Theorie Basisboek Recht
Hoofdstuk 2 Privaatrecht: kennismaking en rechtshandelingen................................................ 5
2.2 Rechtshandeling ............................................................................................................... 5
2.2.1 Begrip rechtshandeling.............................................................................................. 5
Rechtsfeiten en andere feiten ........................................................................................ 5
Rechtshandelingen en feitelijke handelingen ................................................................ 5
Wettelijke regeling .......................................................................................................... 5
2.2.2 Eenzijdige en meerzijdige rechtshandelingen ........................................................... 6
Eenzijdige rechtshandeling ............................................................................................. 6
Meerzijdige rechtshandeling .......................................................................................... 6
2.2.3 Moment waarop de rechtshandeling werking heeft................................................. 6
2.2.4 Ongeldigheid van rechtshandelingen ........................................................................ 7
Nietigheid (van rechtswege)........................................................................................... 7
Vernietigbaarheid ........................................................................................................... 7
Gevolgen van nietigheid en vernietigbaarheid met betrekking tot verrichte prestaties7
Wil stemt niet overeen met verklaring .......................................................................... 7
Geestelijke stoornis ........................................................................................................ 8
Handelingsonbekwaamheid ........................................................................................... 8
Wilsgebreken: het begrip en de 4 vormen daarvan ....................................................... 9
Strijd met de wet, de goede zeden of de openbare orde ............................................ 11
Hoofdstuk 3 Privaatrecht: overeenkomsten............................................................................. 13
3.1 Totstandkoming van overeenkomsten ........................................................................... 13
Aanbod ......................................................................................................................... 13
Uitnodiging tot het doen van een aanbod ................................................................... 13
Aanvaarding .................................................................................................................. 13
3.1.2 Totstandkoming van een rechtsgeldige overeenkomst ........................................... 13
Geen ongeldigheidsgronden ........................................................................................ 14
Aanvaarding op het moment dat het aanbod van kracht is ......................................... 14
Herroeping aanbod is niet (meer) mogelijk ................................................................. 14
Aanvaarding stemt inhoudelijk met het aanbod overeen............................................ 14
3.1.3 Moment van totstandkoming van de overeenkomst .............................................. 15
3.3 Overeenkomst: onderscheidingen ................................................................................. 15
3.3.1 Obligatoire en niet-obligatoire overeenkomsten .................................................... 15
3.3.2 Eenzijdige en wederkerige overeenkomsten .......................................................... 15
1
, 3.3.4 Consensuele en formele overeenkomsten .............................................................. 15
3.5 Inhoud van de overeenkomst ......................................................................................... 16
3.5.1 Partijafspraak ........................................................................................................... 16
3.5.2 Aanvullende bronnen .............................................................................................. 16
Gewoonte ..................................................................................................................... 16
Redelijkheid en billijkheid ............................................................................................ 16
3.6 Nakoming........................................................................................................................ 16
Wanneer moet/kan worden nagekomen? ................................................................... 16
Door wie moet/kan worden nagekomen? ................................................................... 17
Aan wie moet/kan worden nagekomen? ..................................................................... 17
Gevolgen van nakoming ............................................................................................... 17
3.7 Tekortkoming in de nakoming ........................................................................................ 17
3.7.1 Toerekenbare tekortkoming in de nakoming .......................................................... 17
Wanprestatie ................................................................................................................ 17
Gevolgen van wanprestatie .......................................................................................... 17
3.7.2 Niet-toerekenbare tekortkoming in de nakoming: overmacht ............................... 18
Niet te wijten aan de schuld van de debiteur .............................................................. 18
Niet voor rekening (risico) van de debiteur.................................................................. 18
Gevolgen van overmacht .............................................................................................. 19
3.8 De gevolgen van niet-nakoming ..................................................................................... 19
3.8.1 Vorderen van nakoming .......................................................................................... 19
3.8.2 Vorderen van schadevergoeding ............................................................................. 19
3.8.3 vereisten voor schadevergoeding ........................................................................... 19
Schade .......................................................................................................................... 19
