Doelstellingen: TLP 5
Kinderchirurgie: Ziekteleer, heelkunde & OZT
5.23 Heelkunde: kinderchirurgie
-Je kunt de algemene principes van kinderchirurgie benoemen
Bij kinderchirurgie wordt er gekeken naar gewone- en bijzondere kinderchirurgie. De gewone
kinderchirurgie houdt zich bezig met de behandeling van veelvuldig voorkomende chirurgische
aandoeningen bij kinderen. De bijzondere kinderchirurgie houdt zich bezig met de behandeling van
zeldzame en/of ernstige congenitale afwijkingen, letsels en solide tumoren die beter aan
kinderchirurgen en andere op kinderen gerichte deelspecialisten kan worden toevertrouwd.
De problemen die kunnen voorkomen bij kinderen:
-Afkoeling
-Overvulling
-Ondervulling
-Longcomplicaties
-Sepsis
Hierdoor is de lijn tussen een anesthesist en een chirurg heel erg nauw, bij een klein beetje
bloedverlies kan bij een kindje al heel erg veel schade aanbrengen.
-Je kan de aangeboren afwijkingen bij kinderen benoemen en beschrijven
Hernia
De afwijkingen die onder de gewone kinderchirurgie vallen zijn bijvoorbeeld een hernia inguinalis of
hernia umbilicalis. Een hernia umbilicalis wordt nooit geopereerd voor het 4e jaar, omdat deze vaak
spontaan verlittekend en hierdoor het probleem vanzelf is opgelost. Verder zorgt het bijna nooit
voor een beklemming. Als toch een operatie wordt uitgevoerd, dan wordt de navel losgemaakt van
de onderlaag en het gaatje gesloten.
Een hernia inguinalis komt bij ongeveer 1 tot 5% van de pasgeborenen voor, waarbij het tien keer
vaker bij jongens voorkomt. Prematuren hebben 30% meer kans op een liesbreuk, waarbij de kans op
een beklemming in de eerste 6 maanden ook vergroot is. De reden voor een ingreep is dat het niet
spontaan overgaat en men wilt een beklemming voorkomen. Tijdens de ingreep wordt een
herniotomie uitgevoerd, dit is het hoog doornemen van de breukzak ter hoogte van de inwendige
liesopening. Na de operatie zal verlittekening optreden van de stomp van de breukzak. Het is
belangrijk om goed uit te kijken voor de zaadstreng, de vascularisatie en zenuwinnervatie.
Een hydrocele wordt op dezelfde manier benaderd als een herniotomie. Hier wordt wel mee
gewacht met een operatie voor het tweede levensjaar, omdat vaak nog spontaan een resorptie kan
optreden.
Niet-ingedaalde testis
Een niet ingedaalde testis komt bij 3% van de jongetjes voor, waarbij in de eerste 6 maanden nog
kans bestaat op spontaan indalen van de testis. Er zijn verschillende vormen van een niet ingedaalde
testis:
-Retractiele testis: hoog opgetrokken testis, maar wel in het scrotum te krijgen
-Retentio testis: testis is ergens in het lieskanaal blijven hangen
-Cryptorchisme: testis zit niet in het lieskanaal, maar waarschijnlijk in de buik
Er wordt altijd gekozen voor een ingreep, omdat er dan een betere spermatogenese ontstaat en
iemand dus vruchtbaarder wordt. Tevens bestaat er een kleine kans op maligne ontaarding door de
positie in de buik. De ingreep wordt een orchidofuniculolysis genoemd, wat het losmaken van de
testis uit zijn omgeving inhoudt met als doel de testis in het scrotum te brengen.
1
, Hierbij betekent:
-Orchido = Bal of testis
-Funiculus = Zaadstreng + bloedvaten + cremastervezels (spiervezels)
-Orchidopexie = Vastzetten (pexie) van de bal
Tijdens de ingreep is het belangrijk om goed te letten op het feit dat de bal niet draait als hij vanuit
de lies naar het scrotum wordt geplaatst. Als de testis niet in de lies te vinden is, moet een
laparoscopie worden uitgevoerd. Hierbij bestaat de kans dat het gaat om een intra-abdominale testis
of een vanishing testis. Als het een intra-abdominale testis is, wordt de Fowler Stephens procedure
uitgevoerd. Hiervoor geldt:
-Clippen van testiculaire vaten en doornemen
-Doorbloeding komt van vaatjes op het vas deferens en peritoneum
-Na 6 maanden omklappen peritoneumflap en orchidopexie
-Kans op testisatrofie!
