HCO8, Parkinson
Parkinson, is een van de meest voorkomende neurodegeneratieve ziektes.
Symptomen Parkinson, duidelijke symptomen van Parkinson zijn:
- Hypokinesie, is het gebrek aan beweging.
- Tremor, ongecontroleerd trillen van de handen en heen en weer bewegen van het lichaam.
- Cognitief, Parkinson patiënten kunnen depressie vertonen en dement worden. De cognitieve
symptomen komen vaak pas later in het verloop van de ziekte voor.
Vroege symptomen waaraan Parkinson’s disease (PD) te herkennen is, zijn:
- Verlies van reuk, de olfactory bulb is heel vroeg aangedaan.
- Obstipatie, α-synucleine aggregaten zitten in de darmen en gaan dan de rest van het lichaam
in. Ze hebben niet alleen een negatieve invloed op de hersenen, maar ook op de darmen.
- Slaapstoornis in de REM fase
Hypokinesie, heeft meerdere onderdelen:
- Bradykinesie, hierbij heb je moeite met het initiëren van beweging. Je maakt eerst een plan
om je flesje water op te pakken en vervolgens worden je motorneuronen aangestuurd om
het uit te voeren. Een plan maken gaat prima bij iemand met bradykinesie/Parkinson, maar
de motorneuronen aansturen en dus het initiëren van bewegen gaat lastig.
- Gebogen houding →
- Kleine stapjes
- Geen armbewegingen tijdens het lopen
- Rigiditeit, weerstand tegen passieve bewegingen. Als een arts jou vraagt om je arm te
ontspannen, kan de arts jouw arm vervolgens vrij bewegen (binnen bepaalde grenzen.)
Bij een Parkinson patiënt gaat dit veel minder gemakkelijk.
Hoehn & Yarh schaal, Parkinson is een
progressieve ziekte en begint dus met lichte
verschijnselen, maar wordt steeds erger. Zo
begint het unilateraal en heb je nog maar
problemen aan 1 kant van je lichaam, maar
langzaamaan wordt het bilateraal. Op den
duur wordt het zelfs zo heftig dat mensen
niet meer in staat zijn om zelf te lopen. Het
kan per patiënt verschillen hoe snel die van
de ene naar de andere schaal gaat.
Risicofactoren Parkinson, de volgende
factoren verhogen de kans op Parkinson:
- Pesticiden & herbiciden, in het
begin van Parkinsononderzoek werd gezien dat het vaker voorkomt op het platte land. We
denken nu dat het gebruik van herbiciden en pesticiden daar de reden voor is.
- Hersenletsel, als je op jonge leeftijd hersenletsel oploopt, kan dat de kans vergroten om op
latere leeftijd een hersenaandoening te krijgen.
- Genetisch, er zijn meerdere familiale gevallen van Parkinson en deze mensen ontwikkelen
vaak al op vroege leeftijd Parkinson. Daarnaast heb je ook idiopatische vormen van
Parkinson, die dus spontaan ontstaan en waarvan de oorzaak niet bekend is. Deze worden
waarschijnlijk door SNPs en CNVs veroorzaakt.
- Ouderdom, is de belangrijkste factor die bijdraagt aan het risico voor Parkinson. Je ziet dat
Parkinson het meest voorkomt in oudere mensen (prevalentie) en dat de meeste nieuwe
gevallen ook bij oudere mensen worden aangetroffen (incidentie).
- Geslacht, mannen hebben vaker Parkinson dan vrouwen.
Beschermende factoren, gek genoeg heeft roken een preventief effect op het ontwikkelen van
Parkinson. Het is nog niet bekend waarom dit zo is, maar wel is bekend dat de nadelen van roken
, veel zwaarder wegen dan het voordeel wat je eruit haalt op het ontwikkelen van Parkinson. Verder
zijn cafeïne en lichaamsbeweging ook beschermende factoren.
Substantia nigra (SN), rechts zie je twee midbrains aangegeven en je
ziet dat de zwarte kleur van de SN ontbreekt bij de Parkinson
patiënt. Deze zwarte kleuring is een gevolg van dopamine wat in de
cellen zit. Dopamine kan namelijk omgezet worden in een ander
stofje wat zwart van kleur is. De grootste reden dat Parkinson
patiënten bewegingsstoornissen krijgen is het verdwijnen van
dopaminerge cellen in de SN.
Dopaminerg systeem,
rechts/hierboven zie je het
dopaminerge systeem
aangegeven. Je ziet o.a. de
ventral tegmental area en SN
aangegeven. Van hieruit gaan allerlei connecties de cortex in en naar de
thalamus. De ventral tegmental area is betrokken bij beloning.
Substantia nigra pars compacta, projecteert naar het striatum wat bestaat uit 2 basale kernen:
putamen en caudata (oranje). Vanuit het striatum vinden dan projecties plaats naar de globus
pallidus. Dit is rechts overzichtelijk te zien.
Pathways beweging, er zijn 2 verschillende soorten pathways
voor het aansturen van beweging:
- Direct, deze route gaat als volgt cerebrale cortex →
striatum → globus pallidus →
thalamus → prefrontale cortex.
Deze route wordt gebruikt voor
het plannen van bewuste
bewegingen en begint dan ook
in de cerebrale cortex waar
beslissingen gemaakt worden.
Je ziet dat het begint met een
excitatoire connectie en
vervolgens twee inhibitoire connecties. Twee inhibities heffen elkaar
op en de directe pathway komt dus neer op een stimulatie van de
thalamus en daarmee ook van de frontale cortex.
- Indirect, deze pathway is belangrijk bij het onderdrukken van
willekeurige bewegingen. Deze route gaat ook via de globus pallidus,
maar i.t.t. de directe route is de subthalamische kern ook van
invloed op de globus pallidus.