Causaal verband ........................................................................................................... 20
Verzuim ......................................................................................................................... 20
Verzuim door ingebrekestelling:................................................................................... 20
Verzuim van rechtswege .............................................................................................. 21
Gevolgen van verzuim .................................................................................................. 21
3.8.5 Vorderen van ontbinding......................................................................................... 22
Vereisten voor ontbinding ............................................................................................ 22
Gevolgen van ontbinding ............................................................................................. 22
3.8.6 Overzicht van gevolgen van tekortkoming in de nakoming .................................... 22
Hoofdstuk 4 Privaatrecht: verbintenissen uit de wet ............................................................... 23
4.1 Onrechtmatige daad ....................................................................................................... 23
2
, 4.1.1 Vereisten voor onrechtmatige daad ........................................................................ 23
Onrechtmatigheid ........................................................................................................ 23
Toerekenbaarheid aan de dader .................................................................................. 24
Schade .......................................................................................................................... 24
Causaal verband ........................................................................................................... 24
Relativiteitsvereiste ...................................................................................................... 24
4.1.2 Schadevergoedingsplicht dader .............................................................................. 24
4.1.3 Verhouding tot wanprestatie .................................................................................. 24
4.1.4 Rechtsvorderingen op grond van onrechtmatige daad ........................................... 24
4.2 Aansprakelijkheid voor personen en zaken .................................................................... 24
4.2.1 Aansprakelijkheid van ouders voor kinderen .......................................................... 25
Hoofdstuk 5 Privaatrecht: goederenrecht ................................................................................ 26
5.1.1 Enige belangrijke goederenrechtelijke begrippen ................................................... 26
Vermogen, goed en schuld ........................................................................................... 27
Zaak (onroerend en roerend) ....................................................................................... 27
Vermogensrecht ........................................................................................................... 27
Relatieve en absolute rechten ...................................................................................... 28
Goederenrechtelijke rechten en zakelijke rechten ....................................................... 28
Soorten goederenrechtelijke rechten .......................................................................... 29
Registergoederen ......................................................................................................... 29
5.1.2 Kenmerken van absolute goederenrechtelijke rechten en relatieve rechten ......... 29
Verschillen tussen absolute (goederenrechtelijke) rechten en relatieve rechten ....... 29
5.1.3 Eigendomsrecht ....................................................................................................... 30
Bevoegdheden van de eigenaar ................................................................................... 30
5.1.4 Verkrijging van goederen......................................................................................... 30
5.2 Overdracht (algemeen) .................................................................................................. 31
5.2.1 Overdraagbare goederen ........................................................................................ 31
Geldige titel .................................................................................................................. 31
Beschikkingsonbevoegdheid ........................................................................................ 31
Levering ........................................................................................................................ 32
5.3 Overdracht van registergoederen .................................................................................. 32
5.4 Overdracht van roerende zaken (niet-registergoederen)............................................... 32
5.4.1 Bezit ......................................................................................................................... 32
5.4.2 Houderschap ........................................................................................................... 32
5.4.3 Bezitsverschaffing .................................................................................................... 32
3
, Bezitsverschaffing door een bezitter ............................................................................ 32
Bezitsverschaffing door een houder............................................................................. 33
5.5 Derdenbescherming ....................................................................................................... 33
5.5.1 Artikel 3:86: verkrijging van roerende zaken door een derde ................................. 33
Vrijwillig of onvrijwillig bezitsverlies door oorspronkelijke eigenaar ........................... 33
Art. 3:86 lid 1: vrijwillig bezitsverlies ............................................................................ 33
Art. 3:86 lid 3: onvrijwillig bezitsverlies........................................................................ 35
5.5.2 Art. 3:88: verkrijging van registergoederen door een derde .................................. 35
5.6 Samenhang overeenkomsten- en goederenrecht .......................................................... 35
5.6.1 Ongeldige titel van overdracht ......................................................................... 35
5.6.2 Verbintenisrechtelijke en goederenrechtelijke gevolgen van een ongeldige titel .. 36