Oesophagus-atresie
Oesophagus-atresie is een afwijking waarbij er een onderbreking in de oesophagus bestaat. De
oesophagus bestaat uit twee delen, in meer dan 90% heeft een van die delen een verbinding (fistel)
met de trachea, dit is een type C. Een andere vorm is dat de oesophagus geen verbinding heeft met
de trachea, dit is een type A. Het is belangrijk om het onderscheidt te maken tussen beide vormen.
Als er een fistelvorming met de trachea is, kan een primaire anastomose gemaakt worden omdat de
fistel lang genoeg is. De diagnose kan gesteld worden aan de hand van een CT-scan, waarbij er met
een fistel lucht gezien wordt in de maag wat een type C laat zien.
Prenaal is polyhydramnion te zien en postnataal is bellen blazen
en cyanose te zien.
Een type H atresie is een atresie waarbij er een verbinding zit
tussen de oesophagus en trachea (vorm D). Hierbij heeft het kind
last van slikstoornissen en verslikken. De operatie bestaat uit het
sluiten van de fistel, wat vaak via de hals kan. Hierbij kan een
replogle dubbellumensonde worden gebruikt.
In meer dan 50% van de gevallen zijn er bijkomende afwijkingen bij deze kinderen. Ze kunnen
onderdeel uitmaken van het syndroom van VACTERL:
-V = Vertebra
-A = Anus
-C = Cardiaal (hartproblematiek)
-T = Trachea
-E = Esophagus
-R = Renal (nierafwijkingen)
=L = Limb
De morbiditeit en mortaliteit wordt bepaald door de bijkomende afwijkingen. Hoe lichter een kind is,
hoe groter de kans op overlijden door complicaties.
Oesophagus atresie kan worden ingedeeld aan de hand van de indeling volgens Waterston:
-A: Groter dan 2500 gram zonder bijkomende afwijkingen
-B: tussen de 2000 en 2500 gram met pneumonie of bijkomende afwijkingen
-C: kleiner dan 2000 gram en ernstige pneumonie of ernstige bijkomende afwijkingen
2
Kinderchirurgie: Ziekteleer, heelkunde & OZT
5.23 Heelkunde: kinderchirurgie
-Je kunt de algemene principes van kinderchirurgie benoemen
Bij kinderchirurgie wordt er gekeken naar gewone- en bijzondere kinderchirurgie. De gewone
kinderchirurgie houdt zich bezig met de behandeling van veelvuldig voorkomende chirurgische
aandoeningen bij kinderen. De bijzondere kinderchirurgie houdt zich bezig met de behandeling van
zeldzame en/of ernstige congenitale afwijkingen, letsels en solide tumoren die beter aan
kinderchirurgen en andere op kinderen gerichte deelspecialisten kan worden toevertrouwd.
De problemen die kunnen voorkomen bij kinderen:
-Afkoeling
-Overvulling
-Ondervulling
-Longcomplicaties
-Sepsis
Hierdoor is de lijn tussen een anesthesist en een chirurg heel erg nauw, bij een klein beetje
bloedverlies kan bij een kindje al heel erg veel schade aanbrengen.
-Je kan de aangeboren afwijkingen bij kinderen benoemen en beschrijven
Hernia
De afwijkingen die onder de gewone kinderchirurgie vallen zijn bijvoorbeeld een hernia inguinalis of
hernia umbilicalis. Een hernia umbilicalis wordt nooit geopereerd voor het 4e jaar, omdat deze vaak
spontaan verlittekend en hierdoor het probleem vanzelf is opgelost. Verder zorgt het bijna nooit
voor een beklemming. Als toch een operatie wordt uitgevoerd, dan wordt de navel losgemaakt van
de onderlaag en het gaatje gesloten.
Een hernia inguinalis komt bij ongeveer 1 tot 5% van de pasgeborenen voor, waarbij het tien keer
vaker bij jongens voorkomt. Prematuren hebben 30% meer kans op een liesbreuk, waarbij de kans op
een beklemming in de eerste 6 maanden ook vergroot is. De reden voor een ingreep is dat het niet
spontaan overgaat en men wilt een beklemming voorkomen. Tijdens de ingreep wordt een
herniotomie uitgevoerd, dit is het hoog doornemen van de breukzak ter hoogte van de inwendige
liesopening. Na de operatie zal verlittekening optreden van de stomp van de breukzak. Het is
belangrijk om goed uit te kijken voor de zaadstreng, de vascularisatie en zenuwinnervatie.
