Aardrijkskunde samenvatting Stad: H1 + H4.1 + H4.8
1.1 Globalisering in centrum en (semi)periferie
Je weet welke effecten globalisering heeft op landen in het centrum en de
(semi)periferie.
Je weet hoe landen in het centrum en de (semi)periferie reageren op de effecten van
globalisering.
Globalisering= Proces van mondiale integratie op het gebied van economie, politiek en
cultuur.
De wereld is in te delen in drie groepen landen. Een economische en politieke indeling:
1. Het centrum is het kerngebied van de wereld; het bestaat uit landen met een hoge
welvaart, die mondiaal veel economische en politieke invloed hebben.
2. De periferie vormt het randgebied; deze landengroep kent een lage welvaart en is
grotendeels afhankelijk van beslissingen en ontwikkelingen in het centrum.
3. De semiperiferie neemt economisch en politiek een tussenpositie in.
Binnen dit wereldsysteem pakken de effecten van globalisering heel verschillend
uit.
Economische effecten
Globalisering heeft in centrumlanden een positief effecten. Het is een opgeleid en goed
bereikbaar land waardoor er veel mno’s willen vestigen. Zij kunnen dankzij uitschuiving (het
verplaatsen van een bedrijf of onderdelen naar een gebied met gunstige omstandigheden)
hun winst vergroten.
Ook (semi) periferielanden hebben baat bij globalisering. Doordat het economisch
zwaartepunt over de wereld wordt verspreid (global shift) zorgt het voor banen en
investeringen. Grotere vraag uit het centrum leidt tot meer productie in de semiperiferie. De
stijgende welvaart in het centrum leidt tot een stijgende welvaart in de (semi)periferie ->
spreadeffecten.
Er zijn ook backwash-effecten voor de (semiperiferie). Dit zijn negatieve effecten als gevolg
van de economische ontwikkeling in het centrum. Dit komt doordat het centrum in de
periferielanden er grondstoffen, kapitaal en mensen aan ontneemt. Er zijn in de periferie
landen die een grote groei maken en landen die economisch achterblijven.
Typerend voor veel (semi)perifere landen is de fragmentarische modernisering. Dit is de
ongelijke verdeling van technologische vooruitgang tussen gebieden, bedrijven en
bevolkingsgroepen in een land dat in ontwikkeling is. Gebieden die bijvoorbeeld al rijker
waren hebben meer kans om zich te moderniseren. De regionale ongelijkheid neemt toe:
er komen verschillen in welvaart in gebieden. Ook binnen een land profiteert niet iedereen in
dezelfde mate van de groeiende welvaart-> sociale ongelijkheid.
Culturele effecten
Door globalisering komen mensen van andere culturen in contact en nemen ze elementen
over. Vooral de westerse cultuur, voornamelijk Amerikaanse. Diffusie= Verschijnselen die
ruimtelijk verspreiden van een brongebied naar nieuwe gebieden.
Demografische effecten
Door de stijgende welvaart dalen de sterftecijfers. Ook nemen de migratiestromen toe van
mensen die in een periferie wonen die naar het centrum of semiperiferie willen.
, Ecologische effecten
Doordat er steeds meer getransporteerd en geproduceerd wordt, neemt de vervuiling toe.
Ook hebben mno’s een soepele milieuwetgeving, waardoor de productie goedkoop blijft.
Reacties op globalisering
Globalisering heeft op centrumlanden vooral een positief effect. De handel stijgt en er is
goedkope import waardoor de koopkracht stijgt. Wel moeten er subsidies en heffingen zijn
zodat de binnenlandse bedrijven er geen last van krijgen. De toenemende migranten zijn een
discussie in het centrum. Ze vinden het fijn dat er arbeidskracht is, maar zijn bang voor
werkloosheid en culturele ophef. Daarom worden de meeste immigranten ontmoedigd.