Parkinson, is een van de meest voorkomende neurodegeneratieve ziektes.
Symptomen Parkinson, duidelijke symptomen van Parkinson zijn:
- Hypokinesie, is het gebrek aan beweging.
- Tremor, ongecontroleerd trillen van de handen en heen en weer bewegen van het lichaam.
- Cognitief, Parkinson patiënten kunnen depressie vertonen en dement worden. De cognitieve
symptomen komen vaak pas later in het verloop van de ziekte voor.
Vroege symptomen waaraan Parkinson’s disease (PD) te herkennen is, zijn:
- Verlies van reuk, de olfactory bulb is heel vroeg aangedaan.
- Obstipatie, α-synucleine aggregaten zitten in de darmen en gaan dan de rest van het lichaam
in. Ze hebben niet alleen een negatieve invloed op de hersenen, maar ook op de darmen.
- Slaapstoornis in de REM fase
Hypokinesie, heeft meerdere onderdelen:
- Bradykinesie, hierbij heb je moeite met het initiëren van beweging. Je maakt eerst een plan
om je flesje water op te pakken en vervolgens worden je motorneuronen aangestuurd om
het uit te voeren. Een plan maken gaat prima bij iemand met bradykinesie/Parkinson, maar
de motorneuronen aansturen en dus het initiëren van bewegen gaat lastig.
- Gebogen houding →
- Kleine stapjes
- Geen armbewegingen tijdens het lopen
- Rigiditeit, weerstand tegen passieve bewegingen. Als een arts jou vraagt om je arm te
ontspannen, kan de arts jouw arm vervolgens vrij bewegen (binnen bepaalde grenzen.)
Bij een Parkinson patiënt gaat dit veel minder gemakkelijk.
Hoehn & Yarh schaal, Parkinson is een
progressieve ziekte en begint dus met lichte
verschijnselen, maar wordt steeds erger. Zo
begint het unilateraal en heb je nog maar
problemen aan 1 kant van je lichaam, maar
langzaamaan wordt het bilateraal. Op den
duur wordt het zelfs zo heftig dat mensen
niet meer in staat zijn om zelf te lopen. Het
kan per patiënt verschillen hoe snel die van
de ene naar de andere schaal gaat.
Risicofactoren Parkinson, de volgende
factoren verhogen de kans op Parkinson:
- Pesticiden & herbiciden, in het
begin van Parkinsononderzoek werd gezien dat het vaker voorkomt op het platte land. We
denken nu dat het gebruik van herbiciden en pesticiden daar de reden voor is.
- Hersenletsel, als je op jonge leeftijd hersenletsel oploopt, kan dat de kans vergroten om op
latere leeftijd een hersenaandoening te krijgen.
- Genetisch, er zijn meerdere familiale gevallen van Parkinson en deze mensen ontwikkelen
vaak al op vroege leeftijd Parkinson. Daarnaast heb je ook idiopatische vormen van
Parkinson, die dus spontaan ontstaan en waarvan de oorzaak niet bekend is. Deze worden
waarschijnlijk door SNPs en CNVs veroorzaakt.
- Ouderdom, is de belangrijkste factor die bijdraagt aan het risico voor Parkinson. Je ziet dat
Parkinson het meest voorkomt in oudere mensen (prevalentie) en dat de meeste nieuwe
gevallen ook bij oudere mensen worden aangetroffen (incidentie).
- Geslacht, mannen hebben vaker Parkinson dan vrouwen.
Beschermende factoren, gek genoeg heeft roken een preventief effect op het ontwikkelen van
Parkinson. Het is nog niet bekend waarom dit zo is, maar wel is bekend dat de nadelen van roken
, veel zwaarder wegen dan het voordeel wat je eruit haalt op het ontwikkelen van Parkinson. Verder
zijn cafeïne en lichaamsbeweging ook beschermende factoren.
Substantia nigra (SN), rechts zie je twee midbrains aangegeven en je
ziet dat de zwarte kleur van de SN ontbreekt bij de Parkinson
patiënt. Deze zwarte kleuring is een gevolg van dopamine wat in de
cellen zit. Dopamine kan namelijk omgezet worden in een ander
stofje wat zwart van kleur is. De grootste reden dat Parkinson
patiënten bewegingsstoornissen krijgen is het verdwijnen van
dopaminerge cellen in de SN.
Dopaminerg systeem,
rechts/hierboven zie je het
dopaminerge systeem
aangegeven. Je ziet o.a. de
ventral tegmental area en SN
aangegeven. Van hieruit gaan allerlei connecties de cortex in en naar de
thalamus. De ventral tegmental area is betrokken bij beloning.
Substantia nigra pars compacta, projecteert naar het striatum wat bestaat uit 2 basale kernen:
putamen en caudata (oranje). Vanuit het striatum vinden dan projecties plaats naar de globus
pallidus. Dit is rechts overzichtelijk te zien.
Pathways beweging, er zijn 2 verschillende soorten pathways
voor het aansturen van beweging:
- Direct, deze route gaat als volgt cerebrale cortex →
striatum → globus pallidus →
thalamus → prefrontale cortex.
Deze route wordt gebruikt voor
het plannen van bewuste
bewegingen en begint dan ook
in de cerebrale cortex waar
beslissingen gemaakt worden.
Je ziet dat het begint met een
excitatoire connectie en
vervolgens twee inhibitoire connecties. Twee inhibities heffen elkaar
op en de directe pathway komt dus neer op een stimulatie van de
thalamus en daarmee ook van de frontale cortex.
- Indirect, deze pathway is belangrijk bij het onderdrukken van
willekeurige bewegingen. Deze route gaat ook via de globus pallidus,
maar i.t.t. de directe route is de subthalamische kern ook van
invloed op de globus pallidus.