4
Hoofdstuk 2 Privaatrecht: kennismaking en rechtshandelingen................................................ 5
2.2 Rechtshandeling ............................................................................................................... 5
2.2.1 Begrip rechtshandeling.............................................................................................. 5
Rechtsfeiten en andere feiten ........................................................................................ 5
Rechtshandelingen en feitelijke handelingen ................................................................ 5
Wettelijke regeling .......................................................................................................... 5
2.2.2 Eenzijdige en meerzijdige rechtshandelingen ........................................................... 6
Eenzijdige rechtshandeling ............................................................................................. 6
Meerzijdige rechtshandeling .......................................................................................... 6
2.2.3 Moment waarop de rechtshandeling werking heeft................................................. 6
2.2.4 Ongeldigheid van rechtshandelingen ........................................................................ 7
Nietigheid (van rechtswege)........................................................................................... 7
Vernietigbaarheid ........................................................................................................... 7
Gevolgen van nietigheid en vernietigbaarheid met betrekking tot verrichte prestaties7
Wil stemt niet overeen met verklaring .......................................................................... 7
Geestelijke stoornis ........................................................................................................ 8
Handelingsonbekwaamheid ........................................................................................... 8
Wilsgebreken: het begrip en de 4 vormen daarvan ....................................................... 9
Strijd met de wet, de goede zeden of de openbare orde ............................................ 11
Hoofdstuk 3 Privaatrecht: overeenkomsten............................................................................. 13
3.1 Totstandkoming van overeenkomsten ........................................................................... 13
Aanbod ......................................................................................................................... 13
Uitnodiging tot het doen van een aanbod ................................................................... 13
Aanvaarding .................................................................................................................. 13
3.1.2 Totstandkoming van een rechtsgeldige overeenkomst ........................................... 13
Geen ongeldigheidsgronden ........................................................................................ 14
Aanvaarding op het moment dat het aanbod van kracht is ......................................... 14
Herroeping aanbod is niet (meer) mogelijk ................................................................. 14
Aanvaarding stemt inhoudelijk met het aanbod overeen............................................ 14
3.1.3 Moment van totstandkoming van de overeenkomst .............................................. 15
3.3 Overeenkomst: onderscheidingen ................................................................................. 15
3.3.1 Obligatoire en niet-obligatoire overeenkomsten .................................................... 15
3.3.2 Eenzijdige en wederkerige overeenkomsten .......................................................... 15
1
, 3.3.4 Consensuele en formele overeenkomsten .............................................................. 15
3.5 Inhoud van de overeenkomst ......................................................................................... 16
3.5.1 Partijafspraak ........................................................................................................... 16
3.5.2 Aanvullende bronnen .............................................................................................. 16
Gewoonte ..................................................................................................................... 16
Redelijkheid en billijkheid ............................................................................................ 16
3.6 Nakoming........................................................................................................................ 16
Wanneer moet/kan worden nagekomen? ................................................................... 16
Door wie moet/kan worden nagekomen? ................................................................... 17
Aan wie moet/kan worden nagekomen? ..................................................................... 17
Gevolgen van nakoming ............................................................................................... 17
3.7 Tekortkoming in de nakoming ........................................................................................ 17
3.7.1 Toerekenbare tekortkoming in de nakoming .......................................................... 17
Wanprestatie ................................................................................................................ 17
Gevolgen van wanprestatie .......................................................................................... 17
3.7.2 Niet-toerekenbare tekortkoming in de nakoming: overmacht ............................... 18
Niet te wijten aan de schuld van de debiteur .............................................................. 18
Niet voor rekening (risico) van de debiteur.................................................................. 18
Gevolgen van overmacht .............................................................................................. 19
3.8 De gevolgen van niet-nakoming ..................................................................................... 19
3.8.1 Vorderen van nakoming .......................................................................................... 19
3.8.2 Vorderen van schadevergoeding ............................................................................. 19
3.8.3 vereisten voor schadevergoeding ........................................................................... 19
Schade .......................................................................................................................... 19
