Samenvatting BuiteNLand 6 vwo aardrijkskunde Flex-boek - Aardrijkskunde, Hoofdstuk 3

‭3.1‬‭Platentektoniek‬‭+‬‭3.2‬‭onrustig‬‭gebied‬‭(MZG)‬

‭ e‬‭Middellandse‬‭zee‬‭is‬‭het‬
D
‭overblijfsel‬‭van‬‭een‬‭oceaan‬‭die‬‭ooit‬
‭tussen‬‭Afrika‬‭en‬‭Europa‬‭lag‬‭maar‬‭nu‬
‭langzaam‬‭door‬‭de‬‭draaiende‬
‭convergente‬‭beweging‬‭van‬‭Afrika‬
‭verdwijnt.‬

‭ et‬‭MZG‬‭bestaat‬‭uit‬‭meerdere‬
H
‭micro-platen.‬‭Bij‬‭de‬‭convergerende‬
‭grenzen‬‭vinden‬‭er‬‭ook‬‭rekkrachten‬
‭plaats‬‭(door‬‭de‬‭draaiing‬‭van‬‭de‬
‭Afrikaanse‬‭plaat)‬‭waardoor‬‭in‬
‭sommige‬‭gebieden‬‭de‬‭korst‬‭steeds‬‭dunner‬‭wordt.‬‭Het‬
‭gevolg‬‭hiervan‬‭is‬‭dat‬‭de‬‭gebieden‬‭steeds‬‭lager‬‭komen‬‭te‬
‭liggen‬‭en‬‭uiteindelijk‬‭onder‬‭water‬‭zullen‬‭komen‬‭te‬‭liggen.‬
‭Sommige‬‭van‬‭die‬‭verzakte‬‭gebieden‬‭zijn‬‭weggedrukt‬‭door‬
‭de‬‭platen‬‭en‬‭hebben‬‭alpiene‬‭plooiingsgebergte‬‭gevormd‬
‭(bv.‬‭de‬‭Alpen,‬‭de‬‭Pyreneeën‬‭en‬‭de‬‭Karpaten).‬‭Het‬‭is‬‭ook‬
‭gebeurd‬‭dat‬‭de‬‭rek‬‭zo‬‭groot‬‭was‬‭dat‬‭er‬‭magma‬‭omhoog‬
‭kwam‬‭en‬‭nieuwe‬‭oceanische‬‭korst‬‭heeft‬‭gevormd.‬‭Door‬‭de‬
‭subductie‬‭ontstaan‬‭er‬‭vulkanische‬‭bogen‬‭op‬‭de‬‭plek‬‭waar‬
‭de‬‭gesubduceerde‬‭korst‬‭smelt.‬‭Dit‬‭zijn‬‭vaak‬‭erg‬‭explosieve‬
‭vulkanen‬‭omdat‬‭de‬‭druk‬‭erg‬‭opbouwt‬‭door‬‭de‬‭stroperige‬
‭samenstelling‬‭van‬‭de‬‭magma.‬
‭Door‬‭de‬‭verschillende‬‭breuklijnen‬‭en‬‭plaatbewegingen‬‭ontstaan‬‭er‬‭kleine‬
‭aardbevinkjes‬‭en‬‭bouwt‬‭er‬‭ook‬‭spanning‬‭op‬‭waardoor‬‭er‬‭soms‬‭grotere‬
‭aardbevingen‬‭ontstaan.‬‭In‬‭Italië‬‭en‬‭Griekenland‬‭worden‬‭aardbevingen‬‭vooral‬
‭veroorzaakt‬‭door‬‭subductie‬‭(ondiep‬‭hypocentrum),‬‭in‬‭Turkije‬‭komt‬‭dit‬‭vooral‬
‭door‬‭de‬‭transforme‬‭plaatbeweging.‬

‭ ier‬‭wordt‬‭vaak‬‭aan‬‭hazard‬‭management‬‭gedaan‬‭in‬‭de‬‭vorm‬‭van‬‭speciale‬
H
‭voorschriften‬‭waar‬‭gebouwen‬‭aan‬‭moeten‬‭voldoen‬‭om‬‭ze‬‭schokbestendig‬‭te‬
‭maken.‬‭Doordat‬‭de‬‭vulkanische‬‭grond‬‭vaak‬‭erg‬‭vruchtbaar‬‭is‬‭wonen‬‭op‬‭de‬
‭oude‬‭lavastromen‬‭veel‬‭boeren,‬‭hiervoor‬‭moeten‬‭goede‬‭evacuatieplannen‬
‭gemaakt‬‭worden‬‭voor‬‭als‬‭een‬‭vulkaan‬‭opnieuw‬‭dreigt‬‭uit‬‭te‬‭barsten.‬


‭3.3‬‭Klimaat‬‭en‬‭vegetatie‬
‭In‬‭het‬‭MZG‬‭heerst‬‭een‬‭Cs-klimaat‬‭met‬‭warme‬‭droge‬‭zomers‬‭en‬‭koudere‬
‭natte‬‭winters.‬‭De‬‭neerslag‬‭heeft‬‭een‬‭hoge‬‭intensiteit‬‭en‬‭een‬‭grote‬‭variabiliteit.‬
‭Ook‬‭is‬‭er‬‭nog‬‭eens‬‭een‬‭grote‬‭variabiliteit‬‭tussen‬‭de‬‭gebieden,‬‭wat‬‭vooral‬
‭veroorzaakt‬‭wordt‬‭door‬‭gebergteketens.‬
‭De‬‭intensiteit‬‭van‬‭de‬‭buien‬‭wordt‬‭veroorzaakt‬‭door‬‭een‬‭lagedrukgebied‬
‭dat‬‭in‬‭de‬‭winter‬‭ontstaat‬‭boven‬‭het‬‭MZG.‬‭Dit‬‭komt‬‭doordat‬‭het‬‭ITCZ‬‭verschuift‬
‭richting‬‭het‬‭zuidelijk‬‭halfrond,‬‭daardoor‬‭verschuift‬‭het‬‭lagedrukgebied‬‭dat‬
‭boven‬‭de‬‭60‬‭ºNB‬‭ligt‬‭naar‬‭het‬‭MZG.‬‭Daardoor‬‭kan‬‭koude‬‭vochtige‬‭lucht‬‭het‬
‭MZG‬‭binnen‬‭dringen‬‭wat‬‭in‬‭combinatie‬‭met‬‭de‬‭relatief‬‭warme‬‭opstijgende‬