Overal in de wereld vindt blokvorming plaats: groepen landen gaan economische en/of
politieke samenwerkingsverbanden aan. Semiperiferie heeft ook een blokvorming om
tegenwicht te bieden aan het centrum. Door globalisering krijgen landen gezamenlijke
belangen -> veiligheid en ontwikkeling wereldeconomie. Globalisering heeft ook negatieve
effecten. De anders-globalisten vinden dat hun culturele, politieke, economische en milieu
belangen ondergesneeuwd raken, wanneer ze zelfbestuur zullen doen, is er sprake van
regionalisme.
1.2 Groot-Brittannië
Je weet welke rol Groot-Brittannië speelt bij globalisering.
Je weet welke effecten globalisering heeft op Groot-Brittannië.
Je weet hoe Groot-Brittannië reageert op de effecten van globalisering.
Groot Brittannië is een centrumland dat veel invloed heet op globalisering. Hij heeft zijn
positie als mondiale speler te danken aan zijn koloniale en imperialistische verleden. Groot-
Brittannië bleef die positie behouden, ook na de tijd van de koloniën.
Rol bij economische globalisering
London is een mondiaal economisch knooppunt. De stad is een knooppunt van
kapitaalstromen: een groot deel van de wereldwijde handel in beleggingen, valuta en goud
vindt in London plaats. Britse banken hebben vestigingen over de hele wereld en veel
bedrijven doen investeringen in het buitenland.
Rol bij politieke globalisering
Groot-Brittannië heeft in de vorige eeuw een belangrijke rol gespeeld bij de totstandkoming
van internationale organisaties, waaronder de VN, NAVO en was het de spil van het
Gemenebest van Naties.
Effecten van globalisering op Groot-Brittannië
Economische effecten
In de koloniale tijd had Groot-Brittannië een goede economie door het goedkope import van
koloniale grondstoffen uit India en Kenia. Tegenwoordig nog steeds, en scoren ze goed op
de Human Development Index. Dit meet de ontwikkeling van landen op het gebied van
onderwijs, levensverwachting en welvaart. Er waren ook negatieve economische gevolgen
van globalisering op GB. In de jaren 60 kon de Britse industrie niet meer concurreren op de
wereldmarkt vanwege hoge arbeidskosten en verouderde fabrieken. Ze hebben nu moderne
industrieën en hebben van hun industriële economie een diensteneconomie gemaakt.
1.1 Globalisering in centrum en (semi)periferie
Je weet welke effecten globalisering heeft op landen in het centrum en de
(semi)periferie.
Je weet hoe landen in het centrum en de (semi)periferie reageren op de effecten van
globalisering.
Globalisering= Proces van mondiale integratie op het gebied van economie, politiek en
cultuur.
De wereld is in te delen in drie groepen landen. Een economische en politieke indeling:
1. Het centrum is het kerngebied van de wereld; het bestaat uit landen met een hoge
welvaart, die mondiaal veel economische en politieke invloed hebben.
2. De periferie vormt het randgebied; deze landengroep kent een lage welvaart en is
grotendeels afhankelijk van beslissingen en ontwikkelingen in het centrum.
3. De semiperiferie neemt economisch en politiek een tussenpositie in.
Binnen dit wereldsysteem pakken de effecten van globalisering heel verschillend
uit.
Economische effecten
Globalisering heeft in centrumlanden een positief effecten. Het is een opgeleid en goed
bereikbaar land waardoor er veel mno’s willen vestigen. Zij kunnen dankzij uitschuiving (het
verplaatsen van een bedrijf of onderdelen naar een gebied met gunstige omstandigheden)
hun winst vergroten.
Ook (semi) periferielanden hebben baat bij globalisering. Doordat het economisch
zwaartepunt over de wereld wordt verspreid (global shift) zorgt het voor banen en
investeringen. Grotere vraag uit het centrum leidt tot meer productie in de semiperiferie. De
stijgende welvaart in het centrum leidt tot een stijgende welvaart in de (semi)periferie ->
spreadeffecten.
Er zijn ook backwash-effecten voor de (semiperiferie). Dit zijn negatieve effecten als gevolg
van de economische ontwikkeling in het centrum. Dit komt doordat het centrum in de
periferielanden er grondstoffen, kapitaal en mensen aan ontneemt. Er zijn in de periferie
landen die een grote groei maken en landen die economisch achterblijven.
