Webcast week 1
De rechtsgeschiedenis is te verdelen in 3 periodes:
1. Landsheerlijke periode, 10e-16e eeuw:
NL was onderdeel van het Heilige Roomse Rijk, de Nederlanden waren
opgedeeld in kleine gebieden: Leenstaten. De bestuurders van deze staten
hadden publiekrechtelijke bevoegdheden en kregen die van landsheren.
Deze bevoegdheden waren erfelijk en dit maakte de leenstaten
vorstendommen. De leenstaatjes werden landsheerlijkheden, hieronder
ontstonden zelfstandige kleine vorstendommen. De Bourgondiërs werden
door de Habsburgers vervangen centralisatiestreven onder Karel V. De
landsheren gingen centraal besturen, hierdoor ontstonden er
overheidsambten: SG, Raad van State.
2. Opstand, 1568-1648:
De Nl gewesten verzette zich tegen centralisatie/inquisitie (protestants
werd bestreden). Unie van Utrecht was de eerste stap op weg naar de
Republiek, het was een verdrag tot gemeenschappelijke verdediging
terwijl de gewesten zelfstandig bleven. Het plakkaat van Verlatinge (geldt
alleen voor 7 noordelijke Nl gewesten) bepaalt dat het hoogste gezag van
de landvoogd over NL is vervallen, niemand had meer het gezag dus hier
werd naar gezocht.
3. Republiek, 1588-1795
De gewesten hebben het gezag zelf aanvaard ontstaan Republiek der
Verenigde Nederlanden (bestond uit 7 gewesten). Deze gewesten bleven
onafhankelijk, dit noemt men confederatie. De macht was is sterke mate
gedecentraliseerd. Voor besluit was altijd overleg nodig met alle gewesten.
De SG was een belangrijk ambt die zich bezighield met het bestuur. Er was
sprake van een versteend stelsel, veel ambten (SG/Raad van State) waren
niet nieuw, maar kwamen uit de landsheerlijke periode.
De vestiging van de eenheidsstaat in Nederland (1795-1840) is op te delen
in 2 periodes:
Franse tijd (1795-1813):
- Bataafse republiek, zorgde voor een eenheidsstaat (gewesten waren
onzelfstandig, bestuurders van de gewesten waren ondergeschikt
aan het bestuur) en NL krijgt voor het eerst een Grondwet (hierin
werd de staatsregeling in verwerkt, waaronder de
machtenscheiding).
- Koningrijk Holland, Napoleon veroverd Holland en inleiding
Constitutie (GW).
- Inlijving bij Frankrijk, NL wordt onderdeel van het Franse keizerrijk.
De constitutie en Franse wetboeken gaan gelden code penal/civil.
Regeerperiode van Willem I (1813-1840): Willem is eerst soeverein
vorst van de Verenigde Nederlanden. G.K. van Hogendorp was
belangrijk voor de GW van 1814, dit ging over ambten (de
soevereine vorst en de SG). In 1815 bestaat het Koninkrijk der
Nederlanden (met België) met een nieuwe GW (door Hogendorp)
deze roept ambten in het leven en kent deze bevoegdheden toe:
Tweekamerstelsel + meer grondrechten. Willem ‘verlicht despoot’,
hij werkte zelfstandig zonder samenwerking, dit leidt tot de
Afscheiding van België. Een gevolg hiervan was het ontslag nemen
De rechtsgeschiedenis is te verdelen in 3 periodes:
1. Landsheerlijke periode, 10e-16e eeuw:
NL was onderdeel van het Heilige Roomse Rijk, de Nederlanden waren
opgedeeld in kleine gebieden: Leenstaten. De bestuurders van deze staten
hadden publiekrechtelijke bevoegdheden en kregen die van landsheren.
Deze bevoegdheden waren erfelijk en dit maakte de leenstaten
vorstendommen. De leenstaatjes werden landsheerlijkheden, hieronder
ontstonden zelfstandige kleine vorstendommen. De Bourgondiërs werden
door de Habsburgers vervangen centralisatiestreven onder Karel V. De
landsheren gingen centraal besturen, hierdoor ontstonden er
overheidsambten: SG, Raad van State.
2. Opstand, 1568-1648:
De Nl gewesten verzette zich tegen centralisatie/inquisitie (protestants
werd bestreden). Unie van Utrecht was de eerste stap op weg naar de
Republiek, het was een verdrag tot gemeenschappelijke verdediging
terwijl de gewesten zelfstandig bleven. Het plakkaat van Verlatinge (geldt
alleen voor 7 noordelijke Nl gewesten) bepaalt dat het hoogste gezag van
de landvoogd over NL is vervallen, niemand had meer het gezag dus hier
werd naar gezocht.
3. Republiek, 1588-1795
De gewesten hebben het gezag zelf aanvaard ontstaan Republiek der
Verenigde Nederlanden (bestond uit 7 gewesten). Deze gewesten bleven
onafhankelijk, dit noemt men confederatie. De macht was is sterke mate
gedecentraliseerd. Voor besluit was altijd overleg nodig met alle gewesten.
De SG was een belangrijk ambt die zich bezighield met het bestuur. Er was
sprake van een versteend stelsel, veel ambten (SG/Raad van State) waren
niet nieuw, maar kwamen uit de landsheerlijke periode.
De vestiging van de eenheidsstaat in Nederland (1795-1840) is op te delen
in 2 periodes:
Franse tijd (1795-1813):
- Bataafse republiek, zorgde voor een eenheidsstaat (gewesten waren
onzelfstandig, bestuurders van de gewesten waren ondergeschikt
aan het bestuur) en NL krijgt voor het eerst een Grondwet (hierin
werd de staatsregeling in verwerkt, waaronder de
machtenscheiding).
- Koningrijk Holland, Napoleon veroverd Holland en inleiding
Constitutie (GW).
- Inlijving bij Frankrijk, NL wordt onderdeel van het Franse keizerrijk.
De constitutie en Franse wetboeken gaan gelden code penal/civil.
Regeerperiode van Willem I (1813-1840): Willem is eerst soeverein
vorst van de Verenigde Nederlanden. G.K. van Hogendorp was
belangrijk voor de GW van 1814, dit ging over ambten (de
soevereine vorst en de SG). In 1815 bestaat het Koninkrijk der
Nederlanden (met België) met een nieuwe GW (door Hogendorp)
deze roept ambten in het leven en kent deze bevoegdheden toe:
Tweekamerstelsel + meer grondrechten. Willem ‘verlicht despoot’,
hij werkte zelfstandig zonder samenwerking, dit leidt tot de
Afscheiding van België. Een gevolg hiervan was het ontslag nemen
