Hoorcollege 1
Hoofdstuk 1
Basisvraag van de psychologie:
- Waardoor voelen, denken en gedragen mensen zich zoals ze doen?
- 3 belangrijke componenten:
1. Voelen = affectieve component
2. Denken = cognitieve component
3. Gedragen = conatieve component
Paradigma
Wat bestaat echt? (zintuigen)
Wat bestaat in mensen? (interpreteren)
Psychologie is de wetenschap van gedrag en psyche
- Gedrag is observeerbaar
- Psyche (voelen, denken) afleiden uit observeerbaar gedrag
- Psyche zelf is onobserveerbaar
Wat is waarheid?
- Dagelijks leven: hypotheses / theorieën toetsen → betekent de knipoog dat ik
aangenomen wordt?
1. Hangt af van: hoe je denkt dat de wereld in elkaar steekt
→ bestaat ‘echt’: zintuiglijk waarnemen, kwantitatief (tafel)
→ bestaat ‘in mensen’: interpreteren, kwalitatief (racisme)
2. Hangt af van: wat je vindt dat kennis eigenlijk is → zintuiglijk waarnemen,
interpreteren
- Paradigma = samenhangend geheel aan theorieën / ideeën, hoe je kijkt naar kennis,
soort van bril
- Kwantitatief paradigma is zintuiglijk waarneembaar
- Kwalitatief paradigma is te interpreteren
- Voorbeelden paradigma’s: psychologie / sociologie en behaviorisme / cognitivisme →
welke beter is, is je eigen waarheid
Boek:
- Fundamenten uitleggen → lijn daarbinnen
- 9 verklaringsniveaus
- Hoe andere disciplines samenhangen met de psychologie
- Wundt (1871): opende eerste psychologische laboratorium en het eerste
psychologische werk → psychologie geboren. Door invloed van de kerk leefde men
tot de 17e eeuw met het idee van dualisme
,Grondslag 1: Fysieke oorzaak
- Gedrag en mentale ervaringen hebben een fysieke oorzaak en kunnen dus
onderworpen worden aan wetenschappelijke kennis
- 3 fundamentele ideeën binnen de psychologie
1. Dualisme (Descartes): denken
- Materiële lichaam (bestudeerbaar) en immateriële ziel (niet
bestudeerbaar) staan los van elkaar
- Een reflex is gedrag zonder ziel (denk aan kniereflex)
- Dacht dat de ziel een orgaan was
- Als je een ziel hebt, kun je denken
- Mense verschillen van dieren (net zoals kerk)
- “I think - therefore I am”
2. Materialisme (Hobbes): voelen
- Alles is materie dus alles kan bestudeerd worden (empirisme)
- Durfde verder te gaan in de mens bestuderen → scheiding kerk en
staat (Verenigd Koninkrijk)
3. Fysiologie (19e eeuw): gedragen
- Reflexologie = alles is een reflex op het ander
- Semjonov: alles is stimuli wat een reactie (reflex) veroorzaakt
- Lokalisatie van hersenfuncties
Grondslag 2: Oorzaak door omgeving
- De manier waarop een persoon zich gedraagt, denkt en voelt, verandert over de tijd
door ervaringen van de persoon en zijn omgeving
1. Empiricisme:
- We zijn een machine die leert, menselijke kennis en gedachten worden
verworven door zintuiglijke waarneming
- Gedachten zijn geen producten van vrije wil, maar reflecties van wat je
meemaakt
- Wet van associatie en continuïteit = stimuli worden geassocieerd doordat
ze tegelijk aangeboden worden
2. Nativisme:
- Tegenhanger empiricisme
- Sommige kennis en handelingsregels zijn aangeboren
- Immanuel Kant:
1. A priori kennis: van te voren kennis aanwezig (geboorte)
2. A posteriori kennis: kennis opdoen door omgeving (bijvoorbeeld
taal)
, Grondslag 3: Natuurlijke selectie
- De lichamelijke machine, die gedrag en mentale ervaringen produceert, is een
product van evolutie door natuurlijke selectie
- Als we machines zijn, hoe is dat tot stand gekomen?
- Evolutietheorie Darwin: natuurlijke selectie (wezens met de best passende
eigenschappen overleven)
- Fysieke en mentale ontwikkelingen veranderen (communicatie skills)
De huidige psychologie gaat verder op deze 3 grondslagen.
Doel van de psychologie als wetenschap: het verklaren van mentale ervaringen en gedrag
→ men analyseert oorzaken op verschillende niveaus.
9 verklaringsniveaus: boek
Focus op biologische proces Focus op omgeving, kennis en
ontwikkeling
Neutraal (zenuwbanen) Leren (ervaringen)
Fysiologisch (hormonen) Cognitief (overtuigingen)
Genetisch (DNA) Sociaal (groep)
Evolutionair (verloop van generaties) Cultureel (huidige cultuur)
Ontwikkeling (leeftijd)
De psychologie heeft veel connecties met andere wetenschappen → interdisciplinair
Hoofdstuk 1
Basisvraag van de psychologie:
- Waardoor voelen, denken en gedragen mensen zich zoals ze doen?