Typerend voor veel (semi)perifere landen is de fragmentarische modernisering. Dit is de
ongelijke verdeling van technologische vooruitgang tussen gebieden, bedrijven en
bevolkingsgroepen in een land dat in ontwikkeling is. Gebieden die bijvoorbeeld al rijker
waren hebben meer kans om zich te moderniseren. De regionale ongelijkheid neemt toe:
er komen verschillen in welvaart in gebieden. Ook binnen een land profiteert niet iedereen in
dezelfde mate van de groeiende welvaart-> sociale ongelijkheid.
Culturele effecten
Door globalisering komen mensen van andere culturen in contact en nemen ze elementen
over. Vooral de westerse cultuur, voornamelijk Amerikaanse. Diffusie= Verschijnselen die
ruimtelijk verspreiden van een brongebied naar nieuwe gebieden.
Demografische effecten
Door de stijgende welvaart dalen de sterftecijfers. Ook nemen de migratiestromen toe van
mensen die in een periferie wonen die naar het centrum of semiperiferie willen.
, Ecologische effecten
Doordat er steeds meer getransporteerd en geproduceerd wordt, neemt de vervuiling toe.
Ook hebben mno’s een soepele milieuwetgeving, waardoor de productie goedkoop blijft.
Reacties op globalisering
Globalisering heeft op centrumlanden vooral een positief effect. De handel stijgt en er is
goedkope import waardoor de koopkracht stijgt. Wel moeten er subsidies en heffingen zijn
zodat de binnenlandse bedrijven er geen last van krijgen. De toenemende migranten zijn een
discussie in het centrum. Ze vinden het fijn dat er arbeidskracht is, maar zijn bang voor
werkloosheid en culturele ophef. Daarom worden de meeste immigranten ontmoedigd.
Overal in de wereld vindt blokvorming plaats: groepen landen gaan economische en/of
politieke samenwerkingsverbanden aan. Semiperiferie heeft ook een blokvorming om
tegenwicht te bieden aan het centrum. Door globalisering krijgen landen gezamenlijke
belangen -> veiligheid en ontwikkeling wereldeconomie. Globalisering heeft ook negatieve
effecten. De anders-globalisten vinden dat hun culturele, politieke, economische en milieu
belangen ondergesneeuwd raken, wanneer ze zelfbestuur zullen doen, is er sprake van
regionalisme.
1.2 Groot-Brittannië
Je weet welke rol Groot-Brittannië speelt bij globalisering.
Je weet welke effecten globalisering heeft op Groot-Brittannië.
Je weet hoe Groot-Brittannië reageert op de effecten van globalisering.
Groot Brittannië is een centrumland dat veel invloed heet op globalisering. Hij heeft zijn
positie als mondiale speler te danken aan zijn koloniale en imperialistische verleden. Groot-
Brittannië bleef die positie behouden, ook na de tijd van de koloniën.
Rol bij economische globalisering
London is een mondiaal economisch knooppunt. De stad is een knooppunt van
kapitaalstromen: een groot deel van de wereldwijde handel in beleggingen, valuta en goud
vindt in London plaats. Britse banken hebben vestigingen over de hele wereld en veel
bedrijven doen investeringen in het buitenland.
Rol bij politieke globalisering
Groot-Brittannië heeft in de vorige eeuw een belangrijke rol gespeeld bij de totstandkoming
van internationale organisaties, waaronder de VN, NAVO en was het de spil van het
Gemenebest van Naties.
Effecten van globalisering op Groot-Brittannië
Economische effecten
In de koloniale tijd had Groot-Brittannië een goede economie door het goedkope import van
koloniale grondstoffen uit India en Kenia. Tegenwoordig nog steeds, en scoren ze goed op
de Human Development Index. Dit meet de ontwikkeling van landen op het gebied van
onderwijs, levensverwachting en welvaart. Er waren ook negatieve economische gevolgen
van globalisering op GB. In de jaren 60 kon de Britse industrie niet meer concurreren op de
wereldmarkt vanwege hoge arbeidskosten en verouderde fabrieken. Ze hebben nu moderne
industrieën en hebben van hun industriële economie een diensteneconomie gemaakt.
