Tekst 6
Het tot stand komen van rechtshandelingen, waaronder het tot stand komen
van een overeenkomst
Vereisten voor het tot stand komen van rechtshandelingen, waaronder het tot stand
komen van een overeenkomst:
1. handelingsbekwaamheid
2. - voor rechtshandelingen: een op een rechtsgevolg gerichte wil die zich door
een verklaring heeft geopenbaard
- voor een overeenkomst: aanbod en aanvaarding
3. het verricht zijn van een rechtshandeling in de voorgeschreven vorm
4. het bepaalbaarheidsvereiste
5. het niet strijdig zijn met de goede zeden, de openbare orde of de wet
1
,6.1. Het tot stand komen van een rechtshandeling:
het eerste vereiste: handelingsbekwaamheid
De handelings(on)bekwaamheid komt aan de orde in het eerste artikel van titel 2 Boek 3,
te weten artikel 3:32.
Handelingsbekwaam= in het algemeen bevoegd zijn om
zelfstandig rechtshandelingen te verrichten
(we kunnen ook zeggen:
handelingsbekwaam is het bevoegd zijn om zichzelf
onaantastbaar door rechtshandelingen te binden).
Voor het verrichten van een geldige rechtshandeling is vereist
dat de verrichter(s) handelingsbekwaam is (zijn).
In artikel 3:32, eerste lid vinden we het antwoord op de vraag wie
handelingsbekwaam is = Iedere natuurlijke persoon is handelingsbekwaam,
voor zover de wet niet anders bepaalt.
Uitzonderingen waar de wet bepaalt welke natuurlijke personen handelings- onbekwaam
zijn:
1. In artikel 1:234, eerste lid wordt bepaald dat een minderjarige, mits hij met
toestemming van zijn wettelijke vertegenwoordiger handelt, bekwaam is
rechtshandelingen te verrichten, voor zover de wet niet anders bepaalt. In artikel
1:233 wordt bepaald wie minderjarig zijn .
In het tweede lid van ditzelfde artikel wordt vervolgens bepaald dat de
toestemming slechts kan worden verleend voor een bepaalde rechtshandeling
of voor een bepaald doel. Uit deze bepalingen vloeit dus voort dat een
minderjarige handelingsonbekwaam is, indien hij niet met toestemming van
zijn wettelijke vertegenwoordiger handelt.
2. In artikel 1:381, tweede lid wordt in combinatie met het eerste lid van dat artikel
bepaald dat een onder curatele gestelde handelingsonbekwaam is vanaf het
moment van de ondercuratelestelling, voor zover de wet niet anders bepaalt.
In sommige gevallen zijn minderjarigen en onder curatele gestelden wel
handelingsbekwaam: (artikel 1:381, derde en vierde lid en artikel 1:234, derde lid)
daarbij wordt verondersteld dat de toestemming van de wettelijke
vertegenwoordiger is verleend, indien het een rechtshandeling betreft ten
aanzien waarvan in het maatschappelijk verkeer gebruikelijk is dat
minderjarigen van zijn leeftijd deze zelfstandig verrichten.
Een minderjarige die de leeftijd van zestien jaar heeft bereikt, mag zelfstandig
bepaalde rechtshandelingen verrichten als hem hiervoor door de kantonrechter
handlichting is verleend (zie artikel 1:235).
Handlichting = „een rechterlijke vergunning‟ waarbij een minderjarige in bepaalde
opzichten dezelfde bevoegdheid krijgt tot het verrichten van rechtshandelingen als een
meerderjarige.
2
, Wie zijn er nog meer handelingsbekwaam?
Naast een natuurlijk persoon is ook een rechtspersoon een
rechtssubject en een rechtspersoon nu is steeds handelingsbekwaam
(dit kunnen we halen uit artikel 2:5 waarin wordt bepaald dat een
rechtspersoon voor wat betreft het vermogensrecht gelijk staat met een
natuurlijk persoon, tenzij uit de wet anders voortvloeit).
Wat gebeurt er nu als een handelingsonbekwame toch zelfstandig een
rechtshandeling verricht?
Een rechtshandeling van een onbekwame is ver-
nietigbaar.
Een eenzijdige rechtshandeling van een onbekwame,
die niet tot een of meer bepaalde personen gericht was,
is echter nietig.