Causaal verband ........................................................................................................... 20
Verzuim ......................................................................................................................... 20
Verzuim door ingebrekestelling:................................................................................... 20
Verzuim van rechtswege .............................................................................................. 21
Gevolgen van verzuim .................................................................................................. 21
3.8.5 Vorderen van ontbinding......................................................................................... 22
Vereisten voor ontbinding ............................................................................................ 22
Gevolgen van ontbinding ............................................................................................. 22
3.8.6 Overzicht van gevolgen van tekortkoming in de nakoming .................................... 22
Hoofdstuk 4 Privaatrecht: verbintenissen uit de wet ............................................................... 23
4.1 Onrechtmatige daad ....................................................................................................... 23
2
, 4.1.1 Vereisten voor onrechtmatige daad ........................................................................ 23
Onrechtmatigheid ........................................................................................................ 23
Toerekenbaarheid aan de dader .................................................................................. 24
Schade .......................................................................................................................... 24
Causaal verband ........................................................................................................... 24
Relativiteitsvereiste ...................................................................................................... 24
4.1.2 Schadevergoedingsplicht dader .............................................................................. 24
4.1.3 Verhouding tot wanprestatie .................................................................................. 24
4.1.4 Rechtsvorderingen op grond van onrechtmatige daad ........................................... 24
4.2 Aansprakelijkheid voor personen en zaken .................................................................... 24
4.2.1 Aansprakelijkheid van ouders voor kinderen .......................................................... 25
Hoofdstuk 5 Privaatrecht: goederenrecht ................................................................................ 26
5.1.1 Enige belangrijke goederenrechtelijke begrippen ................................................... 26
Vermogen, goed en schuld ........................................................................................... 27
Zaak (onroerend en roerend) ....................................................................................... 27
Vermogensrecht ........................................................................................................... 27
Relatieve en absolute rechten ...................................................................................... 28
Goederenrechtelijke rechten en zakelijke rechten ....................................................... 28
Soorten goederenrechtelijke rechten .......................................................................... 29
Registergoederen ......................................................................................................... 29
5.1.2 Kenmerken van absolute goederenrechtelijke rechten en relatieve rechten ......... 29
Verschillen tussen absolute (goederenrechtelijke) rechten en relatieve rechten ....... 29
5.1.3 Eigendomsrecht ....................................................................................................... 30
Bevoegdheden van de eigenaar ................................................................................... 30
5.1.4 Verkrijging van goederen......................................................................................... 30
5.2 Overdracht (algemeen) .................................................................................................. 31
5.2.1 Overdraagbare goederen ........................................................................................ 31
Geldige titel .................................................................................................................. 31
Beschikkingsonbevoegdheid ........................................................................................ 31
Levering ........................................................................................................................ 32
5.3 Overdracht van registergoederen .................................................................................. 32
5.4 Overdracht van roerende zaken (niet-registergoederen)............................................... 32
5.4.1 Bezit ......................................................................................................................... 32
5.4.2 Houderschap ........................................................................................................... 32
5.4.3 Bezitsverschaffing .................................................................................................... 32
3
, Bezitsverschaffing door een bezitter ............................................................................ 32
Bezitsverschaffing door een houder............................................................................. 33
5.5 Derdenbescherming ....................................................................................................... 33
5.5.1 Artikel 3:86: verkrijging van roerende zaken door een derde ................................. 33
Vrijwillig of onvrijwillig bezitsverlies door oorspronkelijke eigenaar ........................... 33
Art. 3:86 lid 1: vrijwillig bezitsverlies ............................................................................ 33
Art. 3:86 lid 3: onvrijwillig bezitsverlies........................................................................ 35
5.5.2 Art. 3:88: verkrijging van registergoederen door een derde .................................. 35
5.6 Samenhang overeenkomsten- en goederenrecht .......................................................... 35
5.6.1 Ongeldige titel van overdracht ......................................................................... 35
5.6.2 Verbintenisrechtelijke en goederenrechtelijke gevolgen van een ongeldige titel .. 36
4