- 3 belangrijke componenten:
1. Voelen = affectieve component
2. Denken = cognitieve component
3. Gedragen = conatieve component
Paradigma
Wat bestaat echt? (zintuigen)
Wat bestaat in mensen? (interpreteren)
Psychologie is de wetenschap van gedrag en psyche
- Gedrag is observeerbaar
- Psyche (voelen, denken) afleiden uit observeerbaar gedrag
- Psyche zelf is onobserveerbaar
Wat is waarheid?
- Dagelijks leven: hypotheses / theorieën toetsen → betekent de knipoog dat ik
aangenomen wordt?
1. Hangt af van: hoe je denkt dat de wereld in elkaar steekt
→ bestaat ‘echt’: zintuiglijk waarnemen, kwantitatief (tafel)
→ bestaat ‘in mensen’: interpreteren, kwalitatief (racisme)
2. Hangt af van: wat je vindt dat kennis eigenlijk is → zintuiglijk waarnemen,
interpreteren
- Paradigma = samenhangend geheel aan theorieën / ideeën, hoe je kijkt naar kennis,
soort van bril
- Kwantitatief paradigma is zintuiglijk waarneembaar
- Kwalitatief paradigma is te interpreteren
- Voorbeelden paradigma’s: psychologie / sociologie en behaviorisme / cognitivisme →
welke beter is, is je eigen waarheid
Boek:
- Fundamenten uitleggen → lijn daarbinnen
- 9 verklaringsniveaus
- Hoe andere disciplines samenhangen met de psychologie
- Wundt (1871): opende eerste psychologische laboratorium en het eerste
psychologische werk → psychologie geboren. Door invloed van de kerk leefde men
tot de 17e eeuw met het idee van dualisme
,Grondslag 1: Fysieke oorzaak
- Gedrag en mentale ervaringen hebben een fysieke oorzaak en kunnen dus
onderworpen worden aan wetenschappelijke kennis
- 3 fundamentele ideeën binnen de psychologie
1. Dualisme (Descartes): denken
- Materiële lichaam (bestudeerbaar) en immateriële ziel (niet
bestudeerbaar) staan los van elkaar
- Een reflex is gedrag zonder ziel (denk aan kniereflex)
- Dacht dat de ziel een orgaan was
- Als je een ziel hebt, kun je denken
- Mense verschillen van dieren (net zoals kerk)
- “I think - therefore I am”
2. Materialisme (Hobbes): voelen
- Alles is materie dus alles kan bestudeerd worden (empirisme)
- Durfde verder te gaan in de mens bestuderen → scheiding kerk en
staat (Verenigd Koninkrijk)
3. Fysiologie (19e eeuw): gedragen
- Reflexologie = alles is een reflex op het ander
- Semjonov: alles is stimuli wat een reactie (reflex) veroorzaakt
- Lokalisatie van hersenfuncties
Grondslag 2: Oorzaak door omgeving
- De manier waarop een persoon zich gedraagt, denkt en voelt, verandert over de tijd
door ervaringen van de persoon en zijn omgeving
1. Empiricisme:
- We zijn een machine die leert, menselijke kennis en gedachten worden
verworven door zintuiglijke waarneming
- Gedachten zijn geen producten van vrije wil, maar reflecties van wat je
meemaakt
- Wet van associatie en continuïteit = stimuli worden geassocieerd doordat
ze tegelijk aangeboden worden
2. Nativisme:
- Tegenhanger empiricisme
- Sommige kennis en handelingsregels zijn aangeboren
- Immanuel Kant:
1. A priori kennis: van te voren kennis aanwezig (geboorte)
2. A posteriori kennis: kennis opdoen door omgeving (bijvoorbeeld
taal)
, Grondslag 3: Natuurlijke selectie
- De lichamelijke machine, die gedrag en mentale ervaringen produceert, is een
product van evolutie door natuurlijke selectie
- Als we machines zijn, hoe is dat tot stand gekomen?
- Evolutietheorie Darwin: natuurlijke selectie (wezens met de best passende
eigenschappen overleven)
- Fysieke en mentale ontwikkelingen veranderen (communicatie skills)
De huidige psychologie gaat verder op deze 3 grondslagen.
Doel van de psychologie als wetenschap: het verklaren van mentale ervaringen en gedrag
→ men analyseert oorzaken op verschillende niveaus.
9 verklaringsniveaus: boek
Focus op biologische proces Focus op omgeving, kennis en
ontwikkeling
Neutraal (zenuwbanen) Leren (ervaringen)
Fysiologisch (hormonen) Cognitief (overtuigingen)
Genetisch (DNA) Sociaal (groep)
Evolutionair (verloop van generaties) Cultureel (huidige cultuur)
Ontwikkeling (leeftijd)
De psychologie heeft veel connecties met andere wetenschappen → interdisciplinair
