Leefklimaat in de klinische forensische zorg
Hoofdstuk 2 – Patiënten aan het woord. Belevingen van tbs-cliënten over hun traject
De balans tussen dingen mogen, vrije tijd en moeten
Bij de behandeling van psychiatrische patiënten is de omgeving waarin deze plaatsvindt belangrijk.
Er worden door Janzing (1989) 2 elementen genoemd die van belang zijn om een goed leefklimaat te
creëren voor een tbs-cliënt.
1. Het is belangrijk dat er een uitnodigende, schone, kleurrijke, goed georganiseerde omgeving
is waarin gedoseerde leersituaties worden geboden, zodat de patiënt kan oefenen en
ervaren. Er moet daarom veel aandacht zijn voor de kwaliteit van het gebouw, de inrichting
van de leefgroep, het meubilair, de kleuren en de staat van het onderhoud.
2. Het handelen van de hulpverleners binnen deze omgeving speelt een doorslaggevende rol.
De overgang naar de buitenwereld
* De samenwerking tussen FPC, reclassering en tbs-cliënt wordt aangeduid als forensisch
psychiatrisch toezicht (FPT)!
FPT is een multidisciplinaire vorm van toezicht van forensische psychiatrische centra en
reclasseringsorganisaties gezamenlijk, die van het begin tot het eind de terugkeer van de tbs-
gestelde in de samenleving begeleiden. De samenwerking betreft alle beslissingen over de
benodigde behandeling, begeleiding en toezicht met als doel een veilige en geleidelijke terugkeer
van de tbs-cliënten in de samenleving.
Om de veiligheid van de samenleving te kunnen waarborgen tegen risico’s van tbs-cliënten, is er
sprake van risicomanagement binnen FPT, zodat risico’s worden beperkt en voorkomen.
Verschillende partijen zorgen binnen FPT ervoor dat de door justitie opgelegde voorwaarden worden
gehandhaafd.
Bij ernstige terugval of recidivegevaar kan het FPC de tbs-cliënt ook in de fase van voorwaardelijke
beëindiging tijdelijk opnemen (time-out).
Forensisch psychiatrisch toezicht kent verschillende fasen.
In de fase van transmuraal verlof vinden verloven plaats buiten de beveiligde zone van de inrichting.
Dit gebeurt zonder begeleiding van personeel en voor langere tijd. In deze fase bepaalt voornamelijk
het wettelijk kader de verdeling van de taken tussen het FPC en de reclassering. Het FPC heeft de
eind- en uitvoeringsverantwoordelijkheid. Daar liggen in deze fase ook de meeste taken.
In de fase van proefverlof keren tbs-cliënten terug in de maatschappij. De reclassering stelt in
samenwerking met de kliniek een begeleidingsplan op. Hoewel de reclassering toezicht houdt op de
cliënten, is de kliniek (FPC) nog steeds eindverantwoordelijk. De verdeling van de
uitvoeringsverantwoordelijkheid verandert. Deze komt nu vooral bij de reclassering te liggen. De
intensiteit van het toezicht wordt afgesproken en is afhankelijk van de tbs-cliënt.
In de fase van voorwaardelijke beëindiging ligt wettelijk gezien alle verantwoordelijkheid bij de
reclassering. De rechter kan in deze fase afwijken van het advies van het FPC en de reclassering, om
zo de verpleging voorwaardelijk te beëindigen. Dit kan betekenen dat de fase van proefverlof wordt
overgeslagen.
Een time-out kan tijdens FPT worden ingezet bij terugval of recidivegevaar. Dan neemt het FPC de
tbs-cliënt in de fase van voorwaardelijke beëindiging tijdelijk op in het FPC.
Hoofdstuk 2 – Patiënten aan het woord. Belevingen van tbs-cliënten over hun traject
De balans tussen dingen mogen, vrije tijd en moeten
Bij de behandeling van psychiatrische patiënten is de omgeving waarin deze plaatsvindt belangrijk.
Er worden door Janzing (1989) 2 elementen genoemd die van belang zijn om een goed leefklimaat te
creëren voor een tbs-cliënt.
1. Het is belangrijk dat er een uitnodigende, schone, kleurrijke, goed georganiseerde omgeving
is waarin gedoseerde leersituaties worden geboden, zodat de patiënt kan oefenen en
ervaren. Er moet daarom veel aandacht zijn voor de kwaliteit van het gebouw, de inrichting
van de leefgroep, het meubilair, de kleuren en de staat van het onderhoud.
2. Het handelen van de hulpverleners binnen deze omgeving speelt een doorslaggevende rol.
De overgang naar de buitenwereld
* De samenwerking tussen FPC, reclassering en tbs-cliënt wordt aangeduid als forensisch
psychiatrisch toezicht (FPT)!
FPT is een multidisciplinaire vorm van toezicht van forensische psychiatrische centra en
reclasseringsorganisaties gezamenlijk, die van het begin tot het eind de terugkeer van de tbs-
gestelde in de samenleving begeleiden. De samenwerking betreft alle beslissingen over de
benodigde behandeling, begeleiding en toezicht met als doel een veilige en geleidelijke terugkeer
van de tbs-cliënten in de samenleving.
Om de veiligheid van de samenleving te kunnen waarborgen tegen risico’s van tbs-cliënten, is er
sprake van risicomanagement binnen FPT, zodat risico’s worden beperkt en voorkomen.
Verschillende partijen zorgen binnen FPT ervoor dat de door justitie opgelegde voorwaarden worden
gehandhaafd.
Bij ernstige terugval of recidivegevaar kan het FPC de tbs-cliënt ook in de fase van voorwaardelijke
beëindiging tijdelijk opnemen (time-out).
Forensisch psychiatrisch toezicht kent verschillende fasen.
In de fase van transmuraal verlof vinden verloven plaats buiten de beveiligde zone van de inrichting.
Dit gebeurt zonder begeleiding van personeel en voor langere tijd. In deze fase bepaalt voornamelijk
het wettelijk kader de verdeling van de taken tussen het FPC en de reclassering. Het FPC heeft de
eind- en uitvoeringsverantwoordelijkheid. Daar liggen in deze fase ook de meeste taken.
In de fase van proefverlof keren tbs-cliënten terug in de maatschappij. De reclassering stelt in
samenwerking met de kliniek een begeleidingsplan op. Hoewel de reclassering toezicht houdt op de
cliënten, is de kliniek (FPC) nog steeds eindverantwoordelijk. De verdeling van de
uitvoeringsverantwoordelijkheid verandert. Deze komt nu vooral bij de reclassering te liggen. De
intensiteit van het toezicht wordt afgesproken en is afhankelijk van de tbs-cliënt.
In de fase van voorwaardelijke beëindiging ligt wettelijk gezien alle verantwoordelijkheid bij de
reclassering. De rechter kan in deze fase afwijken van het advies van het FPC en de reclassering, om
zo de verpleging voorwaardelijk te beëindigen. Dit kan betekenen dat de fase van proefverlof wordt
overgeslagen.
Een time-out kan tijdens FPT worden ingezet bij terugval of recidivegevaar. Dan neemt het FPC de
tbs-cliënt in de fase van voorwaardelijke beëindiging tijdelijk op in het FPC.
