Samenvatting biologie 6 VWO Thema 2
Thema 2: Transport
§2.1 Aangeboren hartafwijking
Je hart zorgt ervoor dat het bloed stroomt en stoffen transporteert in je lichaam. Als foetus kreeg
je zuurstof en voedingsstoffen via de placenta en navelstreng. Er stroomde maar weinig bloed
via de longslagader naar je longen.
Tussen de rechter- en linkerboezem bevindt zich voor de geboorte een opening, het ovale
venster. Een groot deel van het bloed stroomt via deze opening rechtstreeks van de
rechterboezem naar de linkerboezem. Daarnaast is er bij een embryo een verbinding tussen de
longslagader en de aorta: de ductus arteriosis.
Direct na de geboorte wordt de verbinding met de placenta verbroken en begint de baby te
ademen. De bloeddruk in de rechterkamer en de rechterboezem daalt, omdat de longen zich
vullen met lucht en de weerstand in de longhaarvaten afneemt. Dit heeft tot gevolg dat het ovale
venster door een klep wordt gesloten.
Spieren in de wand van de ductus arteriosis trekken zich samen, waardoor de ductus arteriosis
nauwer wordt, verschrompelt en daarna verdwijnt.
De bloedsomloop
Bij eencellige organismen vindt transport van stoffen plaats door diffusie.
Grotere dieren hebben een speciaal circulatiesysteem nodig, zoals een bloedsomloop. Bij een
bloedsomloop vindt transport plaats door bloed dat door het lichaam stroomt. De kracht hiervoor
wordt geleverd door een hart. Het hart pompt bloed door bloedvaten. Bloed kan ook warmte
verspreiden over het gehele lichaam. De bloedsomloop zorgt dus voor een homogeen en
constant intern milieu.
, Circulatiesystemen
Geleedpotigen zoals een sprinkhaan en krabben hebben een open systeem en een buisvormig
hart dat de lichaamsvloeistof (hemolymfe) rond de organen laat bewegen.
In een gesloten bloedsomloop is het bloed in bloedvaten gescheiden van het lichaamsvloeistof.
Het transport van stoffen kan zo effectiever en over grotere afstanden plaatsvinden.
Vissen hebben een enkelvoudige bloedsomloop.
Het bloed stroomt van het hart naar de kieuwen en
stroomt hierna naar de andere organen van het
lichaam. Per omloop stroomt het bloed één keer
door het hart. Het hart van een vis bestaat uit een
boezem en een kamer.
Het hart van een mens is gescheiden in twee helften: een linker
harthelft en een rechter harthelft.
De rechterhelft van het hart pompt het bloed naar beide longen,
waarvan het bloed stroomt naar de linker harthelft. Dit deel van de
bloedsomloop heet de kleine bloedsomloop.
De linkerhelft van het hart pompt het bloed heel het lichaam door.
Het bloed stroomt door alle organen en weer terug naar de rechter
harthelft. Dit deel van de bloedsomloop heet de grote
bloedsomloop.
Per omloop stroomt het bloed twee keer door het hart. Daarom
heet de bloedsomloop bij de mens ook wel een dubbele
bloedsomloop. Hiermee kan een hogere druk worden bereikt.
§2.2 Het hart
Over het hart lopen bloedvaten: de kransslagaders en de kransaders. De kransslagaders
(aftakkingen van de aorta) voorzien het hartspierweefsel van zuurstof en voedingsstoffen.
Afvalstoffen zoals koolstofdioxide worden via de
kransaders afgevoerd.
De linker harthelft en de rechter harthelft zijn gescheiden
door een harttussenwand. Iedere harthelft bestaat uit
een een boezem en een kamer.
Thema 2: Transport
§2.1 Aangeboren hartafwijking
Je hart zorgt ervoor dat het bloed stroomt en stoffen transporteert in je lichaam. Als foetus kreeg
je zuurstof en voedingsstoffen via de placenta en navelstreng. Er stroomde maar weinig bloed
via de longslagader naar je longen.
Tussen de rechter- en linkerboezem bevindt zich voor de geboorte een opening, het ovale
venster. Een groot deel van het bloed stroomt via deze opening rechtstreeks van de
rechterboezem naar de linkerboezem. Daarnaast is er bij een embryo een verbinding tussen de
longslagader en de aorta: de ductus arteriosis.
Direct na de geboorte wordt de verbinding met de placenta verbroken en begint de baby te
ademen. De bloeddruk in de rechterkamer en de rechterboezem daalt, omdat de longen zich
vullen met lucht en de weerstand in de longhaarvaten afneemt. Dit heeft tot gevolg dat het ovale
venster door een klep wordt gesloten.
Spieren in de wand van de ductus arteriosis trekken zich samen, waardoor de ductus arteriosis
nauwer wordt, verschrompelt en daarna verdwijnt.
De bloedsomloop
Bij eencellige organismen vindt transport van stoffen plaats door diffusie.
Grotere dieren hebben een speciaal circulatiesysteem nodig, zoals een bloedsomloop. Bij een
bloedsomloop vindt transport plaats door bloed dat door het lichaam stroomt. De kracht hiervoor
wordt geleverd door een hart. Het hart pompt bloed door bloedvaten. Bloed kan ook warmte
verspreiden over het gehele lichaam. De bloedsomloop zorgt dus voor een homogeen en
constant intern milieu.
, Circulatiesystemen
Geleedpotigen zoals een sprinkhaan en krabben hebben een open systeem en een buisvormig
hart dat de lichaamsvloeistof (hemolymfe) rond de organen laat bewegen.
In een gesloten bloedsomloop is het bloed in bloedvaten gescheiden van het lichaamsvloeistof.
Het transport van stoffen kan zo effectiever en over grotere afstanden plaatsvinden.
Vissen hebben een enkelvoudige bloedsomloop.
Het bloed stroomt van het hart naar de kieuwen en
stroomt hierna naar de andere organen van het
lichaam. Per omloop stroomt het bloed één keer
door het hart. Het hart van een vis bestaat uit een
boezem en een kamer.
Het hart van een mens is gescheiden in twee helften: een linker
harthelft en een rechter harthelft.
De rechterhelft van het hart pompt het bloed naar beide longen,
waarvan het bloed stroomt naar de linker harthelft. Dit deel van de
bloedsomloop heet de kleine bloedsomloop.
De linkerhelft van het hart pompt het bloed heel het lichaam door.
Het bloed stroomt door alle organen en weer terug naar de rechter
harthelft. Dit deel van de bloedsomloop heet de grote
bloedsomloop.
Per omloop stroomt het bloed twee keer door het hart. Daarom
heet de bloedsomloop bij de mens ook wel een dubbele
bloedsomloop. Hiermee kan een hogere druk worden bereikt.
§2.2 Het hart
Over het hart lopen bloedvaten: de kransslagaders en de kransaders. De kransslagaders
(aftakkingen van de aorta) voorzien het hartspierweefsel van zuurstof en voedingsstoffen.
Afvalstoffen zoals koolstofdioxide worden via de
kransaders afgevoerd.
De linker harthelft en de rechter harthelft zijn gescheiden
door een harttussenwand. Iedere harthelft bestaat uit
een een boezem en een kamer.