6.2 Het tot stand komen van een rechtshandeling: het tweede vereiste: een op een
rechtsgevolg gerichte wil die zich door een verklaring heeft geopenbaard
In artikel 3:33 wordt bepaald: „Een rechtshandeling vereist een op een rechtsgevolg
gerichte wil die zich door een verklaring heeft geopenbaard.‟
Iemand die een bepaalde rechtshandeling wil verrichten ofwel tot
stand wil brengen, moet de wil daartoe naar buiten brengen door
middel van een verklaring.
Bij een eenzijdige rechtshandeling hebben we te maken met de wil
van één rechtssubject en dus ook met één wilsverklaring.
Bij een meerzijdige rechtshandeling hebben we te maken met de willen
van twee (of meer) rechtssubjecten en dus ook met twee (of meer)
wilsverklaringen.
Werkt de verklaring waarin de wil tot het verrichten van een rechtshandeling is
neergelegd, meteen op het moment dat de verklaring er is?
Bij een eenzijdige niet-gerichte rechtshandeling komt op het moment dat
de wil daartoe in een verklaring is neergelegd, ofwel op het moment dat de wil
zich heeft geopenbaard, de rechtshandeling meteen tot stand.
Bij een eenzijdige gerichte rechtshandeling komt de rechtshandeling eerst
tot stand, wanneer de verklaring waarin de wil tot het verrichten van die
rechtshandeling is neergelegd, degene tot wie ze gericht is heeft bereikt.
Bij een meerzijdige rechtshandeling (die altijd gericht is) komt de rechts-
handeling eerst tot stand,
wanneer de verklaring van de ene partij waarin de wil tot het verrichten van
die rechtshandeling is neergelegd,
de andere partij heeft bereikt en
wanneer de verklaring van de andere partij waarin de wil tot het verrichten van
de rechtshandeling is neergelegd,
de ene partij heeft bereikt en
wanneer bovendien de willen van beide partijen met elkaar overeenstemmen,
met andere woorden: wanneer het aanbod door degene tot wie het is gericht,
wordt aanvaard.
3
Het tot stand komen van rechtshandelingen, waaronder het tot stand komen
van een overeenkomst
Vereisten voor het tot stand komen van rechtshandelingen, waaronder het tot stand
komen van een overeenkomst:
1. handelingsbekwaamheid
2. - voor rechtshandelingen: een op een rechtsgevolg gerichte wil die zich door
een verklaring heeft geopenbaard
- voor een overeenkomst: aanbod en aanvaarding
3. het verricht zijn van een rechtshandeling in de voorgeschreven vorm
4. het bepaalbaarheidsvereiste
5. het niet strijdig zijn met de goede zeden, de openbare orde of de wet
1
,6.1. Het tot stand komen van een rechtshandeling:
het eerste vereiste: handelingsbekwaamheid
De handelings(on)bekwaamheid komt aan de orde in het eerste artikel van titel 2 Boek 3,
te weten artikel 3:32.
Handelingsbekwaam= in het algemeen bevoegd zijn om
zelfstandig rechtshandelingen te verrichten
(we kunnen ook zeggen:
handelingsbekwaam is het bevoegd zijn om zichzelf
onaantastbaar door rechtshandelingen te binden).
Voor het verrichten van een geldige rechtshandeling is vereist
dat de verrichter(s) handelingsbekwaam is (zijn).
In artikel 3:32, eerste lid vinden we het antwoord op de vraag wie
handelingsbekwaam is = Iedere natuurlijke persoon is handelingsbekwaam,
voor zover de wet niet anders bepaalt.
Uitzonderingen waar de wet bepaalt welke natuurlijke personen handelings- onbekwaam
zijn:
1. In artikel 1:234, eerste lid wordt bepaald dat een minderjarige, mits hij met
toestemming van zijn wettelijke vertegenwoordiger handelt, bekwaam is
rechtshandelingen te verrichten, voor zover de wet niet anders bepaalt. In artikel
1:233 wordt bepaald wie minderjarig zijn .