Een hydrocele wordt op dezelfde manier benaderd als een herniotomie. Hier wordt wel mee
gewacht met een operatie voor het tweede levensjaar, omdat vaak nog spontaan een resorptie kan
optreden.
Niet-ingedaalde testis
Een niet ingedaalde testis komt bij 3% van de jongetjes voor, waarbij in de eerste 6 maanden nog
kans bestaat op spontaan indalen van de testis. Er zijn verschillende vormen van een niet ingedaalde
testis:
-Retractiele testis: hoog opgetrokken testis, maar wel in het scrotum te krijgen
-Retentio testis: testis is ergens in het lieskanaal blijven hangen
-Cryptorchisme: testis zit niet in het lieskanaal, maar waarschijnlijk in de buik
Er wordt altijd gekozen voor een ingreep, omdat er dan een betere spermatogenese ontstaat en
iemand dus vruchtbaarder wordt. Tevens bestaat er een kleine kans op maligne ontaarding door de
positie in de buik. De ingreep wordt een orchidofuniculolysis genoemd, wat het losmaken van de
testis uit zijn omgeving inhoudt met als doel de testis in het scrotum te brengen.
1
, Hierbij betekent:
-Orchido = Bal of testis
-Funiculus = Zaadstreng + bloedvaten + cremastervezels (spiervezels)
-Orchidopexie = Vastzetten (pexie) van de bal
Tijdens de ingreep is het belangrijk om goed te letten op het feit dat de bal niet draait als hij vanuit
de lies naar het scrotum wordt geplaatst. Als de testis niet in de lies te vinden is, moet een
laparoscopie worden uitgevoerd. Hierbij bestaat de kans dat het gaat om een intra-abdominale testis
of een vanishing testis. Als het een intra-abdominale testis is, wordt de Fowler Stephens procedure
uitgevoerd. Hiervoor geldt:
-Clippen van testiculaire vaten en doornemen
-Doorbloeding komt van vaatjes op het vas deferens en peritoneum
-Na 6 maanden omklappen peritoneumflap en orchidopexie
-Kans op testisatrofie!
Oesophagus-atresie
Oesophagus-atresie is een afwijking waarbij er een onderbreking in de oesophagus bestaat. De
oesophagus bestaat uit twee delen, in meer dan 90% heeft een van die delen een verbinding (fistel)
met de trachea, dit is een type C. Een andere vorm is dat de oesophagus geen verbinding heeft met
de trachea, dit is een type A. Het is belangrijk om het onderscheidt te maken tussen beide vormen.
Als er een fistelvorming met de trachea is, kan een primaire anastomose gemaakt worden omdat de
fistel lang genoeg is. De diagnose kan gesteld worden aan de hand van een CT-scan, waarbij er met
een fistel lucht gezien wordt in de maag wat een type C laat zien.
Prenaal is polyhydramnion te zien en postnataal is bellen blazen
en cyanose te zien.
Een type H atresie is een atresie waarbij er een verbinding zit
tussen de oesophagus en trachea (vorm D). Hierbij heeft het kind
last van slikstoornissen en verslikken. De operatie bestaat uit het
sluiten van de fistel, wat vaak via de hals kan. Hierbij kan een
replogle dubbellumensonde worden gebruikt.
In meer dan 50% van de gevallen zijn er bijkomende afwijkingen bij deze kinderen. Ze kunnen
onderdeel uitmaken van het syndroom van VACTERL:
-V = Vertebra
-A = Anus
-C = Cardiaal (hartproblematiek)
-T = Trachea
-E = Esophagus
-R = Renal (nierafwijkingen)
=L = Limb
De morbiditeit en mortaliteit wordt bepaald door de bijkomende afwijkingen. Hoe lichter een kind is,
hoe groter de kans op overlijden door complicaties.
Oesophagus atresie kan worden ingedeeld aan de hand van de indeling volgens Waterston:
-A: Groter dan 2500 gram zonder bijkomende afwijkingen
-B: tussen de 2000 en 2500 gram met pneumonie of bijkomende afwijkingen
-C: kleiner dan 2000 gram en ernstige pneumonie of ernstige bijkomende afwijkingen
2
