Uittreksel Financieel Management; H5 t/m H10; Basisboek Bedrijfseconomie HBO Accountancy

Uittreksel Financieel management
H5 Investeringsprojecten
Een investeringsproject is het geheel van investeringen in bij elkaar behorende vaste
en vlottende activa.
Tijdvoorkeur is de ontvangst van een bedrag wordt hoger gewaardeerd naarmate
deze eerder plaatsvindt.
Vrije kasstroom verstaan we het verschil tussen de bruto-ontvangsten uit hoofde van
de verkoop van producten en de uitgaven in verband met de aanschaf en
aanwending van productiemiddelen in een bepaalde periode.
Vrije kasstroom = periodewinst na belastingen + afschrijvingen – investeringen +
desinvesteringen.
 Gemiddelde boekhoudkundig rentabiliteit
- Deze methode houdt geen rekening met tijdvoorkeur.
Gemiddeld boekhoudkundig rentabiliteit = gemiddeld jaarlijkse winst/ gemiddeld
geïnvesteerd vermogen.
 Terugverdienperiode
Terugverdienperiode is de periode die verstrijkt tot het oorspronkelijke
investeringsbedrag geheel is terugontvangen uit de vrije kasstromen na aanvang van
het project.
- Deze methode houdt in beperkte rekening met tijdvoorkeur, omdat de
investering zo snel mogelijk moet worden terugverdiend.
- Deze methode meet geen rentabiliteit.
Enkelvoudige interest Samengestelde interest
Is een interestberekening waarbij er is een interestberekening waarbij over
interest wordt berekend over het de interest ook interest wordt
oorspronkelijke bedrag. gecalculeerd.


- Eindwaarde is de waarde van een kapitaal op een toekomstig tijdstip.
- Contante waarde is de huidige waarde van in de toekomst vervallend kapitaal
of kapitalen.
 Nettocontantewaardemethode
De nettocontantewaardemethode berekent de contante waarde van de verwachte
vrije kasstromen bij de start van het project, inclusief het oorspronkelijke
investeringsbedrag, waarbij als disconteringsvoet de gemiddelde
vermogenskostenvoet van de onderneming wordt gebruikt.
- Deze methode meet geen rentabiliteit.
- Deze methode houdt ook geen rekening met verschillen in looptijden en
investeringsbedragen van projecten.




1

, Uittreksel Financieel management
 Interne rentabiliteit
De methode van de interne rentabiliteit meet de rentabiliteit van een
investeringsproject door de disconteringsvoet te bepalen, waarbij de contante
waarde van de verwachte vrije kasstromen gelijk is aan het investeringsbedrag.
- Deze methode meet wel de rentabiliteit.
- Deze methode houdt rekening met tijdvoorkeur.
Financial en operational lease
Leasing wordt gebruikt bij duurzame productiemiddelen die economische
veroudering ondergaan.
Bij financial lease is sprake van een onopzegbaar huurcontract met in het algemeen
een lange looptijd. Vaak is het in het contract een koopoptie opgenomen, waardoor
de huurder aan het einde van de looptijd het recht heeft het vaste actief tegen
betaling te kopen.
- Het risico berust bij de gebruiker.
- De gebruiker activeert het duurzame productiemiddel op de balans.
Bij operational lease is sprake van een op korte termijn opzegbaar huurcontract,
waarbij het onderhoud en dergelijke voor rekening van de verhuurder komen.
- Hierbij berust het risico bij de leasemaatschappij.
- Het duurzame productiemiddel wordt niet geactiveerd op de balans, omdat het
risico berust bij de leasemaatschappij dus het is geen eigendom van de
gebruiker.
Financial lease Operational lease
Aard overeenkomst Financiering Huur
Looptijd Gelijk aan levensduur Korter dan levensduur
Economisch eigendom Gebruiker Leasemaatschappij
Juridisch eigendom Leasemaatschappij Leasemaatschappij
Activering op de balans Gebruiker Leasemaatschappij


H6 Werkkapitaalbeheer
Vlottende activa wordt ook wel werkkapitaal genoemd.
- Investering in vlottende activa zorgt voor een vermogensbehoefte die moet
worden gefinancierd.
Voorraad
- Aanwezigheid van voorraden leidt tot de volgende gevolgen:
1. Investering in vlottende activa




2

, Uittreksel Financieel management
Voordelen van het aanhouden van een voorraad
 De ontkoppelingsfunctie met betrekking tot de verschillende fasen in het
productieproces.
 Voorkoming van stagnatie in de productieketen. (belangrijkste voordeel)
 Het verkrijgen van een kwantumkorting op de inkoopprijs door de aanschaf
van een grote hoeveelheid.
2. Toename van de extra kosten door de voorraad.



