Een synoniem voor avv is ‘wet in materiële zin’. De formele wetgever bestaat uit de regering en
de Staten-Generaal. Waar de ‘wetgevende macht’ wordt genoemd wordt de ‘formele wetgever’
bedoeld. Als een…
avv is gemaakt door de noemt men dat een te herkennen aan
formele wetgever wet in formele zin het woord ‘wet’
regering Algemene Maatregelen van Bestuur het woord ‘besluit’
individuele minister (ministeriële) regeling het woord ‘regeling’
lagere overheid verordening het woord ‘verordening’
Er bestaan twee soorten wetten in formele zin. Wetten in formele zin die…
▪ avv zijn: deze wetten zijn herhaaldelijk toepasbaar en voor een onbepaalde groep.
▪ geen avv zijn: er is sprake van een bloot formele wet, voor één situatie of persoon.
Oftewel:
▪ 1 centrale overheid: het Rijk
▪ 3 decentrale overheden: provincie, gemeente, waterschap
Rechtsbescherming is alleen mogelijk tegen besluiten. Als een publiekrechtelijke rechtshandeling
voldoet aan de volgende vijf vereisten, is er sprake van een besluit (art. 1:3, lid 1 Awb):
▪ Er moet sprake zijn van een beslissing: een definitief oordeel, dus geen advies;
▪ Het moet om een rechtshandeling gaan: het bestuursorgaan moet de burger een recht
willen geven of een plicht willen opleggen.
▪ Een bestuurshandeling moet schriftelijk zijn;
▪ De handeling moet gebaseerd zijn op het publiekrecht: het bestuursorgaan moet gebruik
maken van haar ‘sterkere positie’.
▪ De bestuurshandeling moet afkomstig zijn van bestuursorgaan;
Elke beschikking is een besluit. De afwijzing van een aanvraag naar een beschikking is een
besluit. Bij een weigering ontstaat er geen recht of plicht, er is wel sprake van een besluit. In het
geval van een weigering wordt er een uitzondering gemaakt op de vereisten (art 1:3, lid 2 Awb).
Beschikking avv
Besluit
Besluit van algemene strekking plan (mix)
beleidsregel
Bijzonder gaat voor algemeen dus Wro > Awb
, Formele beginselen Materiële beginselen
- Zorgvuldigheidsbeginsel - Gelijkheidsbeginsel
- Motiveringsbeginsel - Vertrouwensbeginsel
- Fair Play-beginsel - Evenredigheidsbeginsel
- Rechtszekerheidsbeginsel
- Redelijkheidsbeginsel/verboden van willekeur
- Verbod van détournement de pouvoir
Formele beginselen spelen een rol bij zowel gebonden als vrije bestuursbevoegdheden.
Materiële beginselen spelen alleen een rol bij vrije bestuursbevoegdheden.
Voor rechtsbescherming moet je een belanghebbende zijn. Belanghebbenden zijn een:
▪ Aanvrager;
▪ Derde (OPERA).
Een derde-belanghebbende moet voldoen aan de vereisten OPERA:
▪ Objectief;
▪ Persoonlijk belang;
▪ Eigen belang;
▪ Rechtstreeks belang;
▪ Actueel belang.
Soorten rechtsbescherming:
▪ Preventief: voordat het besluit is genomen (inspraak bij het bestuursorgaan)
Soms voor iedereen (art. 3.8 Wro), soms alleen voor belanghebbenden (afdeling 3.4 Awb);
▪ Repressief: nadat het besluit is genomen (naar de rechter).
Preventieve rechtsbescherming wordt beschreven in afdeling 3.4 Awb.
Repressieve rechtsbescherming:
1. Art. 8:1 Awb: er moet sprake zijn van een besluit (art. 1:3 Awb en art. 6:2 Awb) en een
belanghebbende (art. 1:2 Awb);
2. Art. 8:3, lid 1, letter a Awb: tegen een avv of een beleidsregel kan geen beroep worden
ingesteld;
3. Art. 8:6 Awb: naar de rechtbank (algemeen), tenzij een bijzondere bestuursrechter is
bevoegd (art. 8.2 Wro: een belanghebbende kan in beroep bij de ABRS);
4. Art. 7:1, letter d Awb: is het besluit voorbereid met afdeling 3.4 Awb, dan hoeft een
belanghebbende geen bestuurlijke voorprocedure te volgen;
5. Art. 8.2 Wro: voor het beroep tegen een vastgesteld bestemmingsplan kan je direct naar de
ABRS (beroep in eerste en enige instantie). Algemeen geldt dat je eerst naar de rechtbank
gaat, daarna in hoger beroep bij de ABRS (art. 8:6 Awb).
De verleende of geweigerde omgevingsvergunning is het besluit in primo (BIP). Wanneer een
belanghebbende het niet eens is hiermee wordt de omgevingsvergunning een bestreden besluit
genoemd. Wanneer tegen een BIP of bestreden besluit bezwaar wordt gemaakt moet het
bestuursorgaan een nieuw besluit nemen: een besluit op bezwaar (BOB). Is de aanvrager het
hier niet mee eens dan kan hij naar de bestuursrechter.
, Weekopdrachten 1
Tegen wetten geldt geen bestuursrechtelijke rechtsbescherming aangezien deze zijn gemaakt
door de formele wetgever en deze geen bestuursorgaan is volgens art. 1:1, lid 2 Awb. Beroep bij
de sector bestuursrecht van de rechtbank staat volgens art. 8:1 Awb alleen open tegen besluiten.
Besluiten zijn afkomstig van bestuursorganen, dus zijn wetten als de Wro of Wabo geen besluiten.
Nederland is een gedecentraliseerde eenheidsstaat:
▪ Decentralisatiegedachte (art. 3.1 Wro): een lagere overheid zoals een gemeente heeft de
bevoegdheid bestemmingsplannen te maken;
▪ Eenheidsstaatgedachte (art. 4.3 Wro): het rijk kan ingrijpen in de gemeentelijke ruimtelijke
ordening via bijvoorbeeld een AMvB.
Bestuursorganen per overheid:
▪ Het Rijk: de regering en de individuele minister;
▪ De provincie: Provinciale Staten (algemeen bestuur), Gedeputeerde Staten (dagelijks
bestuur), de Commissaris van de Koning (bij calamiteiten);
▪ De gemeente: de gemeenteraad (algemeen bestuur), het college van B&W (dagelijks
bestuur), burgemeester (dagelijks bestuur bij calamiteiten);
▪ Het waterschap: algemeen bestuur, dagelijks bestuur, voorzitter.
Algemeen bestuur maakt regels (verordeningen) en maakt het beleid op hoofdlijnen.
Dagelijks bestuur verleent vergunningen en voert overige werkzaamheden uit.
Bij feitelijke handelingen worden er geen rechtsgevolgen beoogd. Wanneer dit wel zo is gaat het
om een rechtshandeling. Kunnen burgers de handeling zelf verrichten dan gaat het om een
privaatrechtelijke, is dit niet zo dan gaat het om een publiekrechtelijke rechtshandeling.
Voorbeeld BAS AVV
Beleidsregels
Besluit ruimtelijke ordening (Bro)
Wet ruimtelijke ordening (Wro)
Algemeen Plaatselijke Verordening (APV)
Afwijzing op een aanvraag voor een omgevingsvergunning
Tegen een besluit in de vorm van een beschikking is Awb-rechtsbescherming mogelijk: een besluit
kun je voorleggen aan de bestuursrechter. Tegen een beleidsregel of een avv is er geen
rechtsbescherming (art. 8:3, lid 1, letter a Awb), tegen plannen wel.