4 Verlichting en revolutie
4.1 Lodewijk XIV, een absolute heerser
Frankrijk januari 1649: Lodewijk XIV was 11 jaar oud, moeder was regentes (geholpen door 1ste
minister Mazarin)
Land was in oorlog, kostte veel geld, staatskas was leeg
Oplossing voor lege staatskas: minister van Financiën wilde hogere belasting,
maar het hoogste gerechtshof niet >> rellen en troon van Lodewijk in gevaar.
Hij moest vluchten. Parijs werd belegerd, met succes en de macht kwam
terug bij de troon (en Mazarin).
Toen Lodewijk 15 jaar was, werd hij tot koning gekroond in Reims.
1661 De dood van Mazarin, Lodewijk regeert alleen verder. Ministers voerden
alleen uit wat de koning wilde. Lodewijk was wel bang voor mogelijk verzet
van de hoge adel.
Lodewijk liet paleis van Versailles bouwen (1682 klaar) en verliet Parijs. Zo
kon hij de adel door toezicht onder de duim houden tijdens rijke verplichte
festiviteiten. In Paleis van Versailles moet je je namelijk aan de regels van de
koning houden. Er woonden uiteindelijk 1200 adellijke gezinnen, en 4800
bedienden. Als je je niet aan de regels hield, kon je een “lettre de cachet”
krijgen, zonder pardon in gevangenis. (Minister van Financiën Fouquet in
1661)
Lodewijk liet zich de Zonnekoning noemen, omdat hij vond dat hij het goddelijke recht had om de
baas te zijn. Als het volk hem dus tegensprak, spraken ze zo ook God tegen. Dat deed het volk
natuurlijk niet.
Jean-Baptise Colbert werd minister van financiën, van burgerlijke afkomst. Hij wilde Frankrijk nog
groter en machtiger maken en de staatskas weer vullen. Hij wilde dat Fransen meer gingen verdienen
zodat er meer belastinggeld kwam. En Colbert wilde het innen van belasting verbeteren, zodat er
meer geld naar de staatskas ging dan naar de belastinginners.
Colbert deed dit door invoerrechten te heffen. Zo kwamen er minder luxe producten uit het
buitenland waardoor Frankrijk zelf meer geld kon verdienen door het zelf te maken. Hij liet ook
kanalen graven zodat transport beter verliep. Om het tweede doel te bereiken, ging hij de organisatie
in het land verbeteren. Colbert verbood de handel in adellijke titels die het recht gaven op
belastingvrijstelling.
Hij had 30 intendanten die elk een deel van Frankrijk controleerden bij de belastinginning.
Colbert zijn ideeën waren succesvol, maar de koning gaf het net zo snel weer uit.
1685: Lodewijk schaftte de rechten van de protestanten af. Hij wilde 1 vorst en 1 geloof, en hij
schreef de wetten voor.
4.1 Lodewijk XIV, een absolute heerser
Frankrijk januari 1649: Lodewijk XIV was 11 jaar oud, moeder was regentes (geholpen door 1ste
minister Mazarin)
Land was in oorlog, kostte veel geld, staatskas was leeg
Oplossing voor lege staatskas: minister van Financiën wilde hogere belasting,
maar het hoogste gerechtshof niet >> rellen en troon van Lodewijk in gevaar.
Hij moest vluchten. Parijs werd belegerd, met succes en de macht kwam
terug bij de troon (en Mazarin).
Toen Lodewijk 15 jaar was, werd hij tot koning gekroond in Reims.
1661 De dood van Mazarin, Lodewijk regeert alleen verder. Ministers voerden
alleen uit wat de koning wilde. Lodewijk was wel bang voor mogelijk verzet
van de hoge adel.
Lodewijk liet paleis van Versailles bouwen (1682 klaar) en verliet Parijs. Zo
kon hij de adel door toezicht onder de duim houden tijdens rijke verplichte
festiviteiten. In Paleis van Versailles moet je je namelijk aan de regels van de
koning houden. Er woonden uiteindelijk 1200 adellijke gezinnen, en 4800
bedienden. Als je je niet aan de regels hield, kon je een “lettre de cachet”
krijgen, zonder pardon in gevangenis. (Minister van Financiën Fouquet in
1661)
Lodewijk liet zich de Zonnekoning noemen, omdat hij vond dat hij het goddelijke recht had om de
baas te zijn. Als het volk hem dus tegensprak, spraken ze zo ook God tegen. Dat deed het volk
natuurlijk niet.
Jean-Baptise Colbert werd minister van financiën, van burgerlijke afkomst. Hij wilde Frankrijk nog
groter en machtiger maken en de staatskas weer vullen. Hij wilde dat Fransen meer gingen verdienen
zodat er meer belastinggeld kwam. En Colbert wilde het innen van belasting verbeteren, zodat er
meer geld naar de staatskas ging dan naar de belastinginners.
Colbert deed dit door invoerrechten te heffen. Zo kwamen er minder luxe producten uit het
buitenland waardoor Frankrijk zelf meer geld kon verdienen door het zelf te maken. Hij liet ook
kanalen graven zodat transport beter verliep. Om het tweede doel te bereiken, ging hij de organisatie
in het land verbeteren. Colbert verbood de handel in adellijke titels die het recht gaven op
belastingvrijstelling.
Hij had 30 intendanten die elk een deel van Frankrijk controleerden bij de belastinginning.
Colbert zijn ideeën waren succesvol, maar de koning gaf het net zo snel weer uit.
1685: Lodewijk schaftte de rechten van de protestanten af. Hij wilde 1 vorst en 1 geloof, en hij
schreef de wetten voor.