Voorraad-kosten




Bestelkosten Opslagkosten




Deze kosten Deze kosten
onstaan door het ontstaan door de
plaatsen van onderhoud van de
inkooporders voorraad

De opslagkosten en bestelkosten bewegen tegengesteld, waardoor er sprake is van
een optimaliseringsvraagstuk.

Om dit vraagstuk te kunnen oplossen wordt er gebruik gemaakt van de optimale
ordergrootte. Hierbij wordt er rekening gehouden met een ordergrootte die minimaal
is voor zowel de bestelkosten als de opslagkosten.


De optimale ordergrootte wordt berekend met de formule van Camp:
Optimale ordergrootte =√( 2 x Totale afzet per periode x Bestelkosten per order)/
Opslagkosten per stuk per periode))
Bij een order wordt ook rekening gehouden met de volgende factoren:
 Bestelniveau
Dit is het niveau waarbij een nieuwe order geplaatst moet worden. Dit kan berekend
worden met de volgende formule:
Bestelniveau = Afzet per dag x levertijd order



3

, Uittreksel Financieel management
- Bij onzekerheid kan de levertijd en bestelniveau sterk differentiëren. Hierdoor
wordt het bestelniveau bij onzekerheid als volgt berekend:
Bestelniveau bij onzekerheid = Maximale dagafzet x maximale levertijd
 Levertijd
Dit is het tijdsduur waarop een product geleverd moet worden.




Bestelniveau Bestelniveau
Veiligheids-
met zonder
voorraad
onzekerheid onzekerheid


- Functie van een veiligheidsvoorraad is het opvangen van een hoger dan
gemiddelde afzet tijdens de levertijd van een nieuwe order.
- De veiligheidsvoorraad is permanent aanwezig
- Nadeel van een veiligheidsvoorraad is dat de opslagkosten per periode
toenemen door de aanwezigheid van deze veiligheidsvoorraad met een gelijk
bedrag.
Toename opslagkosten = Veiligheidsvoorraad x opslagkosten per stuk
Bij een productiebedrijf spreken we niet van bestelkosten maar instelkosten. Dit zijn
de kosten die moeten worden gemaakt om machines in te stellen op de productie
van een serie nieuwe producten.
Ook in plaats van een levertijd wordt er gebruik gemaakt van een productietijd van
een nieuwe serie.
Hierbij is er dan in plaats van de optimale ordergrootte sprake van een optimale
seriegrootte. De formule van Camp heeft dezelfde invloed bij dit begrip alleen andere
benamingen:
Optimale seriegrootte =√( 2 x Totale afzet per periode x instelkosten per order)/
Opslagkosten per stuk per periode))
De formule van Camp is slechts geldig bij een aantal veronderstellingen. Zo wordt
onder andere uitgegaan van een geleidelijke afname van de voorraad, van
bestelkosten per order en van het feit dat de bestelde order in zijn geheel als
aanvulling binnenkomt.
De mate waarin een onderneming erin slaagt om een goed voorraadbeheer te
voeren komt tot uitdrukking in een kengetal, de omzetsnelheid van de voorraad.
Omzetsnelheid van de voorraad = Inkoopwaarde van de omzet/ gemiddelde
voorraad

4

, Uittreksel Financieel management
De omzetsnelheid van de voorraad geeft aan hoe vaak de gemiddeld aanwezige
voorraad in een jaar wordt verkocht.
- Een lage waarde van de omzetsnelheid duidt erop dat de goederen lange tijd
op voorraad liggen.
- Een hoge waarde duidt op een korte voorraadtijd.
Debiteurenbeheer
Debiteuren ontstaan indien de onderneming aan haar afnemers leverancierskrediet
verleent.



