HOOFDSTUK 6 - VERANDERINGEN IN HET WELVAARTS VRAAGSTUK:
6.2 - Analyse: samenwerking en conflict:
Samenwerking = Het proces waarin individuen, groepen en / of staten relaties vormen om
hun handelen op elkaar af te stemmen voor een gemeenschappelijk doel.
- Voordelen samenwerken:
o Samen sta je sterk → denk aan staking / coalitieregering etc.
o Je kan gebruik maken van elkaars sterke punten
- Nadelen samenwerken:
o Opoffering: tijd / geld / positie
o Compromisbereidheid
o Betrouwbaarheid partner
→ hierom denken actoren vaak dus eerst na of ze wel iets willen opgeven van de eigen
doelen en of ze de actoren met wie ze gaan samenwerken wel vertrouwen.
Conflict = Een situatie waarin individuen, groepen en / of staten elkaar tegenwerken om de
eigen doelen te bereiken.
- Er is ook sprake van conflict als landen elkaar tegenwerken door sancties
(strafmaatregel) op te leggen.
- Je kan iemand op twee manieren tegenwerken:
o Manifest: zichtbaar
o Latent: verborgen (denk aan negeren of spionage)
→ Al het bovenstaande gebeurt op alle niveaus (micro-, macro- en mesoniveau).
Collectieve goederen:
- Samenwerken om een ideaal te bereiken waar iedereen baat bij heeft (algemeen
belang).
- Non-exclusief
- Voorbeelden: schoon drinkwater, onderwijs, infrastructuur etc.
Private goederen:
- Goederen waar mensen voor moeten betalen
- Uitsluitbaar / exclusief → niet betaald = niet gebruiken
- Voorbeelden: eten en drinken, abonnement op sportschool etc.
Collectieve goederen Private goederen
Hoe en door wie wordt Iedereen draagt bij d.m.v. belasting. Iedereen betaalt hier zelf
ervoor betaald? voor.
Wie profiteert? Iedereen kan evenveel profiteren van Het is exclusief, alleen
het collectieve goed. degene die wil (of kan).
Kan je worden Collectieve goederen zijn non- Je kan uitgesloten worden
uitgesloten? exclusief (niemand kan worden van private goederen.
uitgesloten)
Collectieve actie: Als mensen samenwerken om een collectief goed te realiseren
→ dilemma: mensen hebben de keuze om wel of niet mee te werken (free riders).
6.3 - Theorie: paradigma’s over conflict:
De 4 paradigma’s kan je onderscheiden op 2 dimensies:
, 1. Actor v.s. structuur = speelt het maatschappelijk gebeuren zich meer af op het niveau
van interacties en relaties tussen actoren of juist meer op macroniveau.
2. Consensus v.s. conflict = is het sociale gebeuren gericht op evenwicht, stabiliteit en
continuïteit of is de samenleving een arena waarin groepen en individuen strijden om
de beschikbare middelen.
Rationele-actor-paradigma: (Adam Smith)
De nadruk ligt hier op het gedrag van actoren en dan vooral op hoe zij omgaan met
tegengestelde doelen of belangen. Hoe leven actoren samen die verschillende zaken
nastreven, werken ze samen of kiezen ze voor een conflict en zorgt dat conflict dan voor een
nieuwe oplossing of niet. Dit zijn onderwerpen en vragen die horen bij dit paradigma.
Sociaal Constructivisme-paradigma: (Max Weber)
Hier is niet de structuur van de samenleving maar juist het gedrag van individuele actoren
het startpunt voor het doen van onderzoek. Er wordt onderzoek gedaan naar de betekenis
die actoren geven aan handelingen van henzelf en van anderen (in situaties van conflict en
samenwerking bijvoorbeeld). De rol die mensen hebben zorgt hierbij voor een verwachting
van anderen. Als mensen die verwachting dan niet bevestigen / waarmaken kan er een
rolconflict ontstaan.
