerd en schrijft
Mein Kampf
Regering onder Gustav Stresemann:
akkoord met FA om soldaten Ruhrgebied weg te halen
waardeloze geld wordt vernietigd
VS schoot te hulp met Dawesplan
generaal Von Hindenburg president > oud-soldaten WOI tevreden
nieuwe grenzen bevestigt in Verdrag van Locarno
4.3: de weg naar de macht 1923 - 1933
Door Dawesplan komt Duitse economie weer langzaam op gang. Maar
toen ging het mis met de economie in de VS: fabrieken en boeren leenden
NSDAP: de politieke partij van Hitler (Nationaal Socialistische Duitse
Arbeiderspartij)
Führer: het Duitse woord voor leider; aanspreektitel voor Adolf Hitler
Verdrag van Versailles: Vredesverdrag gesloten na de Eerste Wereldoorlog
(juni 1919) tussen de geallieerden en Duitsland.
antisemitisme: Jodenhaat
genocide: Gepland uitroeien van een bevolkingsgroep; volkenmoord.
— ken de Tijdlijn
4.2: Duitsland wordt een republiek
Eind WOI vlucht keizer Wilhelm II naar NL en krijgt asiel → verschillende
Duitse partijen proberen nieuw bestuur te vormen. Sociaal democraten +
liberalen willen democratie, andere partijen niet.
Vanaf 1918 rellen en opstanden
Spartakisten(communisten) proberen macht te grijpen in Berlijn
(Spartacusopstand). Staatsgreep werd neergeslagen → leiders gedood.
de dolkstootlegende: nationalisten en oud militairen waren vernederd
door verlies WOI, NIET bewust dat wapenstilstand DU idee was → zo
ontstond de dolkstootlegende: het verhaal dat de communistische en
democratische partijen stiekem de wapenstilstand hadden gesloten →
onvrede groeide
Onrust in Berlijn → vergadering naar Weimar → instelling parlementaire
democratie, DU wordt Weimarrerepubliek (1919 - 1933)
, DU werd gedwongen Verdrag van Versailles te ondertekenen:
1. DU moest Europese gebieden afstaan, bijv. Elzas-Lotharingen terug
aan FA
2. DU moest alle koloniën afstaan
3. DU moest oorlogsschade vergoeden door herstelbetalingen (132
miljard goudmark)
4. DU leger niet groter dan 100.000 soldaten
5. geen soldaten in grensgebied met FA, het Rijnland
6. DU als enige schuldig aan oorlog
1923: DU kon herstelbetalingen niet meer betalen → FA nam Ruhrgebied in
en plunderde fabrieken → fabrieksarbeiders komen in opstand → DU laat
meer bankbiljetten drukken om lonen uit te betalen → geld minder waard
→ grote inflatie
1923: Hitler pleegt staatsgreep → wordt hiervoor gearresteerd en schrijft
Mein Kampf
Regering onder Gustav Stresemann:
akkoord met FA om soldaten Ruhrgebied weg te halen
waardeloze geld wordt vernietigd
VS schoot te hulp met Dawesplan
generaal Von Hindenburg president > oud-soldaten WOI tevreden
nieuwe grenzen bevestigt in Verdrag van Locarno
4.3: de weg naar de macht 1923 - 1933
Door Dawesplan komt Duitse economie weer langzaam op gang. Maar
toen ging het mis met de economie in de VS: fabrieken en boeren leenden