Ontstaan van
De afnemer
Onderneming De afnemer een vordering
ontvangt de
verkoopt heeft een op de
factuur, maar
goederen op leveranciers- afnemer
betaalt niet
rekening krediet onder de post
direct
Debiteuren

Indien een onderneming een leverancierskrediet moeten er de volgende
voorwaarden worden vastgesteld:
- Betalingsvoorwaarden
- Krediettermijn
Goed debiteurenbeheer begint al voordat tot verkoop en levering wordt
overgegaan met de kredietwaardigheidsbeoordeling van de afnemer.
- Doel van de kredietwaardigheidsbeoordeling is om te achterhalen of de
afnemer de vordering wel of niet zal betalen
- Informatiebronnen:



Vertegenwoor- Jaarrekeningen
digers van de afnemer




Informatiebureaus
Persoonlijke
zoals Dun &
bezoeken aan de
Bradstreet en
afnemer
Graydon
Informatie-
bronnen


5

, Uittreksel Financieel management
Resultaat van de kredietwaardigheidsbeoordeling is de beslissing om wel of niet
aan de betreffende afnemer op krediet te leveren.
Voor een effectief debiteurenbeheer wordt er gebruik gemaakt van de
incassopolitiek. Dit betreft alle maatregelen die dienen om de inning van de
uitstaande vorderingen te bespoedigen of veilig te stellen.
Daarnaast is voor de financiering van de debiteuren vermogen nodig. Door
gebruik te maken van factoring kan een onderneming het debiteurenbeheer
uitbesteden.
- Bij factoring neemt een factormaatschappij alle door haar goedgekeurde
vorderingen over.
Voordelen Nadelen
De factormaatschappij belast zich De verrichten diensten zal de
met de administratie en incasso van factormaatschappij in rekening
de overgenomen vorderingen. brengen aan de onderneming.
De factormaatschappij neemt het
risico van wanbetaling door
debiteuren over van de
onderneming.
Evenals bij voorraden kunnen we ook bij debiteuren met behulp van een kengetal
meten of er een succesvol debiteurenbeheer wordt gevoerd. Bij debiteuren is het
gebruikelijk om de gemiddelde krediettermijn te berekenen.
 De gemiddelde krediettermijn van debiteuren
Gemiddelde debiteurenbedrag/ verkoop op rekening x 365 dagen.
De gemiddelde krediettermijn geeft aan hoe lang de debiteuren gemiddeld uitstaan
voor de afnemers betalen, ofwel: hoe snel de afnemers zijn met betalen.
Liquiditeitsbeheer
Liquide middelen worden door de onderneming aangehouden om betalingen te
kunnen doen.
Voordelen Nadelen
Onderneming kan aan bepaalde Veroorzaakt een
betalingsverplichtingen voldoen met vermogensbehoefte die moet
behulp van liquide middelen. worden gefinancierd.
Het aanhouden van liquide middelen De investering van vermogen in
vermindert de kans van faillissement. liquide middelen levert op zich niet
of nauwelijks inkomsten op




6

, Uittreksel Financieel management
3 motieven voor het aanhouden van liquide middelen:

Aanschaf van liquide middelen voor de continuïteit van het
Het transactiemotief productieproces.


Het voorzorgsmotief Onzekerheid


Het speculatiemotief Profiteren van prijsveranderingen.


De onderneming kan bij een rekening-courantkrediet tot een bepaald maximum vrij
beschikken over dit krediet. Indien plotseling geld nodig is voor betalingen kan de
onderneming dus een beroep doen op dit krediet.
Een tweede manier is het beleggen in effecten, zoals aandelen en obligaties.
Om betalingsproblemen te voorkomen, is een goede planning van ontvangsten en
uitgaven in een liquiditeitsbegroting noodzakelijk.
De liquiditeitsbegroting is een overzicht van de verwachte ontvangsten en uitgaven in
de komende periode.
Ondernemingen die een goede liquiditeitsplanning nastreven, maken twee
verschillende liquiditeitsbegrotingen:
1. Een liquiditeitsbegroting per dag voor de eerstkomende één á twee weken.
2. Een liquiditeitsbegroting per maand voor de eerstkomende zes maanden tot
een jaar.

H7 Eigen vermogen
Bij persoonlijke ondernemingsvormen bestaat het eigen vermogen uit het door de
eigenaar of eigenaren ingebrachte vermogen. Bij een eenmanszaak komt het eigen
vermogen op de balans voor als één bedrag. Het eigen vermogen kan groeien/ dalen
door de volgende factoren:

Oorspronkelijke
inbreng van de
eigenaar



Toename
van het
Winst vermoge
n



Privé-
stortingen


7