Functionalisme-paradigma: (Emile Durkheim)
Hier wordt meer gekeken naar structuren dan actoren en gaat men meer uit van consensus
dan conflict. Een samenleving wordt bekeken als een levend wezen → Mensen en taken
hebben hun eigen functie en dragen op hun eigen manier bij aan het gehele
maatschappelijke systeem, ze bevorderen de orde, harmonie en groei. Een conflict is een
uitzondering en moeten zoveel mogelijk voorkomen worden.
Conflict-paradigma: (Karl Marx)
Kijkt ook naar structuren, maar dan vanuit conflicten. Conflicten horen bij samenlevingen en
zorgen voor de nodige veranderingen. Een samenleving is een soort arena waarin actoren
met elkaar strijden om schaarse goederen (geld, macht, status en invloed). Het is een
voortdurende strijd tussen mensen en groepen om hun eigenbelangen in de samenleving te
maximaliseren en de eigen opvattingen en wensen te realiseren (ten koste van anderen).
6.4 - Oplossing en ontwikkeling: landbouwsamenleving en rationalisering:
Twee veranderingen:
- Ontwikkeling van jagers en verzamelaars naar een landbouwsamenleving.
- Mensen gingen zich specialiseren (landbouwers, wevers etc.).
→ hierdoor ontstond een grotere arbeidsproductiviteit: taken werden efficiënter en effectiever
uitgevoerd.
Rationalisering = Het proces van ordenen en systematiseren van de werkelijkheid met de
bedoeling haar voorspelbaar en beheersbaar te maken en van het doelgericht inzetten van
middelen om zo efficiënt mogelijke resultaten te bereiken.
- Wetenschappelijke rationaliteit = Het proces van het ordenen en systematiseren
van de werkelijkheid met de bedoeling haar zo voorspelbaar en beheersbaar mogelijk
te maken.
- Technische rationaliteit = Het doelgericht inzetten van middelen om zo efficiënt en
effectief mogelijke resultaten te bereiken.
- Maatschappelijke rationaliteit = Mensen ontwikkelen allerlei organisaties,
instellingen en wetten die worden toegepast in de samenleving (verzorgingsstaat en
democratische rechtsstaat bijvoorbeeld).
HOOFDSTUK 7 - POLITIEKE VERANDERINGEN IN HET BINDINGSVRAAGSTUK:
6.2 - Analyse: samenwerking en conflict:
Samenwerking = Het proces waarin individuen, groepen en / of staten relaties vormen om
hun handelen op elkaar af te stemmen voor een gemeenschappelijk doel.
- Voordelen samenwerken:
o Samen sta je sterk → denk aan staking / coalitieregering etc.
o Je kan gebruik maken van elkaars sterke punten
- Nadelen samenwerken:
o Opoffering: tijd / geld / positie
o Compromisbereidheid
o Betrouwbaarheid partner
→ hierom denken actoren vaak dus eerst na of ze wel iets willen opgeven van de eigen
doelen en of ze de actoren met wie ze gaan samenwerken wel vertrouwen.
Conflict = Een situatie waarin individuen, groepen en / of staten elkaar tegenwerken om de
eigen doelen te bereiken.
- Er is ook sprake van conflict als landen elkaar tegenwerken door sancties
(strafmaatregel) op te leggen.
- Je kan iemand op twee manieren tegenwerken:
o Manifest: zichtbaar
o Latent: verborgen (denk aan negeren of spionage)
→ Al het bovenstaande gebeurt op alle niveaus (micro-, macro- en mesoniveau).
Collectieve goederen:
- Samenwerken om een ideaal te bereiken waar iedereen baat bij heeft (algemeen
belang).
- Non-exclusief
- Voorbeelden: schoon drinkwater, onderwijs, infrastructuur etc.
Private goederen:
- Goederen waar mensen voor moeten betalen
- Uitsluitbaar / exclusief → niet betaald = niet gebruiken
- Voorbeelden: eten en drinken, abonnement op sportschool etc.
Collectieve goederen Private goederen
Hoe en door wie wordt Iedereen draagt bij d.m.v. belasting. Iedereen betaalt hier zelf
ervoor betaald? voor.
Wie profiteert? Iedereen kan evenveel profiteren van Het is exclusief, alleen
het collectieve goed. degene die wil (of kan).
