1
Materieel Sr - Stappenschema’s
Week 2 - Causaliteit
Causaliteit
1. Formuleer de rechtsvraag
- Is er sprake van een causaal verband tussen gedraging X en gevolg Y
2. De leer van de redelijke toerekening (HR Letale Longembolie)
- Benoem: ‘leer van redelijke toerekening is de heersende leer’
- Is het gevolg in redelijkheid toe te rekenen aan de gedraging van verdachte?
3. Is er sprake van een CSQN?
- Er is sprake van een CSQN → stap 4
- Er is geen CSQN of er is twijfel → stap 5
4. Er is een CSQN
- CSQN bepalen door: was het gevolg ingetreden bij het wegblijven van handeling
van verdachte?
4 punten doorlopen
1. Oude causaliteitstheorieën: leer vd voorzienbaarheid
2. Aard v/d gedraging (HR Letalelongembolie/HR Aortaperfortatie)
- Algemene ervaringsregels
3. Opzet/schuld verband
- Opzetdelict → opzet als bestanddeel
- Schulddelict → culpa als bestanddeel
- Door het gevolg gekwalificeerd delict → geen opzet op
gevolg!
4. Ratio van delictsomschrijving (titel Sr)
- CSQN is duidelijk maar er kunnen tussenkomende factoren zijn die zorgen voor
onduidelijkheid
Kies jurisprudentie die het beste aansluit:
● Medische complicatie (HR Letale Longembolie)
● Medische fout (HR Aortaperforatie)
● Eigen wil slachtoffer (HR Dwarslaesie/niet behandelde longinfectie)
5. Er is geen CSQN of er is twijfel
- 2 gevallen waarin het (mogelijk) ontbreken van CSQN de redelijke toerekening niet in de
weg staat:
1. Breuk in keten van gebeurtenissen (HR Shaken Baby)
- nalaten moet een aanzienlijke verhoging van gevaar veroorzaken
- Er moet sprake zijn van zorgplicht
2. Alternatieve Causaliteit (HR Groninger HIV)
- Gedraging verdachte kan een onmisbare factor hebben gevormd
- Het is aannemelijk dat het gevolg met aanzienlijke mate van
waarschijnlijkheid door verdachte is veroorzaakt
● Aard v/d gedraging
- Loop de stappen in punt 4 ook nog na
, 2
Complexe causale ketens
CSQN duidelijk CSQN twijfel
Tussenliggende factor Alternatieve causaliteit Omissiedelict
- Medische fout (Groninger HIV) (Shaken Baby)
- Medische
complicatie
- Eigen wil slachtoffer
1. Aard van de HR Groninger HIV 1. Heeft de gedraging van
gedraging 1. Kan de gedraging een de verdachte de kans op
onmisbare schakel het intreden van het
2. Opzet/schuld hebben gevormd? gevolg in zodanige mate
verband verhoogd?
2. Is het aannemelijk dat
3. Ratio het gevolg met een 2. Zorgplicht?
delictsomschrijving aanzienlijke mate van
waarschijnlijkheid door
4. Oude de gedraging van de 3. Aard van de
causaliteitsleren → verdachte is gedraging → blijft
voozienbaarheid veroorzaakt? vaag
- Aard vd
gedraging → 4. Opzet/schuldverband
algemene
ervaringsreg 5. Ratio delictsomschrijving
els
- afweging 6. Voorzienbaarheid
scenario’s
5. Aard van de gedraging
(zit al in schema
Groninger HIV)
6. Opzet/schuld verband
7. Ratio
delictsomschrijving
8. Oude
causaliteitsleren →
voozienbaarheid
Materieel Sr - Stappenschema’s
Week 2 - Causaliteit
Causaliteit
1. Formuleer de rechtsvraag
- Is er sprake van een causaal verband tussen gedraging X en gevolg Y
2. De leer van de redelijke toerekening (HR Letale Longembolie)
- Benoem: ‘leer van redelijke toerekening is de heersende leer’
- Is het gevolg in redelijkheid toe te rekenen aan de gedraging van verdachte?
3. Is er sprake van een CSQN?
- Er is sprake van een CSQN → stap 4
- Er is geen CSQN of er is twijfel → stap 5
4. Er is een CSQN
- CSQN bepalen door: was het gevolg ingetreden bij het wegblijven van handeling
van verdachte?
4 punten doorlopen
1. Oude causaliteitstheorieën: leer vd voorzienbaarheid
2. Aard v/d gedraging (HR Letalelongembolie/HR Aortaperfortatie)
- Algemene ervaringsregels
3. Opzet/schuld verband
- Opzetdelict → opzet als bestanddeel
- Schulddelict → culpa als bestanddeel
- Door het gevolg gekwalificeerd delict → geen opzet op
gevolg!
4. Ratio van delictsomschrijving (titel Sr)
- CSQN is duidelijk maar er kunnen tussenkomende factoren zijn die zorgen voor
onduidelijkheid
Kies jurisprudentie die het beste aansluit:
● Medische complicatie (HR Letale Longembolie)
● Medische fout (HR Aortaperforatie)
● Eigen wil slachtoffer (HR Dwarslaesie/niet behandelde longinfectie)
5. Er is geen CSQN of er is twijfel
- 2 gevallen waarin het (mogelijk) ontbreken van CSQN de redelijke toerekening niet in de
weg staat:
1. Breuk in keten van gebeurtenissen (HR Shaken Baby)
- nalaten moet een aanzienlijke verhoging van gevaar veroorzaken
- Er moet sprake zijn van zorgplicht
2. Alternatieve Causaliteit (HR Groninger HIV)
- Gedraging verdachte kan een onmisbare factor hebben gevormd
- Het is aannemelijk dat het gevolg met aanzienlijke mate van
waarschijnlijkheid door verdachte is veroorzaakt
● Aard v/d gedraging
- Loop de stappen in punt 4 ook nog na
, 2
Complexe causale ketens
CSQN duidelijk CSQN twijfel
Tussenliggende factor Alternatieve causaliteit Omissiedelict
- Medische fout (Groninger HIV) (Shaken Baby)
- Medische
complicatie
- Eigen wil slachtoffer
1. Aard van de HR Groninger HIV 1. Heeft de gedraging van
gedraging 1. Kan de gedraging een de verdachte de kans op
onmisbare schakel het intreden van het
2. Opzet/schuld hebben gevormd? gevolg in zodanige mate
verband verhoogd?
2. Is het aannemelijk dat
3. Ratio het gevolg met een 2. Zorgplicht?
delictsomschrijving aanzienlijke mate van
waarschijnlijkheid door
4. Oude de gedraging van de 3. Aard van de
causaliteitsleren → verdachte is gedraging → blijft
voozienbaarheid veroorzaakt? vaag
- Aard vd
gedraging → 4. Opzet/schuldverband
algemene
ervaringsreg 5. Ratio delictsomschrijving
els
- afweging 6. Voorzienbaarheid
scenario’s
5. Aard van de gedraging
(zit al in schema
Groninger HIV)
6. Opzet/schuld verband
7. Ratio
delictsomschrijving
8. Oude
causaliteitsleren →
voozienbaarheid