In het tweede lid van ditzelfde artikel wordt vervolgens bepaald dat de
toestemming slechts kan worden verleend voor een bepaalde rechtshandeling
of voor een bepaald doel. Uit deze bepalingen vloeit dus voort dat een
minderjarige handelingsonbekwaam is, indien hij niet met toestemming van
zijn wettelijke vertegenwoordiger handelt.
2. In artikel 1:381, tweede lid wordt in combinatie met het eerste lid van dat artikel
bepaald dat een onder curatele gestelde handelingsonbekwaam is vanaf het
moment van de ondercuratelestelling, voor zover de wet niet anders bepaalt.
In sommige gevallen zijn minderjarigen en onder curatele gestelden wel
handelingsbekwaam: (artikel 1:381, derde en vierde lid en artikel 1:234, derde lid)
daarbij wordt verondersteld dat de toestemming van de wettelijke
vertegenwoordiger is verleend, indien het een rechtshandeling betreft ten
aanzien waarvan in het maatschappelijk verkeer gebruikelijk is dat
minderjarigen van zijn leeftijd deze zelfstandig verrichten.
Een minderjarige die de leeftijd van zestien jaar heeft bereikt, mag zelfstandig
bepaalde rechtshandelingen verrichten als hem hiervoor door de kantonrechter
handlichting is verleend (zie artikel 1:235).
Handlichting = „een rechterlijke vergunning‟ waarbij een minderjarige in bepaalde
opzichten dezelfde bevoegdheid krijgt tot het verrichten van rechtshandelingen als een
meerderjarige.
2
, Wie zijn er nog meer handelingsbekwaam?
Naast een natuurlijk persoon is ook een rechtspersoon een
rechtssubject en een rechtspersoon nu is steeds handelingsbekwaam
(dit kunnen we halen uit artikel 2:5 waarin wordt bepaald dat een
rechtspersoon voor wat betreft het vermogensrecht gelijk staat met een
natuurlijk persoon, tenzij uit de wet anders voortvloeit).
Wat gebeurt er nu als een handelingsonbekwame toch zelfstandig een
rechtshandeling verricht?
Een rechtshandeling van een onbekwame is ver-
nietigbaar.
Een eenzijdige rechtshandeling van een onbekwame,
die niet tot een of meer bepaalde personen gericht was,
is echter nietig.
6.2 Het tot stand komen van een rechtshandeling: het tweede vereiste: een op een
rechtsgevolg gerichte wil die zich door een verklaring heeft geopenbaard
In artikel 3:33 wordt bepaald: „Een rechtshandeling vereist een op een rechtsgevolg
gerichte wil die zich door een verklaring heeft geopenbaard.‟
Iemand die een bepaalde rechtshandeling wil verrichten ofwel tot
stand wil brengen, moet de wil daartoe naar buiten brengen door
middel van een verklaring.
Bij een eenzijdige rechtshandeling hebben we te maken met de wil
van één rechtssubject en dus ook met één wilsverklaring.
Bij een meerzijdige rechtshandeling hebben we te maken met de willen
van twee (of meer) rechtssubjecten en dus ook met twee (of meer)
wilsverklaringen.
Werkt de verklaring waarin de wil tot het verrichten van een rechtshandeling is
neergelegd, meteen op het moment dat de verklaring er is?
Bij een eenzijdige niet-gerichte rechtshandeling komt op het moment dat
de wil daartoe in een verklaring is neergelegd, ofwel op het moment dat de wil
zich heeft geopenbaard, de rechtshandeling meteen tot stand.
Bij een eenzijdige gerichte rechtshandeling komt de rechtshandeling eerst
tot stand, wanneer de verklaring waarin de wil tot het verrichten van die
rechtshandeling is neergelegd, degene tot wie ze gericht is heeft bereikt.
Bij een meerzijdige rechtshandeling (die altijd gericht is) komt de rechts-
handeling eerst tot stand,
wanneer de verklaring van de ene partij waarin de wil tot het verrichten van
die rechtshandeling is neergelegd,
de andere partij heeft bereikt en
wanneer de verklaring van de andere partij waarin de wil tot het verrichten van
de rechtshandeling is neergelegd,
de ene partij heeft bereikt en
wanneer bovendien de willen van beide partijen met elkaar overeenstemmen,
met andere woorden: wanneer het aanbod door degene tot wie het is gericht,
wordt aanvaard.
3