Kan je worden Collectieve goederen zijn non- Je kan uitgesloten worden
uitgesloten? exclusief (niemand kan worden van private goederen.
uitgesloten)
Collectieve actie: Als mensen samenwerken om een collectief goed te realiseren
→ dilemma: mensen hebben de keuze om wel of niet mee te werken (free riders).
6.3 - Theorie: paradigma’s over conflict:
De 4 paradigma’s kan je onderscheiden op 2 dimensies:
, 1. Actor v.s. structuur = speelt het maatschappelijk gebeuren zich meer af op het niveau
van interacties en relaties tussen actoren of juist meer op macroniveau.
2. Consensus v.s. conflict = is het sociale gebeuren gericht op evenwicht, stabiliteit en
continuïteit of is de samenleving een arena waarin groepen en individuen strijden om
de beschikbare middelen.
Rationele-actor-paradigma: (Adam Smith)
De nadruk ligt hier op het gedrag van actoren en dan vooral op hoe zij omgaan met
tegengestelde doelen of belangen. Hoe leven actoren samen die verschillende zaken
nastreven, werken ze samen of kiezen ze voor een conflict en zorgt dat conflict dan voor een
nieuwe oplossing of niet. Dit zijn onderwerpen en vragen die horen bij dit paradigma.
Sociaal Constructivisme-paradigma: (Max Weber)
Hier is niet de structuur van de samenleving maar juist het gedrag van individuele actoren
het startpunt voor het doen van onderzoek. Er wordt onderzoek gedaan naar de betekenis
die actoren geven aan handelingen van henzelf en van anderen (in situaties van conflict en
samenwerking bijvoorbeeld). De rol die mensen hebben zorgt hierbij voor een verwachting
van anderen. Als mensen die verwachting dan niet bevestigen / waarmaken kan er een
rolconflict ontstaan.
Functionalisme-paradigma: (Emile Durkheim)
Hier wordt meer gekeken naar structuren dan actoren en gaat men meer uit van consensus
dan conflict. Een samenleving wordt bekeken als een levend wezen → Mensen en taken
hebben hun eigen functie en dragen op hun eigen manier bij aan het gehele
maatschappelijke systeem, ze bevorderen de orde, harmonie en groei. Een conflict is een
uitzondering en moeten zoveel mogelijk voorkomen worden.
Conflict-paradigma: (Karl Marx)
Kijkt ook naar structuren, maar dan vanuit conflicten. Conflicten horen bij samenlevingen en
zorgen voor de nodige veranderingen. Een samenleving is een soort arena waarin actoren
met elkaar strijden om schaarse goederen (geld, macht, status en invloed). Het is een
voortdurende strijd tussen mensen en groepen om hun eigenbelangen in de samenleving te
maximaliseren en de eigen opvattingen en wensen te realiseren (ten koste van anderen).
6.4 - Oplossing en ontwikkeling: landbouwsamenleving en rationalisering:
Twee veranderingen:
- Ontwikkeling van jagers en verzamelaars naar een landbouwsamenleving.
- Mensen gingen zich specialiseren (landbouwers, wevers etc.).
→ hierdoor ontstond een grotere arbeidsproductiviteit: taken werden efficiënter en effectiever
uitgevoerd.
Rationalisering = Het proces van ordenen en systematiseren van de werkelijkheid met de
bedoeling haar voorspelbaar en beheersbaar te maken en van het doelgericht inzetten van
middelen om zo efficiënt mogelijke resultaten te bereiken.
- Wetenschappelijke rationaliteit = Het proces van het ordenen en systematiseren
van de werkelijkheid met de bedoeling haar zo voorspelbaar en beheersbaar mogelijk
te maken.
- Technische rationaliteit = Het doelgericht inzetten van middelen om zo efficiënt en
effectief mogelijke resultaten te bereiken.
- Maatschappelijke rationaliteit = Mensen ontwikkelen allerlei organisaties,
instellingen en wetten die worden toegepast in de samenleving (verzorgingsstaat en
democratische rechtsstaat bijvoorbeeld).
HOOFDSTUK 7 - POLITIEKE VERANDERINGEN IN HET BINDINGSVRAAGSTUK:
